અરુણાચલમાં પૂર-ભૂસ્ખલનથી ભારે નુકસાન

દેશભરમાં દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસાએ જોરદાર રફ્તાર પકડી છે અને અનેક રાજ્યોમાં અતિભારે વરસાદના કારણે જનજીવન અસ્તવ્યસ્ત બની ગયું છે. દિલ્હી, ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર, ઝારખંડ, ઉત્તરાખંડ, હિમાચલ પ્રદેશ, અરુણાચલ પ્રદેશ અને રાજસ્થાન સહિત અનેક રાજ્યોમાં સતત વરસી રહેલા ભારે વરસાદના કારણે રસ્તાઓ જળબંબાકાર બન્યા છે, અનેક વિસ્તારોમાં પાણી ભરાઈ ગયા છે અને વાહનવ્યવહાર પર ગંભીર અસર પડી છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં વૃક્ષો ધરાશાયી થયા છે, જ્યારે અનેક ગામોનો સંપર્ક પણ તૂટી ગયો છે.

સૌથી ગંભીર સ્થિતિ ઉત્તર પ્રદેશમાં જોવા મળી છે, જ્યાં ભારે વરસાદને કારણે થયેલી વિવિધ દુર્ઘટનાઓમાં પાંચ લોકોના મોત થયા હોવાના અહેવાલ છે. હવામાન વિભાગે રાજ્યના 10થી વધુ જિલ્લાઓમાં અતિભારે વરસાદની ચેતવણી જાહેર કરી છે અને આગામી કલાકોમાં પણ વરસાદ ચાલુ રહેવાની શક્યતા વ્યક્ત કરી છે. વહીવટી તંત્રને સતર્ક રહેવા તેમજ નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં ખાસ નજર રાખવા સૂચના આપવામાં આવી છે.

ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) અનુસાર આગામી 18 કલાક દરમિયાન દેશના 18 રાજ્યોમાં વરસાદ સાથે તેજ પવન ફૂંકાવાની શક્યતા છે. ભારે વરસાદને કારણે અનેક નદીઓમાં જળસ્તર વધી રહ્યું છે અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે.

રાજધાની દિલ્હીમાં પણ ભારે વરસાદે જનજીવનને અસર કરી છે. શહેરના અનેક મુખ્ય માર્ગો પર પાણી ભરાઈ જતાં વાહનવ્યવહાર ધીમો પડી ગયો હતો અને લાંબા ટ્રાફિક જામ સર્જાયા હતા. સફદરજંગ વિસ્તારમાં રેડ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. નોઈડા, ગાઝિયાબાદ અને ફરીદાબાદ સહિત સમગ્ર NCR વિસ્તારમાં ભારે વરસાદને કારણે અનેક માર્ગો પર પાણી ભરાઈ ગયું હતું. ગાઝિયાબાદના નેશનલ હાઈવે પર કલાકો સુધી વાહનોની લાંબી કતારો જોવા મળી હતી.

રાજસ્થાનના કોટા અને ભરતપુર સહિતના જિલ્લાઓમાં પણ ભારે વરસાદના કારણે અનેક ગામોનો માર્ગ સંપર્ક તૂટી ગયો છે. બીજી તરફ ઉત્તરાખંડમાં ભૂસ્ખલન અને વરસાદના કારણે 107 રસ્તાઓ બંધ થઈ ગયા છે, જેમાં નવ રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગોનો પણ સમાવેશ થાય છે. રાજ્યમાં આગામી બે દિવસ માટે પણ ભારે વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે.

ઉત્તર-પૂર્વીય રાજ્ય અરુણાચલ પ્રદેશમાં ભારે વરસાદના કારણે ફરી એકવાર પૂર અને ભૂસ્ખલનની સ્થિતિ સર્જાઈ છે. અનેક વિસ્તારોમાં મકાનોને નુકસાન થયું છે, જ્યારે ખેતીને પણ મોટું નુકસાન પહોંચ્યું છે. ઉભા પાક પાણીમાં ગરકાવ થતાં ખેડૂતોની મુશ્કેલી વધી છે. વહીવટી તંત્ર દ્વારા અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં રાહત અને બચાવ કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.

હવામાન વિભાગના તાજેતરના આંકડા મુજબ, જુલાઈ મહિનાના પ્રથમ નવ દિવસમાં દેશમાં 73.8 મીલીમીટર વરસાદ નોંધાયો છે. સામાન્ય રીતે સમગ્ર જુલાઈ મહિનામાં સરેરાશ 101 મીલીમીટર વરસાદ થાય છે. એટલે કે મહિનાની શરૂઆતમાં જ વરસાદનો મોટો હિસ્સો નોંધાઈ ગયો છે અને આગામી દિવસોમાં વરસાદની માત્રા સામાન્ય કરતાં વધુ રહેવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

હવામાન નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, આ વર્ષે દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસાએ અલ નીનોની અસરને પણ ઘણી હદ સુધી નબળી પાડી છે. થોડા દિવસ પહેલાં સુધી દેશમાં વરસાદની ઘટ લગભગ 38 ટકા હતી, પરંતુ સતત સક્રિય રહેલા ચોમાસાના કારણે હવે આ ઘટ ઘટીને માત્ર 13થી 14 ટકા જેટલી રહી ગઈ છે.

દેશમાં વરસાદની અછત ધરાવતા જિલ્લાઓની સંખ્યામાં પણ નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. અગાઉ આવા જિલ્લાઓની સંખ્યા 262 હતી, જે હવે ઘટીને 178 થઈ ગઈ છે. આ સ્થિતિ કૃષિ ક્ષેત્ર માટે સકારાત્મક માનવામાં આવી રહી છે, કારણ કે સારો વરસાદ ખરીફ પાક માટે અનુકૂળ સાબિત થઈ શકે છે.

ભારતીય હવામાન વિભાગે હાલમાં નવ રાજ્યો માટે હાઈ એલર્ટ જાહેર કર્યું છે અને લોકોને અનાવશ્યક મુસાફરી ટાળવા, નદી-નાળાઓથી દૂર રહેવા તથા સ્થાનિક વહીવટી તંત્રની સૂચનાઓનું પાલન કરવાની અપીલ કરી છે.

હવામાન નિષ્ણાતોના મતે, જો આગામી દિવસોમાં પણ ચોમાસું આ જ ગતિએ સક્રિય રહેશે તો જુલાઈ મહિનામાં સામાન્ય કરતાં વધુ વરસાદ નોંધાઈ શકે છે. જોકે, ભારે વરસાદના કારણે પૂર, ભૂસ્ખલન અને શહેરી વિસ્તારોમાં જળબંબાકાર જેવી પરિસ્થિતિઓ ઊભી થવાની શક્યતા હોવાથી લોકોને સતત સતર્ક રહેવાની જરૂર છે.