સબરસ ગુજરાતના ડિફેન્સ ક્ષેત્રમાં મોટી હરણફાળઃ એક જ વર્ષમાં ₹60 હજાર કરોડનું રેકોર્ડબ્રેક એક્સપોર્ટ.

ગુજરાતે ડિફેન્સ અને સંરક્ષણ ઉત્પાદન ક્ષેત્રે વધુ એક મોટી સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. રાજ્યમાં વિકસેલા મજબૂત ઔદ્યોગિક માળખા, આધુનિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને નવા રોકાણોના પગલે ગુજરાતનું ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ અને એક્સપોર્ટ ક્ષેત્ર ઝડપથી વિસ્તરી રહ્યું છે. રાજ્યમાંથી માત્ર એક જ વર્ષમાં આશરે ₹60,000 કરોડના સંરક્ષણ સંબંધિત ઉત્પાદનોની નિકાસ થયાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.

ગુજરાતમાં ડિફેન્સ ક્ષેત્રે વધી રહેલી આ પ્રવૃત્તિ રાજ્યની ઔદ્યોગિક ક્ષમતાને નવી દિશા આપી રહી છે. અગાઉ પેટ્રોકેમિકલ, એન્જિનિયરિંગ, ઓટોમોબાઇલ, ફાર્મા અને કેમિકલ ક્ષેત્રમાં આગવું સ્થાન ધરાવતું ગુજરાત હવે ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ અને સપ્લાય ચેઇનમાં પણ પોતાની હાજરી મજબૂત કરી રહ્યું છે.

નવા રોકાણોથી ડિફેન્સ ઈન્ડસ્ટ્રીને વેગ

રાજ્યમાં ડિફેન્સ ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલા વિવિધ પ્રોજેક્ટ્સમાં રોકાણ વધ્યું છે. અત્યાધુનિક ઉત્પાદન સુવિધાઓ, ટેસ્ટિંગ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, લોજિસ્ટિક્સ અને બંદરોની સુવિધા જેવા પરિબળો ગુજરાતને સંરક્ષણ ઉત્પાદનોના ઉત્પાદન અને નિકાસ માટે અનુકૂળ બનાવે છે.

ખાસ કરીને રાજ્યની લાંબી દરિયાકાંઠાની ભૂગોળ અને વિકસિત પોર્ટ નેટવર્કને કારણે તૈયાર થયેલા ઉત્પાદનોને દેશ-વિદેશમાં પહોંચાડવામાં પણ સરળતા રહે છે.

ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગમાં ગુજરાતનો વધતો દબદબો

ભારત સરકારના ‘આત્મનિર્ભર ભારત’ અને ડિફેન્સ ક્ષેત્રમાં સ્વદેશીકરણના પ્રયાસોને કારણે દેશમાં સંરક્ષણ સાધનોનું સ્થાનિક ઉત્પાદન વધારવામાં આવી રહ્યું છે. આ પ્રક્રિયામાં ગુજરાતની ઔદ્યોગિક ક્ષમતાનો પણ ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે.

રાજ્યમાં ડિફેન્સ સાધનો, એરોસ્પેસ ઘટકો, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, એન્જિનિયરિંગ પ્રોડક્ટ્સ અને અન્ય સંરક્ષણ સંબંધિત ઉત્પાદનોના ઉત્પાદન માટે કંપનીઓ અને ઔદ્યોગિક એકમો દ્વારા રોકાણ કરવામાં આવી રહ્યું છે.

રોજગારીની નવી તકો ઊભી થવાની શક્યતા

ડિફેન્સ ક્ષેત્રના વિસ્તરણથી માત્ર નિકાસમાં વધારો નહીં પરંતુ રાજ્યમાં કુશળ માનવબળ માટે રોજગારીની નવી તકો પણ ઊભી થવાની સંભાવના છે.

એન્જિનિયરિંગ, ડિઝાઇન, મેન્યુફેક્ચરિંગ, રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ, ક્વોલિટી કંટ્રોલ, લોજિસ્ટિક્સ અને ટેક્નિકલ સર્વિસિસ જેવા ક્ષેત્રોમાં કુશળ યુવાનોની માંગ વધી શકે છે. સાથે જ મોટા ડિફેન્સ પ્રોજેક્ટ્સ સાથે જોડાયેલા MSME અને નાના-મધ્યમ ઉદ્યોગોને પણ સપ્લાય ચેઇનમાં જોડાવાની તક મળી શકે છે.

ગુજરાત માટે નવી ઔદ્યોગિક ઓળખ

₹60 હજાર કરોડના નિકાસના આ આંકડાને કારણે ગુજરાતના ડિફેન્સ ક્ષેત્રની સંભાવનાઓ અંગે ચર્ચા તેજ બની છે. રાજ્યમાં મજબૂત ઔદ્યોગિક ઈકોસિસ્ટમ, બંદરો, રોડ-રેલ કનેક્ટિવિટી અને રોકાણકારમૈત્રી નીતિઓના કારણે ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ માટેનું વાતાવરણ વધુ મજબૂત બન્યું છે.

આગામી સમયમાં નવા રોકાણો અને મોટા પ્રોજેક્ટ્સ સાકાર થશે તો ગુજરાત દેશના અગ્રણી ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ અને એક્સપોર્ટ હબ તરીકે વધુ મજબૂત સ્થાન મેળવી શકે છે. ખાસ કરીને ભારતના સંરક્ષણ ક્ષેત્રને આત્મનિર્ભર બનાવવાની દિશામાં ગુજરાતની ઔદ્યોગિક ક્ષમતા મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.