મારું શહેર બી.એલ.ઓ.ને વસ્તી ગણતરીમાં પ્રાથમિકતા આપી મુક્તિ આપવાની માંગ.

દેશવ્યાપી વસ્તી ગણતરીની મહત્વપૂર્ણ પ્રક્રિયા શરૂ થવાની તૈયારી વચ્ચે વિવિધ વોર્ડોમાં ફરજ બજાવતા શિક્ષકો અને બી.એલ.ઓ. (બૂથ લેવલ ઓફિસર) દ્વારા એક મહત્વપૂર્ણ રજૂઆત કરવામાં આવી છે. રજૂઆતમાં માંગ કરવામાં આવી છે કે જે કર્મચારીઓ પહેલેથી જ બી.એલ.ઓ. તરીકે ચૂંટણી અને મતદાર યાદી સંબંધિત જવાબદારીઓ નિભાવી રહ્યા છે, તેમને વસ્તી ગણતરીની વધારાની કામગીરીમાંથી મુક્તિ અથવા રિઝર્વ આદેશ આપવામાં આવે. આ સાથે કેટલાક કર્મચારીઓએ લાગવગ, ભલામણ અથવા સંબંધોના આધારે પોતાના આદેશો રદ કરાવી લીધા હોવાના ગંભીર આક્ષેપો પણ કરવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે સમગ્ર મામલો ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે.

પ્રાપ્ત માહિતી મુજબ વોર્ડ નંબર 1 થી 16 સુધીના વિસ્તારોમાં વસ્તી ગણતરી માટે મોટી સંખ્યામાં શિક્ષકોને ગણતરીદાર તથા સુપરવાઇઝર તરીકે નિમણૂક આપવામાં આવી છે. વસ્તી ગણતરી જેવી વિશાળ પ્રક્રિયામાં શિક્ષકોની ભૂમિકા અત્યંત મહત્વની ગણાય છે, કારણ કે તેઓ શિક્ષિત અને જવાબદાર કર્મચારીઓ તરીકે સરકારી કામગીરીમાં સક્રિય સહભાગી બની શકે છે. જોકે, ઘણા શિક્ષકોનું કહેવું છે કે તેઓ પહેલેથી જ બી.એલ.ઓ. તરીકે મતદાર યાદી સુધારણા, ચૂંટણી સંબંધિત કામગીરી અને અન્ય વહીવટી જવાબદારીઓ નિભાવતા હોવાથી તેમના પર કામનો ભાર વધી રહ્યો છે.

રજૂઆતમાં સ્પષ્ટ જણાવાયું છે કે બી.એલ.ઓ. તરીકે ફરજ બજાવતા કર્મચારીઓને વસ્તી ગણતરીમાંથી મુક્તિ આપવાની પ્રાથમિકતા હોવી જોઈએ. જો સંપૂર્ણ મુક્તિ શક્ય ન હોય તો તેમને રિઝર્વ કેટેગરીમાં રાખવામાં આવે જેથી જરૂર પડે ત્યારે જ તેમની સેવાઓ લેવામાં આવે. શિક્ષકોનું માનવું છે કે આ પ્રકારનો નિર્ણય લેવાથી વહીવટી કામગીરી વધુ અસરકારક રીતે સંચાલિત થઈ શકશે અને પહેલેથી જ વિવિધ સરકારી કામગીરીમાં જોડાયેલા કર્મચારીઓ પર વધારાનો બોજ નહીં આવે.

આ સમગ્ર મામલામાં સૌથી ગંભીર મુદ્દો એ છે કે કેટલાક કર્મચારીઓએ પોતાના આદેશો રદ કરાવી લીધા હોવાના આક્ષેપો સામે આવ્યા છે. રજૂઆતમાં જણાવાયું છે કે કેટલાક શિક્ષકો, આંગણવાડી કર્મચારીઓ, ખાનગી શાળાના કર્મચારીઓ, કોર્પોરેશનના કર્મચારીઓ અને અન્ય કેડરના કર્મચારીઓએ લાગવગ, રાજકીય ભલામણ અથવા વ્યક્તિગત સંબંધોના આધારે પોતાના વસ્તી ગણતરીના આદેશોમાંથી મુક્તિ મેળવી લીધી હોવાનું ચર્ચાઈ રહ્યું છે. જો આ આક્ષેપોમાં સત્યતા હોય તો તે સમગ્ર પ્રક્રિયાની પારદર્શિતા અને ન્યાયસંગતતા પર ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે.

શિક્ષક વર્ગમાં એવી લાગણી જોવા મળી રહી છે કે સરકારી કામગીરીમાં તમામ કર્મચારીઓ માટે સમાન નિયમો લાગુ પડવા જોઈએ. જો કેટલાક લોકોને વિશેષ લાભ આપવામાં આવે અને અન્ય કર્મચારીઓ પર વધારાનો બોજ નાખવામાં આવે તો તે કર્મચારીઓના મનોબળ પર નકારાત્મક અસર કરી શકે છે. શિક્ષકોનું કહેવું છે કે વસ્તી ગણતરી જેવી રાષ્ટ્રીય મહત્વની કામગીરીમાં દરેક કર્મચારી માટે એકસરખા માપદંડો અપનાવવામાં આવે તે અત્યંત જરૂરી છે.

