હવામાન રાજ્યના ૧૧૨ તાલુકામાં મેઘમહેર, પડધરીમાં સૌથી વધુ ૨.૫ ઇંચ વરસાદ.
ગુજરાતમાં ચોમાસાએ ફરી એકવાર જોરદાર વાપસી કરતાં છેલ્લા ૨૪ કલાક દરમિયાન રાજ્યના કુલ ૧૧૨ તાલુકાઓમાં વરસાદ નોંધાયો છે. વરસાદી માહોલને કારણે અનેક વિસ્તારોમાં વાતાવરણમાં ઠંડક પ્રસરી ગઈ છે અને ગરમી તેમજ બફારાથી લોકોને મોટી રાહત મળી છે. રાજ્યના વિવિધ જિલ્લાઓમાં મધ્યમથી ભારે વરસાદ વરસતા નદીઓ, તળાવો અને ચેકડેમોમાં નવા પાણીની આવક શરૂ થઈ છે, જ્યારે ખેતી માટે પણ આ વરસાદને આશીર્વાદરૂપ માનવામાં આવી રહ્યો છે. હવામાન વિભાગની આગાહી મુજબ બંગાળની ખાડીમાં સક્રિય થયેલી લો-પ્રેશર સિસ્ટમ તેમજ અરબી સમુદ્ર તરફથી આવી રહેલા ભેજયુક્ત પવનોના કારણે સમગ્ર ગુજરાતમાં વરસાદી માહોલ સર્જાયો છે. છેલ્લા ૨૪ કલાકમાં રાજ્યના ૧૧૨ તાલુકાઓમાં નોંધાયેલા વરસાદે ચોમાસાની ગતિને વધુ મજબૂત બનાવી છે. સૌથી વધુ વરસાદ રાજકોટ જિલ્લાના પડધરી તાલુકામાં અંદાજે ૨.૫ ઇંચ નોંધાયો હતો. ભારે વરસાદને કારણે કેટલાક નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાઈ જવાની સ્થિતિ પણ સર્જાઈ હતી, જોકે સ્થાનિક તંત્ર દ્વારા સતત દેખરેખ રાખવામાં આવતા કોઈ મોટી અનિચ્છનીય ઘટના સામે આવી નથી. વરસાદ બાદ વાતાવરણમાં ઠંડક પ્રસરી જતાં શહેરો તેમજ ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં લોકોને ઉકળાટમાંથી રાહત મળી હતી.
રાજ્યના અન્ય અનેક જિલ્લાઓમાં પણ સારો વરસાદ નોંધાયો છે. રાજકોટ, જામનગર, દેવભૂમિ દ્વારકા, મોરબી, જૂનાગઢ, ગીર સોમનાથ, અમરેલી, ભાવનગર, સુરેન્દ્રનગર, પોરબંદર, કચ્છ સહિત સૌરાષ્ટ્રના મોટા ભાગના વિસ્તારોમાં વરસાદી ઝાપટાંથી વાતાવરણ ખુશનુમા બન્યું હતું. મધ્ય ગુજરાતમાં અમદાવાદ, ગાંધીનગર, વડોદરા, ખેડા, આણંદ, પંચમહાલ અને દાહોદ જિલ્લામાં પણ છૂટાછવાયા વરસાદી ઝાપટાં નોંધાયા હતા. દક્ષિણ ગુજરાતના સુરત, નવસારી, વલસાડ, તાપી અને ડાંગ જિલ્લામાં મધ્યમથી ભારે વરસાદ વરસતાં નદીઓમાં પાણીની આવક વધી છે. ઉત્તર ગુજરાતના બનાસકાંઠા, પાટણ, મહેસાણા, અરવલ્લી અને સાબરકાંઠા જિલ્લામાં પણ વરસાદના કારણે ખેડૂતોમાં ખુશીનો માહોલ જોવા મળ્યો છે. રાજ્યના કુલ ૧૦૫ તાલુકાઓમાં હળવાથી મધ્યમ વરસાદ નોંધાતા ચોમાસાની સીઝનને નવી ગતિ મળી છે. વરસાદના કારણે હવાના તાપમાનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે અને ઘણા શહેરોમાં દિવસનું મહત્તમ તાપમાન સામાન્ય કરતાં ઓછું નોંધાયું છે.
ખેડૂતો માટે આ વરસાદ અત્યંત લાભદાયક સાબિત થઈ રહ્યો છે. રાજ્યના અનેક વિસ્તારોમાં વાવણી પૂર્ણ થયા બાદ પાકને જરૂરી ભેજ મળતાં કૃષિ ક્ષેત્રમાં આશાનું વાતાવરણ ઉભું થયું છે. ખાસ કરીને કપાસ, મગફળી, સોયાબીન, તલ, મકાઈ, બાજરી અને અન્ય ખરીફ પાકોને આ વરસાદથી જીવદાન મળ્યું છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી વરસાદમાં વિરામને કારણે જમીનમાં ભેજનું પ્રમાણ ઘટવા લાગ્યું હતું, પરંતુ હવે ફરી સારો વરસાદ પડતાં ખેતરોમાં લીલોતરી છવાઈ રહી છે. કૃષિ નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર આગામી થોડા દિવસ સુધી વરસાદ ચાલુ રહેશે તો પાકના વિકાસ માટે અનુકૂળ પરિસ્થિતિ સર્જાશે. બીજી તરફ પશુપાલકો માટે પણ આ વરસાદ લાભદાયક બન્યો છે, કારણ કે ચરોતરોમાં લીલું ઘાસ ઊગવાની શક્યતા વધી છે અને પાણીના સ્ત્રોતોમાં પણ વધારો થશે.
