મારું શહેર સાયબર ક્રાઈમ, નશીલા પદાર્થો અને ટ્રાફિક સુરક્ષા અંગે જાગૃતિ માટે જામનગર પોલીસની અનોખી પહેલ: 200 વિદ્યાર્થીઓને માર્ગદર્શન, પેમ્ફલેટનું વિતરણ

જામનગર: સમાજમાં વધી રહેલા સાયબર ગુનાઓ, નશીલા પદાર્થોના વધતા દૂષણ અને માર્ગ અકસ્માતોની ચિંતાજનક ઘટનાઓને ધ્યાનમાં રાખીને જામનગર પોલીસ દ્વારા જનજાગૃતિ માટે વિશેષ અભિયાન હાથ ધરવામાં આવ્યું છે. પોલીસ મહાનિરીક્ષક રાજકોટ રેન્જ શ્રી નિરલિપ્ત રાય અને જામનગર પોલીસ અધિક્ષક ડૉ. પ્રેમસુખ ડેલુના માર્ગદર્શન હેઠળ જામનગર શહેર અને જિલ્લામાં વિવિધ પોલીસ શાખાઓ દ્વારા સતત જનજાગૃતિના કાર્યક્રમો યોજવામાં આવી રહ્યા છે. તેના ભાગરૂપે તા. 4 જૂન 2026ના રોજ જામનગર શહેરના "સનરાઈઝ ટ્યુશન" ખાતે વિશેષ જાગૃતિ કાર્યક્રમ યોજાયો હતો, જેમાં આશરે 200 વિદ્યાર્થીઓને સાયબર ક્રાઈમ, નશીલા પદાર્થોના દૂષણ અને ટ્રાફિક સુરક્ષા અંગે વિસ્તૃત માહિતી આપવામાં આવી હતી.

આ કાર્યક્રમનું આયોજન "સાયબર ક્રાઈમ પોલીસ સ્ટેશન", "સ્પેશિયલ ઓપરેશન ગ્રુપ (SOG)", NDPS અને એન્ટી નાર્કોટિક્સ સંબંધિત ટીમો તેમજ ટ્રાફિક પોલીસના સંયુક્ત પ્રયાસોથી કરવામાં આવ્યું હતું. કાર્યક્રમ દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓને માત્ર કાયદાકીય જાણકારી જ નહીં પરંતુ રોજિંદા જીવનમાં ઉપયોગી બની શકે તેવી વ્યવહારુ સલાહો પણ આપવામાં આવી હતી.

સાયબર ગુનાઓ સામે સાવચેતી રાખવાની અપીલ

ડિજિટલ યુગમાં ટેકનોલોજી જેટલી ઝડપથી આગળ વધી રહી છે, એટલી જ ઝડપથી સાયબર ગુનાઓમાં પણ વધારો થઈ રહ્યો છે. મોબાઈલ ફોન, ઈન્ટરનેટ બેન્કિંગ, ઓનલાઈન શોપિંગ અને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મના વધતા ઉપયોગ સાથે ઠગાઈની નવી-નવી પદ્ધતિઓ સામે આવી રહી છે.

કાર્યક્રમ દરમિયાન સાયબર ક્રાઈમ પોલીસ સ્ટેશનના અધિકારીઓએ વિદ્યાર્થીઓને વિવિધ પ્રકારની ઓનલાઈન છેતરપિંડી વિશે માહિતી આપી હતી. જેમાં ખાસ કરીને ડિજિટલ અરેસ્ટ, વીડિયો કોલ ફ્રોડ, ફેક વેબસાઈટ, સોશિયલ મીડિયા હેકિંગ, લોન એપ્લિકેશન ફ્રોડ, ઈન્વેસ્ટમેન્ટ સ્કેમ, ટાસ્ક ફ્રોડ અને મ્યુલ એકાઉન્ટ જેવા ગુનાઓ વિશે વિગતવાર સમજણ આપવામાં આવી હતી.

અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે હાલમાં "ડિજિટલ અરેસ્ટ" નામનો ગુનો ઝડપથી વધી રહ્યો છે. જેમાં ઠગ લોકો પોલીસ, CBI, ED અથવા અન્ય સરકારી એજન્સીના અધિકારી તરીકે ઓળખ આપી લોકોને ડરાવી-ધમકાવી પૈસા પડાવે છે. આવા કિસ્સામાં કોઈપણ સરકારી એજન્સી ફોન અથવા વીડિયો કોલ દ્વારા પૈસા માંગતી નથી તે બાબત વિદ્યાર્થીઓને સમજાવવામાં આવી હતી.