વસ્તી ગણતરી દેશના વિકાસ અને આયોજન માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ પ્રક્રિયા છે. સરકાર દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવતી માહિતીના આધારે શિક્ષણ, આરોગ્ય, રહેઠાણ, રોજગાર, પાયાની સુવિધાઓ અને વિવિધ કલ્યાણકારી યોજનાઓ માટે નીતિઓ ઘડવામાં આવે છે. તેથી આ પ્રક્રિયામાં જોડાયેલા દરેક કર્મચારીની ભૂમિકા મહત્વની બની જાય છે. પરંતુ સાથે સાથે એ પણ જરૂરી છે કે આ કામગીરી માટે કર્મચારીઓની પસંદગી અને નિમણૂક પારદર્શક અને ન્યાયસંગત રીતે કરવામાં આવે.

બી.એલ.ઓ. તરીકે ફરજ બજાવતા કર્મચારીઓએ દલીલ કરી છે કે તેઓ આખું વર્ષ મતદાર યાદી સુધારણા, નવા મતદારોની નોંધણી, ચૂંટણી તૈયારી અને અન્ય સરકારી જવાબદારીઓ નિભાવતા હોય છે. આવા સંજોગોમાં વસ્તી ગણતરીની વધારાની જવાબદારી સોંપવાથી તેમની કાર્યક્ષમતા પર અસર પડી શકે છે. તેથી સરકાર અને વહીવટી તંત્રએ આ બાબતે સંવેદનશીલતા દાખવી યોગ્ય નિર્ણય લેવો જોઈએ.

સ્થાનિક સ્તરે એવી પણ ચર્ચા ચાલી રહી છે કે જો ખરેખર કેટલાક કર્મચારીઓએ ગેરરીતે પોતાના આદેશો રદ કરાવ્યા હોય તો તેની તપાસ થવી જોઈએ. કર્મચારીઓનું માનવું છે કે સમગ્ર પ્રક્રિયાની સમીક્ષા કરીને કોને, કયા કારણોસર અને કયા નિયમોના આધારે મુક્તિ આપવામાં આવી તેની માહિતી જાહેર કરવામાં આવે તો અનેક શંકાઓ દૂર થઈ શકે છે.

રજૂઆતમાં વહીવટી તંત્રને વિનંતી કરવામાં આવી છે કે ગેરરીતે રદ અથવા મુક્ત કરવામાં આવેલા આદેશોની તપાસ કરવામાં આવે અને જો કોઈ અનિયમિતતા સામે આવે તો તેવા કર્મચારીઓને ફરીથી ફરજ સોંપવામાં આવે. સાથે જ, તેમની જગ્યાએ બી.એલ.ઓ. તરીકે ફરજ બજાવતા કર્મચારીઓને મુક્તિ અથવા રિઝર્વ કેટેગરીમાં સ્થાન આપવામાં આવે.

શિક્ષક સંગઠનો અને કર્મચારી પ્રતિનિધિઓનું કહેવું છે કે તેઓ વસ્તી ગણતરી જેવી મહત્વપૂર્ણ કામગીરીનો વિરોધ કરતા નથી, પરંતુ જવાબદારીઓના ન્યાયસંગત વિતરણની માંગ કરી રહ્યા છે. તેમનું માનવું છે કે પહેલેથી જ અનેક સરકારી જવાબદારીઓ સંભાળતા કર્મચારીઓને પ્રાથમિકતા આપીને રાહત આપવામાં આવે તો સમગ્ર પ્રક્રિયા વધુ સુચારૂ રીતે આગળ વધી શકે છે.

હાલ આ રજૂઆત બાદ વહીવટી તંત્ર શું નિર્ણય લે છે તેના પર સૌની નજર મંડાયેલી છે. જો કર્મચારીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલા આક્ષેપોની તપાસ કરવામાં આવશે તો સમગ્ર મામલાની હકીકત સામે આવી શકે છે. બીજી તરફ, બી.એલ.ઓ.ને પ્રાથમિકતા આપી મુક્તિ અથવા રિઝર્વ આદેશ આપવામાં આવે તો શિક્ષકો અને કર્મચારીઓમાં સંતોષની લાગણી પણ જોવા મળી શકે છે.

વસ્તી ગણતરી જેવી રાષ્ટ્રીય મહત્વની પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા, સમાનતા અને ન્યાયસંગતતા જળવાય રહે તે જરૂરી છે. કર્મચારીઓની રજૂઆત હવે વહીવટી તંત્ર સુધી પહોંચી છે અને આગામી દિવસોમાં આ મુદ્દે લેવાતા નિર્ણયથી હજારો કર્મચારીઓ પર સીધી અસર થવાની સંભાવના છે. તેથી તમામ પક્ષો આશા રાખી રહ્યા છે કે યોગ્ય તપાસ બાદ ન્યાયોચિત અને સંતુલિત નિર્ણય લેવામાં આવશે.