ક્રાઇમ જામજોધપુરના બે પોલીસ કર્મચારીઓને લાંચ કેસમાં એક વર્ષની જેલ: 13 વર્ષ જૂના કેસમાં અદાલતનો દોષિત ઠેરવતો ચુકાદો

જામનગર જિલ્લાના જામજોધપુર પંથકમાં વર્ષ 2013માં નોંધાયેલા લાંચના કેસમાં લગભગ 13 વર્ષ બાદ મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આવ્યો છે. જામનગર સેશન્સ કોર્ટે દારૂનો ગુનો ન નોંધવા બદલ લાંચની માંગણી કરવાના કેસમાં બે પોલીસ કર્મચારીઓને દોષિત ઠેરવીને એક વર્ષની સાદી કેદ અને રૂ. 15,000ના દંડની સજા ફટકારી છે. કેસ દરમિયાન ફરિયાદી દ્વારા પોતાનું અગાઉનું નિવેદન બદલવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હોવા છતાં અદાલતે રજૂ થયેલા પુરાવા, સાક્ષીઓ અને સરકારી પક્ષની દલીલોને માન્ય રાખીને બંને આરોપી પોલીસ કર્મચારીઓને સજા સંભળાવી છે.

પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, જામજોધપુરના રહેવાસી અજય મનસુખલાલ સુરેજા તારીખ 6 ડિસેમ્બર, 2013ના રોજ પોતાના બાઇક પર પસાર થઈ રહ્યા હતા. તે દરમિયાન પોલીસ કર્મચારી નારણભાઈ વિરમભાઈ ગઢવી અને લખુભા ગંભીરસિંહ રાઠોડે તેમના બાઇકને રોકીને તપાસ હાથ ધરી હતી. તપાસ દરમિયાન બાઇકની ડેકીમાંથી દારૂના બે પાઉચ મળી આવ્યા હોવાનું જણાવાયું હતું. ત્યારબાદ બંને પોલીસ કર્મચારીઓએ દારૂનો ગુનો નોંધવામાં નહીં આવે તે માટે રૂ. 20,000ની લાંચની માંગણી કરી હતી. બાદમાં બંને પક્ષ વચ્ચે રૂ. 18,000માં સમાધાન થયું હોવાનું તપાસમાં સામે આવ્યું હતું.

ફરિયાદીને લાંચ આપવી ન હોવાથી તેમણે લાંચ રૂશ્વત વિરોધી શાખા (ACB)નો સંપર્ક કરીને સમગ્ર ઘટનાની જાણ કરી હતી. ફરિયાદના આધારે ACBએ 8 ડિસેમ્બર, 2013ના રોજ છટકું ગોઠવ્યું હતું. તપાસ દરમિયાન પોલીસ કર્મચારી નારણભાઈ ગઢવીએ લાંચની રકમ સ્વીકારવા માટે પોતાના સાથી પોલીસ કર્મચારી લખુભા રાઠોડને મોકલ્યા હતા. લાંચની રકમ સ્વીકારતી વેળાએ ACBની ટીમે લખુભા રાઠોડને રંગેહાથ ઝડપી પાડ્યા હતા. આ કાર્યવાહી બાદ બંને પોલીસ કર્મચારીઓ સામે ભ્રષ્ટાચાર નિવારણ કાયદા હેઠળ ગુનો નોંધવામાં આવ્યો હતો.

તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ ACBએ બંને આરોપીઓ સામે જામનગર સેશન્સ કોર્ટમાં ચાર્જશીટ દાખલ કરી હતી. કેસની સુનાવણી દરમિયાન કુલ સાત સાક્ષીઓની જુબાની લેવામાં આવી હતી અને આશરે 40 દસ્તાવેજી પુરાવાઓ અદાલત સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા. સરકારી પક્ષે લાંચની માંગણી, છટકાની કાર્યવાહી અને ACBની તપાસ સંબંધિત તમામ પુરાવા અદાલત સમક્ષ રજૂ કરીને આરોપીઓને દોષિત ઠેરવવાની માંગ કરી હતી.

કેસની સુનાવણી દરમિયાન એક મહત્વપૂર્ણ વળાંક ત્યારે આવ્યો જ્યારે ફરિયાદી અને આરોપીઓ વચ્ચે સમાધાન થયાની ચર્ચા સામે આવી. ત્યારબાદ ફરિયાદીએ પોતાની અગાઉની ફરિયાદથી વિપરીત નિવેદન આપવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. ફરિયાદીએ જણાવ્યું હતું કે તેઓએ પોતાનું બાઇક એક ગેરેજમાં રિપેરિંગ માટે આપ્યું હતું અને ગેરેજના માલિકે રૂ. 18,000નું બિલ માંગ્યું હતું. પોતાની પાસે રૂપિયા ન હોવાથી તેમણે પોલીસ કર્મચારીઓની મદદ લીધી હતી અને જે રકમ તેઓ પોલીસ કર્મચારીઓને આપી રહ્યા હતા તે હકીકતમાં ગેરેજના ખર્ચની હતી, લાંચની નહીં.

