ક્રાઇમ દહેજ એક્સપ્રેસ-વે પર કરોડોના કેમિકલ ચોરી રેકેટનો પર્દાફાશ : ટેન્કર ડ્રાઇવરો અને સ્થાનિક ગેંગની સાંઠગાંઠ બહાર આવી.

ભરૂચ જિલ્લામાં ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા માલસામાનની સુરક્ષા માટે એક મહત્વપૂર્ણ સફળતા ત્યારે મળી જ્યારે ભરૂચ લોકલ ક્રાઇમ બ્રાન્ચ (LCB)એ દહેજ એક્સપ્રેસ-વે પર ચાલતા એક સુનિયોજિત કેમિકલ ચોરીના રેકેટનો પર્દાફાશ કર્યો. પોલીસે દરોડો પાડી સ્ટાયરીન કેમિકલની ચોરી કરતી ગેંગના બે સભ્યોને રંગેહાથ ઝડપી પાડ્યા હતા. તપાસ દરમિયાન બહાર આવેલી વિગતો મુજબ ટેન્કર ડ્રાઇવરો અને સ્થાનિક ખરીદદારો વચ્ચે અગાઉથી ગોઠવાયેલી સાંઠગાંઠના આધારે કંપની સુધી પહોંચે તે પહેલાં જ કેમિકલની ચોરી કરવામાં આવતી હતી. આ કેસમાં પોલીસે બે ટેન્કર, એક પીકઅપ વાહન, ચોરી કરાયેલ કેમિકલ અને અન્ય સાધનો સહિત કુલ રૂ. 1.08 કરોડથી વધુનો મુદ્દામાલ જપ્ત કર્યો છે. સમગ્ર ઘટનાએ ઔદ્યોગિક માલના પરિવહન દરમિયાન સુરક્ષા વ્યવસ્થા અંગે પણ ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે.

દહેજ ગુજરાતનું મહત્વપૂર્ણ ઔદ્યોગિક હબ ગણાય છે, જ્યાં દેશ-વિદેશની અનેક કેમિકલ, પેટ્રોકેમિકલ અને મેન્યુફેક્ચરિંગ કંપનીઓ કાર્યરત છે. રોજબરોજ હજારો ટન વિવિધ પ્રકારના કેમિકલ ટેન્કરો મારફતે હજીરા, દહેજ, અંકલેશ્વર અને અન્ય ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં પહોંચાડવામાં આવે છે. આવા સંજોગોમાં પરિવહન દરમિયાન માલની સુરક્ષા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે. પોલીસના જણાવ્યા મુજબ કેટલાક સમયથી કેમિકલના જથ્થામાં અનિયમિતતા અંગે શંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી હતી. આ માહિતીના આધારે લોકલ ક્રાઇમ બ્રાન્ચે ગુપ્ત તપાસ શરૂ કરી હતી.

તપાસ દરમિયાન પોલીસને બાતમી મળી હતી કે દહેજ એક્ઝિટ રોડ નજીક કેટલાક લોકો ટેન્કરમાંથી કિંમતી કેમિકલ કાઢીને ગેરકાયદેસર રીતે વેચી રહ્યા છે. માહિતી મળતા જ પોલીસ ટીમે સ્થળ પર નજર રાખવાનું શરૂ કર્યું. પોલીસને મળેલી બાતમી વિશ્વસનીય જણાતા ખાસ ટીમ તૈયાર કરીને દહેજ એક્સપ્રેસ-વેના સંવેદનશીલ વિસ્તારમાં વોચ ગોઠવવામાં આવી હતી.

પોલીસ તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે સુરતના હજીરામાં આવેલી ઔદ્યોગિક એકમમાંથી BASF India Limited, દહેજ ખાતે સ્ટાયરીન કેમિકલ પહોંચાડવા માટે બે ટેન્કર રવાના થયા હતા. નિયમિત પરિવહન દરમિયાન બંને ટેન્કરના ડ્રાઇવરો દહેજ એક્ઝિટ રોડ નજીક નિર્ધારિત સ્થળે રોકાયા હતા. અહીં અગાઉથી ગોઠવાયેલા સ્થાનિક લોકો પીકઅપ વાહન લઈને પહોંચ્યા હતા. સમગ્ર કામગીરી ખૂબ જ આયોજનબદ્ધ રીતે હાથ ધરવામાં આવતી હતી જેથી કોઈને શંકા ન જાય.

તપાસ મુજબ પાલેજ વિસ્તારનો સમીર ઉર્ફે સત્તાર અને તેના સાગરિતો આ ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહ્યા હતા. તેઓ પીકઅપ વાહન સાથે સ્થળ પર પહોંચતા અને ત્યારબાદ ટેન્કરના વાલ્વ ખોલીને સ્ટાયરીન કેમિકલ પ્લાસ્ટિકના કેરબામાં ભરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવતી હતી. આ કામગીરી ખૂબ ઝડપથી કરવામાં આવતી હતી જેથી ટેન્કર ફરી પોતાના ગંતવ્ય તરફ આગળ વધી શકે અને કંપની સુધી પહોંચે ત્યાં સુધી કોઈને કેમિકલની ચોરીની જાણ ન થાય.

