ઈકોનોમી શેરબજારમાં હાહાકાર: સેન્સેક્સ 700 પોઈન્ટ તૂટ્યો, ટ્રમ્પના નિવેદન અને પશ્ચિમ એશિયાના તણાવથી રોકાણકારોમાં ગભરાટ.
ભારતીય શેરબજારમાં બુધવારનો દિવસ રોકાણકારો માટે ભારે નુકસાનકારક સાબિત થયો હતો. બજાર ખુલતાની સાથે જ વેચવાલીનો એવો દોર શરૂ થયો કે સેન્સેક્સ 700થી વધુ પોઈન્ટ તૂટી ગયો, જ્યારે નિફ્ટીમાં પણ 250થી વધુ પોઈન્ટનો મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો. પશ્ચિમ એશિયામાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતા યુદ્ધના સંકટ, વૈશ્વિક રાજકીય અનિશ્ચિતતા અને અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નિવેદનના પગલે વિશ્વભરના શેરબજારોમાં ગભરાટનો માહોલ સર્જાયો હતો. તેની સીધી અસર ભારતીય બજાર પર પણ જોવા મળી હતી. બજાર ખુલતાની સાથે જ રોકાણકારોએ જોખમ ઘટાડવા માટે મોટા પાયે વેચવાલી શરૂ કરી દીધી હતી, જેના કારણે લાખો નાના રોકાણકારો સહિત મોટા રોકાણકારોના કરોડો રૂપિયાનું મૂલ્ય થોડા જ કલાકોમાં ઘટી ગયું હતું. વિશ્લેષકોના જણાવ્યા મુજબ વૈશ્વિક ભૂરાજકીય તણાવ વધતા રોકાણકારો સુરક્ષિત રોકાણ તરફ વળતા હોવાથી ઇક્વિટી બજારમાં ભારે દબાણ સર્જાયું છે.
બીએસઈ સેન્સેક્સ પોતાના અગાઉના બંધ 76,944ની સરખામણીએ સીધો 76,471 પર ખુલ્યો હતો અને શરૂઆતના કારોબારમાં જ વધુ ગાબડું ખાઈ 76,135 સુધી પહોંચી ગયો હતો. બીજી તરફ એનએસઈ નિફ્ટી પણ 24,055ના અગાઉના બંધની સામે 23,858 પર ખુલ્યો હતો અને ત્યારબાદ વધુ ઘટીને 23,786 સુધી લપસી ગયો હતો. બજાર ખુલ્યાના પ્રથમ કલાકમાં જ મોટાભાગના શેર રેડ ઝોનમાં જોવા મળ્યા હતા. રોકાણકારોમાં ગભરાટ એટલો વધી ગયો હતો કે લગભગ દરેક સેક્ટરમાં વેચવાલી જોવા મળી હતી. બેન્કિંગ, આઈટી, ઓટોમોબાઈલ, રિયલ એસ્ટેટ, મેટલ અને કેપિટલ ગુડ્સ સહિતના ક્ષેત્રોમાં ભારે દબાણ નોંધાયું હતું. બજારની વ્યાપકતા પણ નબળી રહી હતી, જેમાં વધતા શેરોની સરખામણીએ ઘટતા શેરોની સંખ્યા ઘણી વધારે હતી.
માત્ર મોટા શેરો જ નહીં પરંતુ લાર્જકેપ, મિડકેપ અને સ્મોલકેપ ત્રણેય કેટેગરીના શેરોમાં ભારે ઘટાડો નોંધાયો હતો. લાર્જકેપમાં ઇન્ડિગોના શેરમાં લગભગ 2.70 ટકા અને એટરનલના શેરમાં લગભગ 1.90 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. મિડકેપ શેરોમાં GVT&D લગભગ 3.10 ટકા, ગોદરેજ પ્રોપર્ટીઝ 3 ટકા, MFSL 2.90 ટકા, TI ઇન્ડિયા 2.50 ટકા અને વોલ્ટાસના શેરમાં 2.20 ટકા સુધીનો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. સ્મોલકેપ શેરોમાં પણ વેચવાલીનો માહોલ યથાવત રહ્યો હતો. KFIN Tech લગભગ 3.45 ટકા, બ્રિગેડ 3 ટકા અને ચોલા હોલ્ડિંગ્સમાં આશરે 2.50 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. બજારમાં લગભગ દરેક ક્ષેત્રના રોકાણકારોને નુકસાન વેઠવું પડ્યું હતું અને ઘણા શેરો પોતાના દિવસના નીચલા સ્તરે ટ્રેડ થતા જોવા મળ્યા હતા.