વિદ્યાર્થીઓને સોશિયલ મીડિયા પર અજાણ્યા લોકો સાથે માહિતી શેર ન કરવાની, OTP, બેન્ક એકાઉન્ટ નંબર, ATM PIN અથવા પાસવર્ડ કોઈને પણ ન આપવાની તેમજ કોઈ શંકાસ્પદ લિંક પર ક્લિક ન કરવાની સલાહ આપવામાં આવી હતી.

સાયબર હેલ્પલાઈન 1930 અંગે માહિતી

કાર્યક્રમ દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓને ભારત સરકારની સાયબર ક્રાઈમ હેલ્પલાઈન 1930 અંગે પણ માહિતગાર કરવામાં આવ્યા હતા. જો કોઈ વ્યક્તિ ઓનલાઈન ઠગાઈનો ભોગ બને તો તાત્કાલિક 1930 પર ફોન કરીને ફરિયાદ નોંધાવી શકે છે. ઉપરાંત નેશનલ સાયબર ક્રાઈમ પોર્ટલ પર પણ ઓનલાઈન ફરિયાદ નોંધાવી શકાય છે.

પોલીસ અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે ઘણી વખત લોકો શરમ અથવા અજ્ઞાનતાના કારણે ફરિયાદ કરતા નથી, જેના કારણે ગુનેગારોને પ્રોત્સાહન મળે છે. સમયસર ફરિયાદ કરવાથી નાણાં પરત મેળવવાની શક્યતા વધી શકે છે.

નશીલા પદાર્થોના દૂષણ સામે યુવાનોને ચેતવણી

કાર્યક્રમનો બીજો મહત્વપૂર્ણ વિષય નશીલા પદાર્થોના વધતા દૂષણનો હતો. SOG ટીમના અધિકારીઓએ વિદ્યાર્થીઓને સમજાવ્યું કે નશીલા પદાર્થો માત્ર વ્યક્તિના આરોગ્યને જ નુકસાન પહોંચાડતા નથી, પરંતુ સમગ્ર પરિવાર અને સમાજને અસર કરે છે.

વિદ્યાર્થીઓને વિવિધ પ્રકારના ડ્રગ્સ, સિન્થેટિક નશીલા પદાર્થો, ગાંજો, ચરસ અને અન્ય પ્રતિબંધિત દવાઓ વિશે માહિતી આપવામાં આવી હતી. અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે ડ્રગ્સનું સેવન વ્યક્તિને શારીરિક, માનસિક અને આર્થિક રીતે બરબાદ કરી શકે છે.

યુવાનોમાં ઘણી વખત મિત્ર વર્તુળના દબાણ અથવા ફેશનના નામે નશાની શરૂઆત થાય છે, પરંતુ બાદમાં તે ગંભીર વ્યસનમાં ફેરવાઈ શકે છે. આથી વિદ્યાર્થીઓને આવા કોઈપણ પ્રલોભનથી દૂર રહેવા માટે અપીલ કરવામાં આવી હતી.

NDPS કાયદાની જોગવાઈઓ અંગે માર્ગદર્શન

કાર્યક્રમ દરમિયાન NDPS (નાર્કોટિક ડ્રગ્સ એન્ડ સાયકોટ્રોપિક સબસ્ટાન્સિસ) એક્ટ વિશે પણ માહિતી આપવામાં આવી હતી. અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે નશીલા પદાર્થોનું ઉત્પાદન, વેચાણ, ખરીદી, સંગ્રહ અને પરિવહન ગંભીર ગુનો છે અને તેના માટે કડક સજાની જોગવાઈ છે.

વિદ્યાર્થીઓને સમજાવવામાં આવ્યું કે જો તેમના આસપાસ કોઈ વ્યક્તિ ડ્રગ્સનું વેચાણ કરતી હોય અથવા શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિઓ ચાલતી હોય તો તેની માહિતી તાત્કાલિક પોલીસને આપવી જોઈએ. સમાજમાંથી ડ્રગ્સના દૂષણને દૂર કરવા માટે પોલીસ અને જનતા વચ્ચેનો સહયોગ ખૂબ જ જરૂરી છે.