સ્ટાયરીન એક કિંમતી ઔદ્યોગિક કેમિકલ છે, જેનો ઉપયોગ પ્લાસ્ટિક, રબર, ફાઇબરગ્લાસ, રેઝિન અને અનેક ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનોના ઉત્પાદન માટે થાય છે. આ કેમિકલ બજારમાં ઊંચી કિંમત ધરાવતું હોવાથી તેની ગેરકાયદેસર ખરીદી-વેચાણ માટે પણ માંગ રહેતી હોવાનું પોલીસ માની રહી છે. આ જ કારણસર આરોપીઓએ સ્ટાયરીન કેમિકલને નિશાન બનાવ્યું હોવાનું પ્રાથમિક તપાસમાં બહાર આવ્યું છે.

પોલીસે યોગ્ય સમયે દરોડો પાડતા સમગ્ર ગેંગમાં દોડધામ મચી ગઈ હતી. સ્થળ પરથી 18 કેરબામાં ભરાયેલ અંદાજે 630 લિટર સ્ટાયરીન કેમિકલ મળી આવ્યું હતું. પોલીસે બે ટેન્કરના ડ્રાઇવરોને રંગેહાથ ઝડપી પાડ્યા હતા. તેઓ કેમિકલ કાઢવાની પ્રક્રિયામાં સીધા સંડોવાયેલા હોવાનું સામે આવ્યું હતું. સ્થળ પરથી પીકઅપ વાહન સહિત કેમિકલ ભરવા માટે વપરાતા અન્ય સાધનો પણ કબજે કરવામાં આવ્યા હતા.

પકડાયેલા આરોપીઓની પૂછપરછ દરમિયાન અનેક ચોંકાવનારી વિગતો સામે આવી હતી. પોલીસના જણાવ્યા મુજબ દરેક કેરબા બદલ ટેન્કર ડ્રાઇવરોને રૂ. 2,000 આપવાનું નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું. એટલે કે કંપની સુધી માલ પહોંચાડતાં પહેલાં જ ટેન્કરમાંથી થોડી-થોડી માત્રામાં કેમિકલ કાઢીને ગેરકાયદેસર વેચવાનો વ્યવસ્થિત ધંધો ચાલતો હતો. આ રીતે ડ્રાઇવરોને વધારાની કમાણી મળતી હતી જ્યારે સ્થાનિક ગેંગ ચોરી કરાયેલ કેમિકલને બજારમાં વેચીને મોટો નફો કમાતી હતી.

પોલીસ હવે આ કેસને માત્ર સામાન્ય ચોરી તરીકે નહીં પરંતુ એક સુનિયોજિત ઔદ્યોગિક ગુનાહિત નેટવર્ક તરીકે તપાસી રહી છે. તપાસ અધિકારીઓનું માનવું છે કે આ પ્રકારની પ્રવૃત્તિ લાંબા સમયથી ચાલી રહી હોવાની શક્યતા છે. કેમિકલની માત્રા ઓછી થતી હોવા છતાં તે પરિવહન દરમિયાન થયેલા લીકેજ અથવા અન્ય કારણોસર હોવાનું માની લેવામાં આવતું હોય શકે છે. જોકે હવે આ કેસ સામે આવ્યા બાદ અગાઉના પરિવહનના રેકોર્ડ પણ તપાસવામાં આવી રહ્યા છે.

આ સમગ્ર કેસમાં પોલીસે અંદાજે રૂ. 1.08 કરોડથી વધુનો મુદ્દામાલ કબજે કર્યો છે. તેમાં બે ટેન્કર, એક પીકઅપ વાહન, ચોરી કરાયેલ સ્ટાયરીન કેમિકલ, કેરબા અને અન્ય સાધનોનો સમાવેશ થાય છે. જપ્ત કરાયેલ મુદ્દામાલની કિંમતને ધ્યાનમાં લેતા આ કાર્યવાહી ભરૂચ લોકલ ક્રાઇમ બ્રાન્ચ માટે મહત્વપૂર્ણ સફળતા માનવામાં આવી રહી છે.

તપાસ દરમિયાન કેટલાક આરોપીઓ પોલીસના હાથમાંથી છટકી જવામાં સફળ રહ્યા હતા. પોલીસના જણાવ્યા મુજબ પાલેજનો સમીર ઉર્ફે સત્તાર, તેનો સાગરિત ભગત તેમજ સમગ્ર સોદામાં સંપર્ક કરાવનાર ડ્રાઇવર સરતાજ હાલ ફરાર છે. પોલીસે ત્રણેયને વોન્ટેડ જાહેર કરીને તેમની શોધખોળ શરૂ કરી છે. સંભવિત સ્થળો પર દરોડા પાડવામાં આવી રહ્યા છે અને અન્ય રાજ્યોમાં પણ તેમની માહિતી મોકલવામાં આવી છે.

