એજ્યુકેશન ખેડૂતો બાદ હવે શિક્ષકોનું રાજ્યવ્યાપી આંદોલન! TET ફરજિયાતના નિર્ણય સામે 20 જૂન સુધી ધરણાં અને આવેદનપત્રો
ગુજરાતમાં ખેડૂતોના આંદોલનની ચર્ચા હજુ શમી નથી ત્યાં હવે શિક્ષણ ક્ષેત્રમાં પણ અસંતોષનો માહોલ સર્જાયો છે. રાજ્યભરના શિક્ષકો આવતીકાલથી પોતાના હક્ક અને માંગણીઓ માટે આંદોલનના માર્ગે ઉતરવાની તૈયારીમાં છે. તાજેતરમાં શિક્ષક પાત્રતા પરીક્ષા (TET) અંગે આવેલા નિર્ણય બાદ શિક્ષક સંગઠનોમાં ભારે નારાજગી વ્યાપી ગઈ છે, જેના પરિણામે હવે રાજ્યવ્યાપી વિરોધ કાર્યક્રમોની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
શિક્ષક સંગઠનોના જણાવ્યા મુજબ 17 જૂનથી 20 જૂન સુધી રાજ્યના તમામ જિલ્લાઓમાં તબક્કાવાર ધરણાં યોજવામાં આવશે. આ દરમિયાન શિક્ષકો જિલ્લા કક્ષાએ વિરોધ પ્રદર્શન કરશે અને જિલ્લા કલેક્ટરોને આવેદનપત્ર આપીને પોતાની માંગણીઓ સરકાર સુધી પહોંચાડશે. વિવિધ શિક્ષક સંઘો અને શૈક્ષણિક સંગઠનો દ્વારા અલગ-અલગ કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે, જેથી સરકાર પર દબાણ વધારી શકાય.
આ સમગ્ર વિવાદનું કેન્દ્ર તાજેતરમાં આવેલો શિક્ષક પાત્રતા પરીક્ષા (TET) સંબંધિત નિર્ણય છે. આ નિર્ણયના પગલે વર્ષ 2010 પહેલાં ભરતી થયેલા મોટી સંખ્યામાં શિક્ષકો માટે નવી મુશ્કેલી ઊભી થઈ છે. અંદાજે એક લાખ જેટલા શિક્ષકોને હવે પોતાની નોકરી યથાવત રાખવા માટે TET પરીક્ષા પાસ કરવાની જરૂરિયાત ઉભી થઈ હોવાનું ચર્ચાઈ રહ્યું છે. પ્રાપ્ત માહિતી મુજબ આવા શિક્ષકોને વર્ષ 2028 પહેલાં TET પાસ કરવા માટે સમયમર્યાદા આપવામાં આવી છે.
શિક્ષક સંગઠનોનું કહેવું છે કે વર્ષ 2010 પહેલાં જ્યારે તેમની ભરતી કરવામાં આવી હતી ત્યારે TET પરીક્ષાની કોઈ વ્યવસ્થા જ અસ્તિત્વમાં નહોતી. તે સમયના ભરતી નિયમો, લાયકાતો અને સરકારી માપદંડોના આધારે જ તેમની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી. તેથી હવે વર્ષો પછી નવી શરતો લાગુ કરીને તેમને ફરી પરીક્ષા આપવા માટે મજબૂર કરવું અન્યાયપૂર્ણ છે.
શિક્ષક આગેવાનો દલીલ કરે છે કે છેલ્લા 15થી 30 વર્ષથી શિક્ષણ ક્ષેત્રમાં સેવા આપતા અને હજારો વિદ્યાર્થીઓનું ભવિષ્ય ઘડનારા શિક્ષકોની કાર્યક્ષમતા માત્ર એક પરીક્ષાના આધારે માપી શકાય નહીં. વર્ષોના અનુભવ અને સેવાકીય રેકોર્ડને પણ મહત્વ આપવું જોઈએ. તેમના મતે અનુભવી શિક્ષકોને નવી પરીક્ષા આપવાની ફરજ પાડવાથી તેમના મનોબળ પર નકારાત્મક અસર પડી શકે છે.
સંગઠનોનું કહેવું છે કે શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં ગુણવત્તા જાળવવી જરૂરી છે, પરંતુ વર્ષોથી સફળતાપૂર્વક સેવા આપી રહેલા શિક્ષકો માટે અલગ વ્યવસ્થા હોવી જોઈએ. તેઓ સરકાર પાસે વર્ષ 2010 પહેલાં ભરતી થયેલા શિક્ષકોને TETમાંથી મુક્તિ આપવાની અથવા વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા ઉભી કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે.
બીજી તરફ કેટલાક શિક્ષણવિદોનું માનવું છે કે શિક્ષણની ગુણવત્તા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ શિક્ષકો માટે સમાન માપદંડ હોવા જોઈએ. તેમના મતે TET જેવી પરીક્ષા શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં ગુણવત્તા અને પારદર્શિતા જાળવવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. જોકે તેઓ પણ અનુભવી શિક્ષકો માટે વિશેષ છૂટછાટ અથવા ટ્રાન્ઝિશન વ્યવસ્થાની જરૂરિયાત સ્વીકારે છે.
આંદોલનના કાર્યક્રમ અંતર્ગત શિક્ષકો વિવિધ જિલ્લાઓમાં શાંતિપૂર્ણ રીતે ધરણાં કરશે અને સરકારને રજૂઆતો કરશે. જો માંગણીઓ નહીં સ્વીકારવામાં આવે તો આગામી સમયમાં વધુ ઉગ્ર કાર્યક્રમોની પણ જાહેરાત થઈ શકે છે. શિક્ષક સંગઠનોનું કહેવું છે કે આ લડત માત્ર નોકરી બચાવવાની નથી, પરંતુ વર્ષોથી સેવા આપતા શિક્ષકોના સન્માન અને અધિકારોની લડત છે.
રાજ્યમાં ખેડૂતોના આંદોલન બાદ હવે શિક્ષકોના આંદોલનથી રાજકીય અને શૈક્ષણિક વર્તુળોમાં પણ ચર્ચા તેજ બની છે. લાખો વિદ્યાર્થીઓના શિક્ષણ સાથે સીધો સંબંધ ધરાવતા આ મુદ્દે સરકાર શું વલણ અપનાવે છે તેના પર સૌની નજર રહેશે.
હાલ માટે રાજ્યભરના શિક્ષકો આવતીકાલથી શરૂ થનારા ધરણાં અને વિરોધ કાર્યક્રમો માટે તૈયાર થઈ રહ્યા છે. વર્ષ 2010 પહેલાં ભરતી થયેલા શિક્ષકોને TETમાંથી મુક્તિ મળે છે કે નહીં, સરકાર અને શિક્ષક સંગઠનો વચ્ચે કોઈ સમાધાન થાય છે કે નહીં, અને ખેડૂતોના આંદોલનની જેમ આ મુદ્દો પણ લાંબો ખેંચાય છે કે નહીં તે આગામી દિવસોમાં સ્પષ્ટ થશે. શિક્ષણ જગત માટે આ મુદ્દો હવે એક મોટા સંઘર્ષનું સ્વરૂપ ધારણ કરતો જોવા મળી રહ્યો છે.
