ટૉપ ન્યૂઝ ગુજરાત ઈઝ ઑફ ડૂઈંગ બિઝનેસ બિલ 2026: વેપાર-ઉદ્યોગ માટે નિયમોમાં મોટા ફેરફાર
ગુજરાત વિધાનસભા ગૃહમાં ‘ગુજરાત ઈઝ ઑફ ડૂઈંગ બિઝનેસ બિલ, 2026’ બહુમતીથી પસાર કરવામાં આવ્યું છે. રાજ્યમાં વેપાર, ઉદ્યોગ અને વિવિધ સેવાઓ સાથે જોડાયેલી પ્રક્રિયાઓને વધુ સરળ, ઝડપી અને પારદર્શક બનાવવાના હેતુથી આ બિલમાં અનેક મહત્વપૂર્ણ જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે. સરકારના જણાવ્યા મુજબ, નવા કાયદા થકી ઉદ્યોગકારો અને નાગરિકોને સરકારી મંજૂરીઓ તથા સેવાઓ મેળવવામાં પડતી મુશ્કેલીઓ ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. ખાસ કરીને વિવિધ વિભાગોની પ્રક્રિયાઓને એક જ સુવિધા માળખા સાથે જોડીને વ્યવસાયિક વાતાવરણ સરળ બનાવવાનો હેતુ રાખવામાં આવ્યો છે.
બિલની સૌથી મહત્વપૂર્ણ જોગવાઈઓમાં દુકાનો અને સંસ્થાઓને અઠવાડિયાના સાતેય દિવસ 24 કલાક ખુલ્લી રાખવાની મંજૂરીનો સમાવેશ થાય છે. જોકે આ છૂટ શરતોને આધીન રહેશે. એટલે કે વેપારીઓ અને સંસ્થાઓ પોતાની જરૂરિયાત પ્રમાણે દિવસ-રાત કામગીરી કરી શકશે, પરંતુ કર્મચારીઓના કામના કલાકો, આરામ, સુરક્ષા અને અન્ય શ્રમ કાયદાઓનું પાલન કરવું ફરજિયાત રહેશે. સરકારનો ઉદ્દેશ્ય વ્યવસાયોને વધુ લવચીકતા આપવાની સાથે કામદારોના અધિકારો અને સુરક્ષાનું રક્ષણ જાળવી રાખવાનો છે. આ જોગવાઈ ખાસ કરીને રિટેલ, હોસ્પિટાલિટી, સેવાઓ અને અન્ય સતત કામગીરી ધરાવતા ક્ષેત્રો માટે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
નવા કાયદા હેઠળ વિવિધ રાજ્ય કાયદાઓને એક જ ‘સિંગલ ફેસિલિટેશન ફ્રેમવર્ક’ સાથે જોડવામાં આવ્યા છે. સહકારી ક્ષેત્ર, વીજળી, GIDC અને સિંચાઈ સહિત વધારાના 8 રાજ્ય કાયદાઓને આ વ્યવસ્થા સાથે સાંકળવામાં આવ્યા છે. તેનો મુખ્ય હેતુ વેપાર કે ઉદ્યોગ શરૂ કરવા ઇચ્છતા અરજદારોને અલગ-અલગ વિભાગોમાં પ્રક્રિયા કરવા માટેની જટિલતા ઘટાડવાનો છે. એકીકૃત માળખું ઊભું થવાથી મંજૂરી, નોંધણી અને સરકારી સેવાઓ મેળવવાની પ્રક્રિયામાં સમય બચી શકે છે અને વિવિધ વિભાગો વચ્ચેના સંકલનમાં પણ સુધારો થઈ શકે છે.
