ક્રાઇમ રિલાયન્સ મોલ પ્રોજેક્ટમાં લાખોની છેતરપિંડી! ટ્રેઇલર ચાલકે રસ્તામાં જ ઉતારી વેચી દીધા લોખંડના સળિયા, રૂ. 2.20 લાખના માલની ઉચાપતનો પર્દાફાશ.
જામનગરમાં ચાલી રહેલા મોટા ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારી વિકાસકાર્યો વચ્ચે એક ચોંકાવનારો વિશ્વાસઘાતનો બનાવ સામે આવ્યો છે. દેશની અગ્રણી ઔદ્યોગિક કંપની રિલાયન્સ સાથે સંકળાયેલા મોલ પ્રોજેક્ટ માટે મંગાવવામાં આવેલા લોખંડના સળિયાના જથ્થામાંથી લાખો રૂપિયાનો માલ રસ્તામાં જ ગાયબ કરી દેવામાં આવ્યો હોવાની ઘટના પ્રકાશમાં આવતા કન્સ્ટ્રક્શન અને ટ્રાન્સપોર્ટ વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલા વર્તુળોમાં ભારે ચર્ચા જાગી છે. પ્રાથમિક તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે માલ પહોંચાડવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવેલા ટ્રેઇલર ચાલકે જ રસ્તામાંથી જથ્થાનો એક ભાગ ઉતારી વેચી નાખ્યો હતો અને પોતાના અંગત ફાયદા માટે તેનો ઉપયોગ કર્યો હતો. સમગ્ર ઘટનાને લઈને પેટા કોન્ટ્રાક્ટ કંપનીના સંચાલકે મેઘપર પડાણા પોલીસ મથકમાં વિધિવત ફરિયાદ નોંધાવતા પોલીસે વિશ્વાસઘાત, ઉચાપત અને છેતરપિંડીના મુદ્દે તપાસનો ધમધમાટ શરૂ કર્યો છે.
આ બનાવ માત્ર માલસામાનની ચોરી સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ કરોડો રૂપિયાના બાંધકામ પ્રોજેક્ટમાં સપ્લાય ચેઇનની સુરક્ષા અને ટ્રાન્સપોર્ટ વ્યવસ્થાની વિશ્વસનીયતા સામે પણ ગંભીર સવાલો ઉભા કરે છે. ખાસ કરીને મોટા ઔદ્યોગિક પ્રોજેક્ટોમાં મટીરીયલ સપ્લાયની જવાબદારી અનેક પેટા કોન્ટ્રાક્ટરો, ટ્રાન્સપોર્ટ કંપનીઓ અને ડ્રાઇવરો ઉપર નિર્ભર હોય છે. આવા સંજોગોમાં જો જવાબદારી સોંપાયેલ વ્યક્તિ જ વિશ્વાસઘાત કરે તો સમગ્ર પ્રોજેક્ટને આર્થિક નુકસાન સહન કરવું પડી શકે છે.
મળતી વિગતો મુજબ સુરત ખાતે રહેતા નિકેતભાઈ દીપકભાઈ પટેલ નિયતી એન્જિનિયરિંગ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ નામની કંપનીનું સંચાલન કરે છે. આ કંપનીને જામનગર ખાતે રિલાયન્સ કંપની દ્વારા વિકસાવવામાં આવી રહેલા મોલના બાંધકામ કાર્ય માટે લોખંડના સળિયા સહિતના વિવિધ બાંધકામ સામાનની સપ્લાય કરવાનો કોન્ટ્રાક્ટ મળ્યો હતો. કોન્ટ્રાક્ટની શરતો અનુસાર કંપનીએ કચ્છ જિલ્લાના ગાંધીધામ ખાતે આવેલા ઉત્પાદક પ્લાન્ટમાંથી મોટી માત્રામાં લોખંડના સળિયાનો જથ્થો જામનગર પહોંચાડવાનો હતો.
આ માટે સામખિયાળી ખાતે આવેલી અંજની રોડલાઇન્સ નામની ટ્રાન્સપોર્ટ કંપનીનો સંપર્ક કરવામાં આવ્યો હતો. ટ્રાન્સપોર્ટ કંપની દ્વારા માલ વહન કરવા માટે જી.જે. 12 બી.ટી. 2565 નંબરનું ટ્રેઇલર ફાળવવામાં આવ્યું હતું અને તેનો ડ્રાઇવર તરીકે રાજસ્થાન રાજ્યના બાડમેર જિલ્લાના રહેવાસી જૂન્જારામ લક્ષ્મણરામ નામના વ્યક્તિને જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી.