“ડ્રગ્સ ફ્રી ગુજરાત”ના સંકલ્પ સાથે જાગૃતિ

ગુજરાત સરકાર દ્વારા રાજ્યને નશામુક્ત બનાવવા માટે સતત પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે. આ અભિયાન અંતર્ગત વિદ્યાર્થીઓને "ડ્રગ્સ ફ્રી ગુજરાત"ના સંકલ્પ સાથે જોડાવા માટે પ્રેરણા આપવામાં આવી હતી.

અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે યુવાનો દેશનું ભવિષ્ય છે અને જો યુવા પેઢી નશાથી દૂર રહેશે તો સમાજ વધુ સ્વસ્થ અને સુરક્ષિત બની શકશે. વિદ્યાર્થીઓને પોતાના મિત્રો અને પરિવારજનોને પણ નશાના દૂષણ સામે જાગૃત કરવા અપીલ કરવામાં આવી હતી.

ટ્રાફિક નિયમોનું પાલન કરવાની અપીલ

કાર્યક્રમના ત્રીજા ભાગમાં ટ્રાફિક પોલીસ દ્વારા માર્ગ સુરક્ષા અંગે વિસ્તૃત માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું. વિદ્યાર્થીઓને સમજાવવામાં આવ્યું કે માર્ગ અકસ્માતોનું મુખ્ય કારણ બેદરકારી અને ટ્રાફિક નિયમોનું ઉલ્લંઘન છે.

ટ્રાફિક પોલીસના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે વાહન ચલાવતી વખતે હંમેશા ગતિ મર્યાદાનું પાલન કરવું જોઈએ. ઓવરસ્પીડિંગ, ખોટી સાઈડમાં વાહન ચલાવવું અને ટ્રાફિક સિગ્નલનો ભંગ કરવો અકસ્માતનું કારણ બની શકે છે.

વિદ્યાર્થીઓને હેલ્મેટ અને સીટ બેલ્ટના મહત્વ વિશે પણ માહિતગાર કરવામાં આવ્યા હતા. દ્વિચક્રી વાહન ચલાવતી વખતે હેલ્મેટ પહેરવું અને ચારચક્રી વાહનમાં સીટ બેલ્ટ બાંધવી જીવન બચાવી શકે છે તે અંગે ઉદાહરણો સાથે સમજણ આપવામાં આવી હતી.

મોબાઈલ ફોનના ઉપયોગ અંગે ચેતવણી

વાહન ચલાવતી વખતે મોબાઈલ ફોનનો ઉપયોગ અકસ્માતનું મોટું કારણ બની રહ્યો છે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે માત્ર થોડા સેકન્ડનું ધ્યાનભંગ પણ જીવલેણ અકસ્માત સર્જી શકે છે.

વિદ્યાર્થીઓને સલાહ આપવામાં આવી હતી કે વાહન ચલાવતી વખતે કોલ રિસીવ ન કરવો, મેસેજ ન વાંચવો અને સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ ન કરવો. જો કોઈ અગત્યનો ફોન હોય તો વાહન સુરક્ષિત જગ્યાએ ઉભું રાખીને જ વાત કરવી.

માર્ગ અકસ્માતો અટકાવવા સામૂહિક જવાબદારી જરૂરી

કાર્યક્રમ દરમિયાન ટ્રાફિક પોલીસ દ્વારા ભારપૂર્વક જણાવાયું હતું કે માર્ગ સુરક્ષા માત્ર પોલીસની જવાબદારી નથી, પરંતુ દરેક નાગરિકની જવાબદારી છે.

જો દરેક વ્યક્તિ નિયમોનું પાલન કરે તો અકસ્માતોની સંખ્યા નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડી શકાય છે. વિદ્યાર્થીઓને "જવાબદાર નાગરિક" તરીકે વર્તવાની અને અન્ય લોકોને પણ ટ્રાફિક નિયમોનું પાલન કરવા પ્રેરિત કરવાની અપીલ કરવામાં આવી હતી.

200 વિદ્યાર્થીઓને પેમ્ફલેટનું વિતરણ

કાર્યક્રમના અંતે આશરે 200 વિદ્યાર્થીઓને સાયબર ક્રાઈમ, નશીલા પદાર્થોના દૂષણ અને ટ્રાફિક સુરક્ષા અંગેની માહિતી ધરાવતા પેમ્ફલેટનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું હતું.

