સબરસ મુંબઈ 3.0: 124 ગામોને જોડીને રાયગઢમાં બનશે ભવિષ્યનું સ્માર્ટ સિટી.
મહારાષ્ટ્રમાં મુંબઈ પર વધતું વસ્તી અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું દબાણ ઘટાડવા માટે રાયગઢ જિલ્લાના ઉરણ, પેણ અને પનવેલ તાલુકાના 124 ગામોને જોડીને ‘કર્નાલા-સાઈ-ચિર્નર (KSC) ન્યૂ ટાઉન’ વિકસાવવાની યોજના છે, જેને ‘મુંબઈ 3.0’ તરીકે પણ ઓળખાવવામાં આવી રહી છે.
આ પ્રોજેક્ટનો કુલ વિસ્તાર આશરે 323.44 ચોરસ કિલોમીટર રહેશે. તેમાંથી લગભગ 104 ચોરસ કિલોમીટરમાં આધુનિક ટાઉનશિપ અને ઔદ્યોગિક વિકાસ માટે આયોજન કરવામાં આવશે, જ્યારે બાકીના વિસ્તારમાં ગ્રીન ઝોન, જંગલ અને ગ્રામ્ય વસાહતોને જાળવવાનો ઉદ્દેશ છે.
✈️ એરપોર્ટ અને પોર્ટથી મળશે મોટો ફાયદો
આ નવા શહેરની સૌથી મોટી વિશેષતા તેની કનેક્ટિવિટી હશે. નવી મુંબઈ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ અને JNPT પોર્ટની નજીક હોવાને કારણે આ વિસ્તાર ભવિષ્યમાં લોજિસ્ટિક્સ, એવિએશન, ડેટા સેન્ટર, IT અને વૈશ્વિક વેપારનું મહત્વનું કેન્દ્ર બની શકે છે.
અટલ સેતુ, મુંબઈ-પુણે એક્સપ્રેસવે, પનવેલ-કર્જત રેલ કોરિડોર અને વિરાર-અલીબાગ મલ્ટિમોડલ કોરિડોર જેવા પ્રોજેક્ટ્સ સાથે જોડાણથી મુંબઈ તથા અન્ય શહેરો સુધી પહોંચ વધુ સરળ બનવાની ધારણા છે.
🏙️ 15-મિનિટ સિટીનું મોડેલ
‘મુંબઈ 3.0’માં 15-મિનિટ સિટીની કલ્પનાને ધ્યાનમાં રાખીને આયોજન કરવાની વાત છે. એટલે કે રહેઠાણ, શાળા, હોસ્પિટલ, નોકરી અને દૈનિક જરૂરિયાતોની સુવિધાઓ શક્ય તેટલી નજીક ઉપલબ્ધ કરાવવાનો પ્રયાસ રહેશે.
આ ઉપરાંત સ્માર્ટ ડ્રેનેજ, વોટર હાર્વેસ્ટિંગ, ગ્રાઉન્ડવોટર રિચાર્જ અને ગ્રીન ઝોન જેવી સુવિધાઓ સાથે પર્યાવરણને ધ્યાનમાં રાખીને શહેર વિકસાવવાનું આયોજન છે.
💼 ફાઇનાન્સિયલ અને ટેકનોલોજી હબ બનવાની દિશામાં
પ્રોજેક્ટમાં BKC જેવી ફાઇનાન્સિયલ જગ્યા, IT પાર્ક, ડેટા સેન્ટર પાર્ક, ગ્લોબલ એજ્યુકેશન હબ અને આધુનિક હેલ્થકેર સુવિધાઓ વિકસાવવાની સંભાવના દર્શાવવામાં આવી છે.
મહારાષ્ટ્ર સરકાર અને MMRDAના આયોજન હેઠળ વિકસનારા આ નવા શહેરનો માસ્ટરપ્લાન તૈયાર કરવાની કામગીરીમાં આંતરરાષ્ટ્રીય અર્બન ડેવલપમેન્ટ કન્સલ્ટન્ટ Surbana Jurongનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
🚧 ક્યારે તૈયાર થશે?
હાલમાં જમીન સંબંધિત પ્રક્રિયા અને ટાઉન પ્લાનિંગની કામગીરી આગળ વધી રહી હોવાનું જણાવાયું છે. રજૂ કરવામાં આવેલી માહિતી મુજબ, પ્રથમ તબક્કામાં પાયાની સુવિધાઓ સાથે 2028થી 2030 દરમિયાન વિકાસ શરૂ થવાની અપેક્ષા છે, જ્યારે સંપૂર્ણ મેગાસિટીનું સ્વરૂપ 2038થી 2040 દરમિયાન સાકાર થવાની ધારણા છે.
જો આ આયોજન નિર્ધારિત રીતે અમલમાં આવે તો ‘મુંબઈ 3.0’ માત્ર નવું રહેણાંક શહેર નહીં પરંતુ મહારાષ્ટ્રના આગામી ઔદ્યોગિક, ટેકનોલોજી અને વૈશ્વિક વેપાર કેન્દ્ર તરીકે વિકસી શકે છે.