પરંતુ સરકારી પક્ષના વકીલ દીપક આર. ત્રિવેદીએ આ દલીલનો મજબૂત વિરોધ કર્યો હતો. તેમણે અદાલત સમક્ષ રજૂઆત કરી હતી કે જો ફરિયાદી પાછળથી પોતાનું નિવેદન બદલે અથવા હોસ્ટાઇલ જાહેર થાય તો પણ તેના અગાઉના નિવેદનના સંબંધિત ભાગો તથા અન્ય સ્વતંત્ર પુરાવાઓના આધારે કેસનો નિર્ણય લઈ શકાય છે. તેમણે દલીલ કરી હતી કે ફરિયાદી, આરોપી અને કથિત ગેરેજ માલિકે મળીને એક ખોટી વાર્તા ઉભી કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.

સરકારી વકીલે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે ગેરેજના માલિક અંગે રજૂ કરવામાં આવેલી વિગતોની તપાસ દરમિયાન તે ખરેખર મિકેનિક હતો કે નહીં તે પણ સાબિત થઈ શક્યું નહોતું. ઉપરાંત રજૂ કરાયેલી સમગ્ર કહાનીમાં અનેક વિરોધાભાસ જોવા મળ્યા હતા. તેથી ગેરેજના ખર્ચની રકમ હોવાનું બચાવ પક્ષનું વર્ણન વિશ્વસનીય માનવા યોગ્ય નથી.

અદાલતે સમગ્ર કેસના દસ્તાવેજી પુરાવા, સાક્ષીઓના નિવેદનો, ACBની કાર્યવાહી, છટકાની પ્રક્રિયા અને બંને પક્ષોની દલીલોનું વિગતવાર મૂલ્યાંકન કર્યું હતું. તમામ પાસાઓ પર વિચારણા કર્યા બાદ જામનગર સેશન્સ કોર્ટના ન્યાયાધીશ એન. આર. જોશીએ બંને પોલીસ કર્મચારીઓને દોષિત ઠેરવ્યા હતા.

અદાલતે નારણભાઈ વિરમભાઈ ગઢવી અને લખુભા ગંભીરસિંહ રાઠોડને એક વર્ષની સાદી કેદની સજા ફટકારી હતી. સાથે જ બંનેને રૂ. 15,000નો દંડ પણ ફટકારવામાં આવ્યો હતો. દંડની રકમ ન ભરવામાં આવે તો વધારાની સજા ભોગવવાનો પણ આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો.

આ કેસમાં સરકાર પક્ષ તરફથી સરકારી વકીલ દીપક આર. ત્રિવેદીએ અસરકારક દલીલો રજૂ કરી હતી. તેમના દ્વારા રજૂ કરાયેલા પુરાવા અને કાયદાકીય મુદ્દાઓને અદાલતે મહત્વપૂર્ણ ગણ્યા હતા.

લાંચ અને ભ્રષ્ટાચારના કેસોમાં ઘણી વખત ફરિયાદી અથવા સાક્ષીઓ પાછળથી પોતાનું નિવેદન બદલી નાખતા હોય છે, પરંતુ જો તપાસ દરમિયાન એકત્રિત કરાયેલા પુરાવા, દસ્તાવેજો અને અન્ય સાક્ષીઓ વિશ્વસનીય હોય તો તેના આધારે પણ અદાલત આરોપીઓને દોષિત ઠેરવી શકે છે. જામજોધપુરના આ કેસમાં પણ અદાલતે આ સિદ્ધાંતને ધ્યાનમાં રાખીને ચુકાદો આપ્યો હોવાનું કાનૂની નિષ્ણાતો માની રહ્યા છે.

લગભગ 13 વર્ષ જૂના આ કેસમાં આવેલો ચુકાદો ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી કાર્યવાહી માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે. સરકારી ફરજ બજાવતા કર્મચારીઓ દ્વારા લાંચની માંગણી અથવા સ્વીકાર જેવી પ્રવૃત્તિઓ સામે કાયદો કડક વલણ અપનાવે છે તેવો સ્પષ્ટ સંદેશ પણ આ ચુકાદાથી મળ્યો છે.

જામનગર સેશન્સ કોર્ટના આ નિર્ણય બાદ સમગ્ર કેસ ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે. લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી કાયદાકીય પ્રક્રિયાના અંતે બંને પોલીસ કર્મચારીઓને સજા ફટકારાતા ભ્રષ્ટાચાર સામેની કાર્યવાહી વધુ અસરકારક બનશે તેવી અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.