આ પેમ્ફલેટમાં વિવિધ પ્રકારની ઓનલાઈન ઠગાઈથી બચવાના ઉપાયો, સાયબર હેલ્પલાઈન નંબર 1930, ડ્રગ્સના દૂષણ અંગે માહિતી અને ટ્રાફિક નિયમોનું પાલન કરવા માટેની માર્ગદર્શિકા સામેલ કરવામાં આવી હતી.

વિદ્યાર્થીઓએ દર્શાવ્યો ઉત્સાહ

કાર્યક્રમ દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓએ પણ સક્રિય ભાગ લીધો હતો. વિવિધ વિષયો અંગે પ્રશ્નોત્તરી યોજાઈ હતી જેમાં વિદ્યાર્થીઓએ પોતાના પ્રશ્નો પૂછ્યા અને અધિકારીઓએ તેના જવાબ આપ્યા હતા.

વિદ્યાર્થીઓએ ખાસ કરીને ડિજિટલ અરેસ્ટ, સોશિયલ મીડિયા ફ્રોડ અને ઓનલાઈન ગેમિંગ સાથે જોડાયેલા જોખમો અંગે વધુ જાણકારી મેળવી હતી. આ ઉપરાંત ડ્રગ્સના દૂષણ અને તેના લાંબા ગાળાના પ્રભાવ વિશે પણ વિદ્યાર્થીઓએ રસપૂર્વક માહિતી મેળવી હતી.

અધિકારીઓના માર્ગદર્શન હેઠળ સફળ આયોજન

આ સમગ્ર કાર્યક્રમ પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર વી.બી. ચૌધરી, પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર એન.વી. ચૌધરી, પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર આઈ.એ. ઘાસુરા અને પોલીસ સબ ઇન્સ્પેક્ટર એ.વી. ખેરના માર્ગદર્શન હેઠળ યોજાયો હતો.

કાર્યક્રમમાં સાયબર ક્રાઈમ પોલીસ સ્ટેશનના પોલીસ હેડ કોન્સ્ટેબલ કુલદીપસિંહ જાડેજા, SOGના પોલીસ હેડ કોન્સ્ટેબલ વિજયભાઈ કરેણા અને પોલીસ હેડ કોન્સ્ટેબલ રાજેશભાઈ ચાવડા સહિતના અધિકારીઓએ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી. ટ્રાફિક પોલીસ તરફથી પોલીસ હેડ કોન્સ્ટેબલ સત્યજીતસિંહ વાળા દ્વારા માર્ગ સુરક્ષા અંગે માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું.

સમાજમાં જાગૃતિ લાવવાનો પ્રયાસ

જામનગર પોલીસ દ્વારા આયોજિત આ કાર્યક્રમ માત્ર એક શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિ નહોતો, પરંતુ સમાજને સુરક્ષિત, નશામુક્ત અને જવાબદાર બનાવવાના પ્રયાસનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ હતો.

સાયબર ગુનાઓ, નશીલા પદાર્થો અને માર્ગ અકસ્માતો જેવી સમસ્યાઓ સામે લડવા માટે માત્ર કાયદાકીય કાર્યવાહી પૂરતી નથી. તેના માટે લોકોમાં જાગૃતિ અને સમજણ પણ એટલી જ જરૂરી છે. વિદ્યાર્થીઓ સુધી પહોંચીને તેમને યોગ્ય માર્ગદર્શન આપવાનો આ પ્રયાસ ભવિષ્યમાં વધુ સુરક્ષિત અને સજાગ સમાજના નિર્માણમાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.

જામનગર પોલીસ દ્વારા હાથ ધરાયેલું આ જનજાગૃતિ અભિયાન એ વાતનો પુરાવો છે કે આધુનિક સમયમાં પોલીસ માત્ર કાયદાનું પાલન કરાવતી સંસ્થા જ નથી, પરંતુ સમાજને માર્ગદર્શન આપતી અને લોકોમાં જાગૃતિ ફેલાવતી એક મહત્વપૂર્ણ સંસ્થા તરીકે પણ પોતાની જવાબદારી નિભાવી રહી છે. સાયબર સુરક્ષા, નશામુક્તિ અને ટ્રાફિક શિસ્ત અંગેની આવી પહેલો યુવા પેઢીને યોગ્ય દિશા આપવાની સાથે સમાજને વધુ સુરક્ષિત અને સશક્ત બનાવવામાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપશે.