ક્રાઇમ ઈ-રિક્ષા ચાલકોને હેરાન કરતી ‘BAT BMS’ એપ પર સરકારની કાર્યવાહી: ગૂગલ પ્લે સ્ટોર અને એપલ એપ સ્ટોર પરથી દૂર કરવાનો આદેશ.
ઈ-રિક્ષા ચાલકોની સુરક્ષા અને જાહેર માર્ગો પર કાયદો-વ્યવસ્થા જાળવવાના હેતુથી કેન્દ્ર સરકારે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી પ્રૌદ્યોગિકી મંત્રાલયે (MeitY) ઈ-રિક્ષાઓને નિશાન બનાવીને દુરુપયોગ થતો હોવાના અહેવાલો બાદ ‘BAT BMS’ નામની એપ્લિકેશનને ગૂગલ પ્લે સ્ટોર અને એપલ એપ સ્ટોર પરથી દૂર કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા કેટલાક વીડિયોમાં આ એપનો ઉપયોગ કરીને દોડતી ઈ-રિક્ષાઓને અચાનક બંધ કરવામાં આવતી હોવાના દાવાઓ સામે આવ્યા હતા. આ ઘટનાને ગંભીરતાથી લઈને સરકારે તાત્કાલિક કાર્યવાહી હાથ ધરી હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે.
પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર, BAT BMS એપ ચીનની Shenzhen Grenergy Technology કંપની દ્વારા વિકસાવવામાં આવી હતી. આ એપનો મૂળ હેતુ બ્લૂટૂથ આધારિત લિથિયમ બેટરી મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (Battery Management System – BMS) સાથે જોડાઈ બેટરીનું તાપમાન, ચાર્જ લેવલ, વોલ્ટેજ અને અન્ય ટેક્નિકલ માહિતીનું મોનિટરિંગ કરવાનો હતો. સામાન્ય રીતે આવી એપ્લિકેશન બેટરીની કામગીરી પર નજર રાખવા અને તેની જાળવણીમાં મદદરૂપ બનવા માટે બનાવવામાં આવે છે.
જોકે, કેટલાક લોકો દ્વારા આ એપનો કથિત રીતે દુરુપયોગ કરવામાં આવતો હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા હતા. સોશિયલ મીડિયા પર શેર થયેલા વીડિયોમાં કેટલાક લોકો બ્લૂટૂથ દ્વારા ઈ-રિક્ષાની બેટરી સિસ્ટમ સાથે કનેક્ટ થઈને ચાલતી રિક્ષાને અચાનક બંધ કરી દેતા હોવાનું દર્શાવવામાં આવ્યું હતું. આવા બનાવોને કારણે ઈ-રિક્ષા ચાલકોને ભારે મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડતો હતો અને ટ્રાફિક વચ્ચે વાહન અચાનક બંધ થઈ જવાથી અકસ્માતનું જોખમ પણ ઊભું થતું હતું.
નિષ્ણાતોના મતે, જો કોઈ વાહન વ્યસ્ત માર્ગ પર અચાનક બંધ થઈ જાય તો પાછળથી આવતા વાહનો સાથે અથડામણ થવાની સંભાવના વધી શકે છે. ઉપરાંત, આવા કૃત્યો માત્ર મનોરંજન કે મશ્કરી પૂરતા મર્યાદિત રહેતા નથી, પરંતુ જાહેર સુરક્ષા માટે ગંભીર ખતરો ઉભો કરી શકે છે. ઈ-રિક્ષા ચાલકો, ખાસ કરીને રોજિંદા રોજગાર માટે આ વાહનો પર નિર્ભર લોકો માટે આવી હરકતો આર્થિક નુકસાન અને માનસિક તણાવનું કારણ પણ બની શકે છે.
આ સમગ્ર મામલાને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્ર સરકારે સુરક્ષા અને ડેટા પ્રાઇવસીના મુદ્દાઓની સમીક્ષા કરી હતી. પ્રાથમિક તપાસ બાદ એવું માનવામાં આવ્યું કે એપનો દુરુપયોગ જાહેર સુરક્ષાને અસર પહોંચાડી શકે છે. ત્યારબાદ ગૂગલ પ્લે સ્ટોર અને એપલ એપ સ્ટોર પરથી એપને દૂર કરવાની કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી. સરકારનું કહેવું છે કે ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ લોકોની સુવિધા અને સુરક્ષા માટે થવો જોઈએ, તેને જોખમમાં મૂકવા માટે નહીં.
સરકારના આ નિર્ણયને ઈ-રિક્ષા ચાલકો અને પરિવહન ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલા લોકો દ્વારા સ્વાગત કરવામાં આવી રહ્યું છે. માનવામાં આવે છે કે એપ સ્ટોર્સ પરથી આ એપ દૂર થતાં આવા કથિત દુરુપયોગની શક્યતા ઘટશે અને ઈ-રિક્ષા ચાલકોને વધુ સુરક્ષિત વાતાવરણ મળશે. સાથે જ આ કાર્યવાહી એ પણ દર્શાવે છે કે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ અને ટેક્નોલોજીના દુરુપયોગ સામે સરકાર જરૂરી જણાય ત્યારે કડક પગલાં ભરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. જોકે, આવા દાવાઓ અને ટેક્નિકલ ક્ષમતાઓ અંગે અંતિમ સ્પષ્ટતા સંબંધિત તપાસ અને અધિકૃત ટેક્નિકલ મૂલ્યાંકન બાદ જ થઈ શકે છે.