પ્લાન્ટમાંથી કુલ 24,760 કિલોગ્રામ જેટલા લોખંડના સળિયા ટ્રેઇલરમાં ભરી જામનગર ખાતે રિલાયન્સ મોલ પ્રોજેક્ટની સાઇટ સુધી પહોંચાડવા માટે રવાના કરવામાં આવ્યા હતા. તમામ દસ્તાવેજી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ ટ્રેઇલર જામનગર તરફ રવાના થયું હતું. શરૂઆતમાં બધું નિયમિત લાગતું હતું, પરંતુ જ્યારે માલ સાઇટ પર પહોંચ્યો અને તેની ચકાસણી કરવામાં આવી ત્યારે ચોંકાવનારી હકીકત સામે આવી હતી.
માલના વજન અને બિલમાં દર્શાવેલા જથ્થાની સરખામણી કરતાં જાણવા મળ્યું કે ટ્રેઇલરમાંથી આશરે 3,455 કિલોગ્રામ જેટલા લોખંડના સળિયા ગાયબ હતા. વધુ તપાસ કરતાં બહાર આવ્યું કે ગાયબ થયેલા સળિયાની બજાર કિંમત અંદાજે રૂ. 2.20 લાખ જેટલી થાય છે. આટલી મોટી માત્રામાં લોખંડના સળિયા કોઈ સામાન્ય ભૂલ કે ગણતરીની ક્ષતિથી ગાયબ થઈ શકે તેમ નહોતું.
પેટા કોન્ટ્રાક્ટ કંપનીના અધિકારીઓએ સમગ્ર મામલાની તપાસ શરૂ કરી હતી. ટ્રાન્સપોર્ટ કંપનીના રેકોર્ડ, લોડિંગની વિગતો, ડિલિવરી દસ્તાવેજો અને ડ્રાઇવરની હિલચાલ અંગે માહિતી એકત્ર કરવામાં આવી હતી. પ્રાથમિક તપાસમાં એવી શંકા મજબૂત બની કે ટ્રેઇલર ચાલક જૂન્જારામ લક્ષ્મણરામે જ રસ્તામાં કોઈ સ્થળે ટ્રેઇલર ઊભું રાખીને સળિયાનો એક ભાગ ઉતારી દીધો હતો.
પોલીસ ફરિયાદમાં આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે કે ટ્રેઇલર ચાલકે માલ પહોંચાડવાની જવાબદારી હોવા છતાં વિશ્વાસનો ભંગ કરીને રૂ. 2.20 લાખના સળિયા રસ્તામાં ઉતારી અન્યત્ર વેચી દીધા હતા અથવા પોતાના અંગત ફાયદા માટે તેનો ઉપયોગ કર્યો હતો. આ રીતે કંપનીને સીધું આર્થિક નુકસાન પહોંચાડવામાં આવ્યું હતું.
આ સમગ્ર ઘટનાને પગલે નિયતી એન્જિનિયરિંગ પ્રાઇવેટ લિમિટેડના સંચાલક નિકેતભાઈ પટેલે મેઘપર પડાણા પોલીસ મથકમાં સત્તાવાર ફરિયાદ નોંધાવી હતી. ફરિયાદના આધારે પોલીસે ટ્રેઇલર ચાલક જૂન્જારામ લક્ષ્મણરામ સામે વિશ્વાસઘાત અને ઉચાપત સંબંધિત ગુનાઓ હેઠળ કેસ દાખલ કર્યો છે.
મેઘપર પડાણા પોલીસ મથકના પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર પી.ટી. જયસ્વાલના માર્ગદર્શન હેઠળ સમગ્ર મામલે વધુ તપાસ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. પોલીસ દ્વારા ટ્રાન્સપોર્ટ કંપનીના પ્રતિનિધિઓ, કંપનીના કર્મચારીઓ તેમજ અન્ય સંબંધિત લોકોના નિવેદનો લેવામાં આવી રહ્યા છે. સાથે જ ટ્રેઇલરના રૂટ, ટોલનાકાના રેકોર્ડ, સીસીટીવી ફૂટેજ અને મોબાઇલ લોકેશન સહિતના ટેક્નિકલ પુરાવાઓની પણ તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
પોલીસ માટે સૌથી મોટો પડકાર હવે એ શોધવાનો છે કે ગાયબ થયેલા 3,455 કિલોગ્રામ લોખંડના સળિયા ક્યાં ઉતારવામાં આવ્યા હતા અને કોને વેચવામાં આવ્યા હતા. જો સળિયા કોઈ સ્ક્રેપ વેપારી, બાંધકામ સામગ્રીના વેપારી અથવા અન્ય વ્યક્તિને વેચવામાં આવ્યા હશે તો તેની પણ જવાબદારી નક્કી થઈ શકે છે.
