મારું ગુજરાત ગુજરાતના જળાશયોમાં ચિંતાજનક સ્થિતિ: 206માંથી 111 જળાશયોમાં જળસ્તર 25 ટકાથી ઓછું.

કચ્છ અને સૌરાષ્ટ્રમાં પાણીનો જથ્થો સૌથી ઓછો, ચોમાસું વિલંબિત થાય તો જળસંકટ ઘેરું બનવાની આશંકા

ગાંધીનગર: રાજ્યમાં ચોમાસાની આતુરતાપૂર્વક રાહ જોવાઈ રહી છે ત્યારે ગુજરાતના જળાશયોમાં પાણીની સ્થિતિ ચિંતાજનક બની રહી છે. રાજ્યના કુલ 206 જળાશયોમાંથી 111 જળાશયોમાં જળસંગ્રહ 25 ટકાથી પણ ઓછો નોંધાયો છે, જેના કારણે આગામી દિવસોમાં પાણીની ઉપલબ્ધિને લઈને ચિંતા વધી રહી છે.

જળસંપત્તિ વિભાગના ઉપલબ્ધ આંકડા મુજબ રાજ્યના અનેક ડેમ અને જળાશયોમાં પાણીનો જથ્થો સતત ઘટી રહ્યો છે. ખાસ કરીને કચ્છ અને સૌરાષ્ટ્ર જેવા વિસ્તારોમાં સ્થિતિ વધુ ગંભીર હોવાનું સામે આવ્યું છે.

કચ્છમાં સૌથી ઓછી જળસંગ્રહ ક્ષમતા

આંકડા મુજબ કચ્છ વિસ્તારમાં જળાશયોમાં માત્ર 29.39 ટકા જળસ્તર ઉપલબ્ધ છે, જે રાજ્યમાં સૌથી ઓછું ગણાય છે. કચ્છમાં દર વર્ષે વરસાદ પર મોટો આધાર રહેતો હોવાથી ચોમાસાના આગમન તરફ લોકોની નજર મંડાઈ છે.

પીવાના પાણી અને ખેતી માટેના પાણીની જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં લેતા આગામી વરસાદ અત્યંત મહત્વનો બન્યો છે.

સૌરાષ્ટ્રમાં પણ ચિંતાજનક સ્થિતિ

સૌરાષ્ટ્રના જળાશયોમાં હાલ 31.31 ટકા જળસંગ્રહ નોંધાયો છે. છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાથી તીવ્ર ગરમી અને બાષ્પીભવનના કારણે ડેમોમાં પાણીનું સ્તર સતત ઘટી રહ્યું છે.

સૌરાષ્ટ્રના અનેક શહેરો અને ગામડાઓમાં પીવાના પાણીની વ્યવસ્થા મોટા ભાગે ડેમો અને જળાશયો પર આધારિત હોવાથી પાણીના ઘટતા જથ્થાને લઈને સ્થાનિક તંત્ર પણ સજાગ બન્યું છે.

સરદાર સરોવરમાં રાહતજનક સ્થિતિ

રાજ્યના સૌથી મહત્વપૂર્ણ જળસ્રોત ગણાતા સરદાર સરોવર ડેમમાં હાલ આશરે 68 ટકા જળસ્તર ઉપલબ્ધ છે. રાજ્યના અનેક જિલ્લાઓને પીવાનું પાણી અને સિંચાઈ માટે પાણી પૂરું પાડતા સરદાર સરોવર ડેમની સ્થિતિ હાલ અન્ય જળાશયોની સરખામણીએ સંતોષકારક માનવામાં આવી રહી છે.

તેમ છતાં રાજ્યના અન્ય વિસ્તારોમાં પાણીની અછતને ધ્યાનમાં રાખીને સરદાર સરોવર પરનો આધાર વધુ વધવાની શક્યતા નકારી શકાય તેમ નથી.

ચોમાસું ખેંચાય તો વધી શકે મુશ્કેલી

હવામાન નિષ્ણાતો અને જળવ્યવસ્થાપન સાથે સંકળાયેલા અધિકારીઓના મતે જો ચોમાસાનું આગમન વધુ વિલંબિત થાય અથવા શરૂઆતના વરસાદમાં ઘટાડો રહે તો પાણીની સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે.

ખાસ કરીને કચ્છ, સૌરાષ્ટ્ર અને ઉત્તર ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં પીવાના પાણીની સમસ્યા ઊભી થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. ખેડૂતો માટે પણ આ સ્થિતિ ચિંતાજનક બની શકે છે કારણ કે ખરીફ પાકની વાવણી માટે સમયસર વરસાદ અત્યંત જરૂરી છે.

પાણીના સાવચેત ઉપયોગની જરૂર

જળ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે વર્તમાન સ્થિતિને જોતા પાણીનો કરકસરપૂર્વક ઉપયોગ કરવો જરૂરી બની ગયો છે. નાગરિકો દ્વારા પાણીનો બગાડ અટકાવવામાં આવે અને જળસંચયને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવે તો આવનારા દિવસોમાં સંભવિત જળસંકટની અસર ઘટાડી શકાય.

રાજ્ય સરકાર અને સ્થાનિક તંત્ર દ્વારા પણ પાણી પુરવઠાની સ્થિતિ પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે અને જરૂરિયાત મુજબ વૈકલ્પિક વ્યવસ્થાઓ અંગે આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે.

મેઘરાજા પર મંડાયેલી આશા

રાજ્યના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં હવે ખેડૂતો, પશુપાલકો અને સામાન્ય નાગરિકોની આશા ચોમાસા પર ટકી છે. આગામી દિવસોમાં સારો વરસાદ થાય તો જળાશયોમાં નવા પાણીની આવક શરૂ થશે અને હાલની ચિંતાજનક સ્થિતિમાંથી રાહત મળી શકશે.

પરંતુ જો ચોમાસું વધુ ખેંચાય તો ગુજરાતના અનેક વિસ્તારોમાં પાણીની સમસ્યા વધુ ઘેરી બનવાની શક્યતા નિષ્ણાતો વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. તેથી હાલ જળસંગ્રહની સ્થિતિ રાજ્ય માટે ચિંતાનો વિષય બની છે.

સમયસંદેસ દ્વારા દેશ - વિદેશના લટેસ્ટ ઉપડેટ માટે એપ લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે તો એપ ને ડાઉનલોડ કરવા માટે આપેલ લિન્ક પર ક્લિક કરો અને મેળવો લટટેસ્ટ ઉપડેટ :

https://play.google.com/store/apps/details?id=com.samaysandeshnews