આ અચાનક આવેલા ઘટાડાનું સૌથી મોટું કારણ અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું નિવેદન માનવામાં આવી રહ્યું છે. ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે વિશ્વ માટે વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ એવા સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ પર હવે અમેરિકાનું લગભગ સંપૂર્ણ નિયંત્રણ છે અને ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થા ગંભીર દબાણ હેઠળ છે. આ સાથે અમેરિકા દ્વારા ઈરાનના કેટલાક લશ્કરી ઠેકાણાઓ પર એરસ્ટ્રાઈક કરવામાં આવી હોવાના અહેવાલોએ પણ વૈશ્વિક રોકાણકારોમાં ચિંતા વધારી હતી. પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવને કારણે વિશ્વના મોટા નાણાકીય બજારોમાં અનિશ્ચિતતા વધી ગઈ હતી. જ્યારે પણ યુદ્ધ અથવા ભૂરાજકીય સંકટ ઊભું થાય છે ત્યારે રોકાણકારો સામાન્ય રીતે શેરબજારમાંથી નાણાં કાઢીને સોનું, ડોલર અથવા અન્ય સુરક્ષિત રોકાણ તરફ વળે છે, જેના કારણે શેરબજારમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળે છે.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમની સૌથી મોટી અસર આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ પર જોવા મળી હતી. સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઓઈલ ટ્રાન્સપોર્ટ રૂટ્સમાંનું એક હોવાથી ત્યાં વધતા તણાવને કારણે તેલના પુરવઠા અંગે ચિંતા વધી ગઈ હતી. પરિણામે બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ લગભગ 96 ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચ્યા હતા, જ્યારે WTI ક્રૂડ 92 ડોલર પ્રતિ બેરલની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યું હતું. બીજી તરફ મર્બન ક્રૂડમાં લગભગ 7 ટકાનો ઉછાળો નોંધાઈ 104 ડોલર પ્રતિ બેરલને પાર પહોંચ્યું હતું. ક્રૂડ ઓઈલ મોંઘું થવાથી ભારત જેવા આયાત આધારિત દેશો માટે મોંઘવારી વધવાની શક્યતા ઊભી થાય છે, જેના કારણે બજારમાં વધુ નકારાત્મકતા જોવા મળી હતી.
ભારતીય બજાર જ નહીં પરંતુ વિશ્વના અન્ય શેરબજારોમાં પણ ભારે ઘટાડો નોંધાયો હતો. જાપાનનો નિક્કેઈ ઇન્ડેક્સ લગભગ 1,800 પોઈન્ટ તૂટી ગયો હતો, જ્યારે હોંગકોંગનો હેંગસેંગ ઇન્ડેક્સ 300થી વધુ પોઈન્ટ ઘટ્યો હતો. દક્ષિણ કોરિયાનો કોસ્પી ઇન્ડેક્સ પણ લગભગ 4 ટકા સુધી લપસી ગયો હતો. યુરોપિયન બજારોમાં પણ નબળા સંકેતો જોવા મળ્યા હતા. વૈશ્વિક સ્તરે રોકાણકારોમાં જોખમ લેવાની ક્ષમતા ઘટી જતાં મોટા ફંડ હાઉસ અને વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારોએ પણ ઇક્વિટીમાંથી નાણાં ઉપાડવાનું શરૂ કર્યું હતું. આ પરિસ્થિતિએ ભારતીય શેરબજાર પર વધારાનું દબાણ ઊભું કર્યું હતું અને બજારમાં સતત વેચવાલીનો માહોલ જળવાઈ રહ્યો હતો.
બજાર નિષ્ણાતોના મતે હાલની પરિસ્થિતિમાં રોકાણકારોએ ગભરાઈને નિર્ણય લેવાના બદલે સાવચેતીપૂર્વક આગળ વધવું જોઈએ. ભૂરાજકીય તણાવ અને આંતરરાષ્ટ્રીય પરિસ્થિતિમાં સુધારો ન આવે ત્યાં સુધી શેરબજારમાં અસ્થિરતા ચાલુ રહી શકે છે. લાંબા ગાળાના રોકાણકારોએ ગુણવત્તાસભર કંપનીઓમાં વિશ્વાસ જાળવવો અને ટૂંકા ગાળાની વધઘટથી ગભરાવું નહીં, તેવી સલાહ આપવામાં આવી રહી છે. સાથે જ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ, અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેની સ્થિતિ અને વૈશ્વિક બજારોની દિશા પર આગામી દિવસોમાં ભારતીય શેરબજારની ચાલ નિર્ભર રહેશે. રોકાણકારો માટે હાલનો સમય ખૂબ જ સાવચેતી અને સમજદારીપૂર્વક રોકાણ કરવાનો માનવામાં આવી રહ્યો છે.