વરસાદના કારણે રાજ્યના અનેક જળાશયો, તળાવો, ચેકડેમો અને નદીઓમાં નવા પાણીની આવક શરૂ થઈ છે. લાંબા સમયથી વરસાદની રાહ જોતા જળાશયો હવે ધીમે ધીમે ભરાવા લાગ્યા છે. સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના વિસ્તારોમાં આવેલા નાના-મોટા ડેમોમાં પાણીની આવક વધતાં સ્થાનિક તંત્ર દ્વારા સતત મોનીટરીંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં વરસાદી પાણી રસ્તાઓ પર ફરી વળતાં વાહનચાલકોને મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડ્યો હતો, જ્યારે નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની ફરિયાદો પણ નોંધાઈ હતી. જોકે મહાનગરપાલિકા, નગરપાલિકા અને જિલ્લા વહીવટી તંત્ર દ્વારા વરસાદી પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે અને જરૂરી સ્થળોએ પાણીના નિકાલની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી છે. રાજ્યના કંટ્રોલ રૂમને પણ સક્રિય રાખવામાં આવ્યા છે જેથી કોઈપણ આપત્તિજનક પરિસ્થિતિમાં તાત્કાલિક મદદ પહોંચી શકે.
હવામાન વિભાગે આગામી દિવસોમાં પણ ગુજરાતના અનેક વિસ્તારોમાં વરસાદની સંભાવના વ્યક્ત કરી છે. બંગાળની ખાડીમાં સર્જાયેલી સિસ્ટમ હાલમાં પશ્ચિમ તરફ આગળ વધી રહી હોવાથી ગુજરાતમાં ભેજનું પ્રમાણ વધ્યું છે. તેના કારણે ઉત્તર ગુજરાત, મધ્ય ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર અને દક્ષિણ ગુજરાતના વિવિધ જિલ્લાઓમાં આગામી દિવસોમાં પણ હળવાથી ભારે વરસાદ પડી શકે છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં ગાજવીજ સાથે ભારે વરસાદની પણ શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે. માછીમારોને દરિયો ન ખેડવાની સલાહ આપવામાં આવી છે, જ્યારે નાગરિકોને પણ ભારે વરસાદ દરમિયાન જરૂરી સાવચેતી રાખવા અપીલ કરવામાં આવી છે. નદી-નાળાઓની નજીક ન જવું, વીજળી પડતી હોય ત્યારે ખુલ્લા મેદાનમાં ન રહેવું અને જરૂરી ન હોય તો ભારે વરસાદ દરમિયાન મુસાફરી ટાળવાની સૂચના પણ આપવામાં આવી છે.
રાજ્ય સરકાર અને જિલ્લા વહીવટી તંત્ર દ્વારા વરસાદી પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને તમામ વિભાગોને એલર્ટ પર રાખવામાં આવ્યા છે. માર્ગ અને મકાન વિભાગ, વીજ વિભાગ, આરોગ્ય વિભાગ, મહાનગરપાલિકા, ગ્રામ વિકાસ વિભાગ તથા રાજ્ય આપત્તિ વ્યવસ્થાપન તંત્ર વચ્ચે સતત સંકલન જાળવી રાખવામાં આવી રહ્યું છે. જ્યાં વરસાદના કારણે રસ્તાઓને નુકસાન થયું હોય ત્યાં તાત્કાલિક સમારકામ શરૂ કરવામાં આવ્યું છે. વીજ પુરવઠામાં ખલેલ પડે તો ઝડપથી પુનઃસ્થાપિત કરવા ટીમોને તૈયાર રાખવામાં આવી છે. આરોગ્ય વિભાગે પણ પાણીજન્ય અને મચ્છરજન્ય રોગચાળાને રોકવા માટે જરૂરી પગલાં લેવા સૂચનાઓ આપી છે. વરસાદ બાદ ગંદુ પાણી ભરાઈ ન રહે તે માટે સ્થાનિક સ્વરાજ્ય સંસ્થાઓને પણ સફાઈ અભિયાન ઝડપી બનાવવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
એકંદરે છેલ્લા ૨૪ કલાકમાં રાજ્યના ૧૧૨ તાલુકાઓમાં વરસેલા વરસાદે ગુજરાતમાં ચોમાસાને નવી તાકાત આપી છે. પડધરી તાલુકામાં સૌથી વધુ ૨.૫ ઇંચ વરસાદ નોંધાતા તે રાજ્યમાં વરસાદનું કેન્દ્રબિંદુ બન્યું છે, જ્યારે અન્ય ૧૦૫ તાલુકાઓમાં પણ નોંધપાત્ર વરસાદથી લોકોમાં ખુશીનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. વરસાદથી ખેડૂતોને રાહત, જળાશયોમાં નવા પાણીની આવક, વાતાવરણમાં ઠંડક અને ગરમીમાંથી મુક્તિ જેવા અનેક સકારાત્મક પરિણામો સામે આવ્યા છે. હવે સૌની નજર આગામી દિવસોની હવામાન આગાહી પર છે, કારણ કે જો મેઘરાજાની આ મહેર યથાવત રહેશે તો રાજ્યના જળસંગ્રહમાં વધારો થશે, કૃષિ ઉત્પાદનને વેગ મળશે અને સમગ્ર ગુજરાત માટે આ ચોમાસું વધુ લાભદાયક સાબિત થઈ શકે છે.