તબીબી ક્ષેત્ર માટે પણ બિલમાં મહત્વપૂર્ણ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. અન્ય રાજ્યોમાં નોંધાયેલા તબીબો માટે ગુજરાતમાં પ્રેક્ટિસ કરવા માટેની નોંધણી પ્રક્રિયાને વધુ ઝડપી બનાવવામાં આવી છે. સેલ્ફ-ડિક્લેરેશનના આધારે નોંધણી પ્રક્રિયા સરળ બનાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે, જેથી જરૂરી લાયકાત અને નિયમો પૂર્ણ કરતા તબીબોને ગુજરાતમાં સેવા શરૂ કરવામાં બિનજરૂરી વિલંબનો સામનો ન કરવો પડે. આ વ્યવસ્થાથી રાજ્યમાં તબીબી સેવાઓના વિસ્તરણ અને જરૂરી માનવબળની ઉપલબ્ધતા વધારવામાં મદદ મળી શકે છે. જોકે પ્રેક્ટિસ સાથે જોડાયેલા લાગુ નિયમો અને વ્યવસાયિક ધોરણોનું પાલન યથાવત રહેશે.
બિલમાં સરકારી સેવાઓ અને ફરિયાદોના સમયસર નિકાલને લઈને પણ મહત્વપૂર્ણ ડિજિટલ વ્યવસ્થા લાવવામાં આવી છે. ‘ઑટો-અપીલ’ અને ‘ઑટો-એસ્કેલેશન’ સિસ્ટમ હેઠળ જો કોઈ સરકારી સેવા અથવા ફરિયાદનો નિયત સમયમર્યાદામાં નિકાલ નહીં થાય, તો મામલો આપમેળે ઉચ્ચ અધિકારી સમક્ષ પહોંચશે. એટલે કે અરજદારને વારંવાર કચેરીઓના ધક્કા ખાવા અથવા પોતાની અરજી અંગે ઉપરના અધિકારી સુધી પહોંચવા માટે અલગથી પ્રક્રિયા કરવાની જરૂરિયાત ઘટશે. આ વ્યવસ્થા સરકારી તંત્રમાં જવાબદારી નક્કી કરવા અને પેન્ડિંગ અરજીઓ પર નજર રાખવા માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે.
‘ગુજરાત ઈઝ ઑફ ડૂઈંગ બિઝનેસ બિલ, 2026’નો વ્યાપ માત્ર ઉદ્યોગોને સરળતા આપવા પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ સરકારી વ્યવસ્થામાં પ્રક્રિયાત્મક સુધારા લાવવાનો પણ પ્રયાસ છે. 24x7 વ્યવસાયની છૂટ, વિવિધ કાયદાઓને સિંગલ ફેસિલિટેશન ફ્રેમવર્ક સાથે જોડવા, અન્ય રાજ્યોના તબીબો માટે ઝડપી નોંધણી અને સમયસર સેવા ન મળે તો ઑટોમેટિક એસ્કેલેશન જેવી જોગવાઈઓ એકસાથે અમલમાં આવશે. સરકારનું માનવું છે કે આવી વ્યવસ્થાઓથી રોકાણકારો, વેપારીઓ, વ્યાવસાયિકો અને સામાન્ય અરજદારો માટે રાજ્યની વહીવટી પ્રક્રિયા વધુ સરળ બની શકે છે.
હવે આ બિલ કાયદાકીય પ્રક્રિયાના આગામી તબક્કા તરફ આગળ વધશે અને તેની જોગવાઈઓના અમલ બાદ વાસ્તવિક અસર જોવા મળશે. ખાસ કરીને 24x7 કામગીરી દરમિયાન કામદારોના અધિકારોનું રક્ષણ, વિવિધ વિભાગો વચ્ચેનું સંકલન અને ઑટો-અપીલ સિસ્ટમનો અસરકારક અમલ મહત્વનો રહેશે. જો આ વ્યવસ્થાઓ યોગ્ય રીતે અમલમાં આવે તો ગુજરાતમાં વ્યવસાય શરૂ કરવા અને ચલાવવા માટેની પ્રક્રિયા વધુ સરળ બની શકે છે. સાથે જ સરકારી સેવાઓમાં વિલંબ ઘટાડીને જવાબદારી અને પારદર્શિતા વધારવાનો માર્ગ પણ મોકળો થઈ શકે છે.