પોલીસ હવે ટેક્નિકલ સર્વેલન્સ, મોબાઇલ કોલ ડિટેઇલ્સ, સીસીટીવી ફૂટેજ અને નાણાકીય લેવડદેવડના આધારે સમગ્ર નેટવર્કની તપાસ કરી રહી છે. ચોરી કરાયેલ કેમિકલ ક્યાં વેચવામાં આવતું હતું, તેના ખરીદદારો કોણ હતા અને આ રેકેટમાં અન્ય કોઈ લોકો સંડોવાયેલા છે કે નહીં તે દિશામાં પણ તપાસ આગળ વધી રહી છે.

ઔદ્યોગિક નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે સ્ટાયરીન જેવા કેમિકલનું ગેરકાયદેસર હેન્ડલિંગ ખૂબ જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. આ કેમિકલ જ્વલનશીલ અને આરોગ્ય માટે હાનિકારક હોઈ શકે છે. યોગ્ય સુરક્ષા સાધનો અને તાલીમ વિના તેનું પરિવહન અથવા સંગ્રહ કરવામાં આવે તો આગ, વિસ્ફોટ અથવા ઝેરી વાયુ ફેલાવાનો ભય રહે છે. તેથી આ પ્રકારની ચોરી માત્ર આર્થિક નુકસાન જ નહીં પરંતુ જાહેર સુરક્ષા માટે પણ ગંભીર ખતરો બની શકે છે.

આ ઘટનાએ કેમિકલ ઉદ્યોગ સાથે જોડાયેલી કંપનીઓને પણ ચિંતિત કરી છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે હવે કંપનીઓએ ટેન્કરોમાં GPS ટ્રેકિંગ, ઇલેક્ટ્રોનિક સીલ, ડિજિટલ વોલ્યુમ મોનિટરિંગ સિસ્ટમ અને રિયલ ટાઇમ એલર્ટ જેવી આધુનિક વ્યવસ્થા વધુ મજબૂત બનાવવાની જરૂર છે જેથી પરિવહન દરમિયાન થતી ગેરરીતિઓ ઝડપથી પકડી શકાય.

પોલીસ અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે દહેજ, અંકલેશ્વર અને હજીરા જેવા ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં કિંમતી કેમિકલ અને કાચા માલના પરિવહન પર વિશેષ નજર રાખવામાં આવશે. ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓ અટકાવવા માટે ચેકિંગ વધુ સઘન કરવામાં આવશે અને શંકાસ્પદ વાહનોની નિયમિત તપાસ કરવામાં આવશે.

સ્થાનિક લોકો અને ઉદ્યોગકારોએ ભરૂચ લોકલ ક્રાઇમ બ્રાન્ચની કાર્યવાહીને આવકારી છે. તેમનું કહેવું છે કે આ પ્રકારના રેકેટ ઉદ્યોગોને કરોડો રૂપિયાનું નુકસાન પહોંચાડે છે અને દેશની ઔદ્યોગિક વિશ્વસનીયતા ઉપર પણ અસર કરે છે. સમયસર થયેલી કાર્યવાહીના કારણે એક મોટું ગેરકાયદેસર નેટવર્ક બહાર આવ્યું છે.

કાયદા નિષ્ણાતોના મતે આરોપીઓ સામે ચોરી, વિશ્વાસઘાત, ગુનાહિત કાવતરું અને અન્ય સંબંધિત કલમો હેઠળ કાર્યવાહી થઈ શકે છે. જો તપાસમાં સંગઠિત ગુનાહિત નેટવર્કના પુરાવા મળશે તો વધુ ગંભીર કલમો પણ ઉમેરવામાં આવી શકે છે.

ભરૂચ લોકલ ક્રાઇમ બ્રાન્ચ દ્વારા હાથ ધરાયેલી આ કાર્યવાહી માત્ર એક ચોરીનો ભેદ ઉકેલતી ઘટના નથી, પરંતુ ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રમાં ચાલતી ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ સામે કડક કાર્યવાહીનું ઉદાહરણ પણ છે. પોલીસે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ફરાર આરોપીઓને પણ ટૂંક સમયમાં ઝડપી લેવામાં આવશે અને સમગ્ર નેટવર્કનો પર્દાફાશ કરવામાં આવશે.

આ ઘટનાએ ફરી એકવાર સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કિંમતી ઔદ્યોગિક માલના પરિવહન દરમિયાન સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં બેદરકારી રાખવી ભારે પડી શકે છે. કંપનીઓ, પરિવહન સંચાલકો અને કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓ વચ્ચે વધુ સારો સમન્વય જરૂરી બન્યો છે. ભરૂચ પોલીસની આ સફળ કાર્યવાહીથી માત્ર એક ગેંગ જ ઝડપાઈ નથી, પરંતુ ઔદ્યોગિક ગુનાખોરી સામે કડક સંદેશ પણ ગયો છે કે ગેરકાયદેસર રીતે ઝડપી નફો કમાવવાનો પ્રયાસ કરનારાઓ અંતે કાયદાની પકડમાંથી બચી શકતા નથી.