વિશેષજ્ઞોના મતે બાંધકામ ક્ષેત્રમાં લોખંડના સળિયા સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતી અને કિંમતી સામગ્રીમાંની એક ગણાય છે. મોટા પ્રોજેક્ટોમાં દરરોજ ટનબંધ સળિયાની હેરફેર થતી હોય છે. આવા સંજોગોમાં જો સપ્લાય ચેઇન ઉપર યોગ્ય દેખરેખ ન રાખવામાં આવે તો ચોરી અને ગેરરીતિઓ માટે તક ઊભી થઈ શકે છે.
આ ઘટનાએ ટ્રાન્સપોર્ટ ઉદ્યોગમાં પણ ચર્ચા જગાવી છે. સામાન્ય રીતે ટ્રાન્સપોર્ટ કંપનીઓ પોતાના ડ્રાઇવરો ઉપર વિશ્વાસ રાખીને કરોડો રૂપિયાનો માલસામાન એક સ્થળેથી બીજા સ્થળે પહોંચાડતી હોય છે. પરંતુ જ્યારે જવાબદાર ડ્રાઇવર જ માલમાં ગેરરીતિ કરે ત્યારે કંપનીઓ માટે મોટું જોખમ ઊભું થાય છે.
જામનગર અને કચ્છ વિસ્તાર વચ્ચે મોટા પ્રમાણમાં ઔદ્યોગિક સામગ્રીની અવરજવર થતી હોય છે. રિલાયન્સ, એસ્સાર અને અન્ય ઔદ્યોગિક પ્રોજેક્ટોને કારણે દરરોજ હજારો ટન માલસામાન ટ્રાન્સપોર્ટ થતો હોય છે. તેથી સુરક્ષા અને મોનિટરિંગ સિસ્ટમ વધુ મજબૂત બનાવવાની જરૂરિયાત ફરી એકવાર અનુભવાઈ રહી છે.
ઉદ્યોગજગતના જાણકારોનું માનવું છે કે હવે GPS ટ્રેકિંગ, ઇલેક્ટ્રોનિક વેઇબ્રિજ, રિયલ ટાઇમ મોનિટરિંગ અને સીલ સિસ્ટમ જેવી આધુનિક પદ્ધતિઓનો વધુ ઉપયોગ કરવો જરૂરી બનશે. જેથી માલ રસ્તામાં ક્યાંય ઉતારવામાં આવે અથવા રૂટ બદલવામાં આવે તો તેની તાત્કાલિક જાણ થઈ શકે.
પોલીસ તપાસ દરમિયાન જો એ સાબિત થશે કે ટ્રેઇલર ચાલકે જાણીજોઈને માલની ઉચાપત કરી છે તો તેની સામે કડક કાનૂની કાર્યવાહી થઈ શકે છે. વિશ્વાસઘાત અને ઉચાપત જેવા ગુનાઓમાં આરોપીને જેલની સજા તેમજ અન્ય દંડાત્મક કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
બીજી તરફ કંપની પણ ગાયબ થયેલા માલની સંપૂર્ણ વસૂલાત માટે કાનૂની પગલાં લઈ શકે છે. જો માલ વેચાણના પુરાવા મળી આવશે તો તેની ખરીદી કરનાર વ્યક્તિઓ અથવા સંસ્થાઓ પણ તપાસના ઘેરામાં આવી શકે છે.
હાલ સમગ્ર મામલો મેઘપર પડાણા પોલીસ માટે તપાસનો વિષય બન્યો છે. પોલીસ તમામ પાસાઓની ચકાસણી કરી રહી છે અને ગાયબ થયેલા સળિયાનો પત્તો લગાવવાના પ્રયાસો ચાલુ છે. પ્રાથમિક રીતે આ કેસ વિશ્વાસઘાતનો જણાતો હોવા છતાં તેની પાછળ કોઈ મોટું નેટવર્ક કાર્યરત છે કે કેમ તે અંગે પણ તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
જામનગરના મહત્વાકાંક્ષી રિલાયન્સ મોલ પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયેલી આ ઘટના સમગ્ર ઉદ્યોગ જગત માટે ચેતવણી સમાન બની છે. કરોડો રૂપિયાના પ્રોજેક્ટોમાં મટીરીયલની હેરફેર દરમિયાન પારદર્શિતા અને સુરક્ષાની કેટલી જરૂરિયાત છે તે આ ઘટનાએ ફરી એકવાર સાબિત કરી દીધું છે. હવે સૌની નજર પોલીસ તપાસ ઉપર ટકેલી છે કે રૂ. 2.20 લાખના ગાયબ થયેલા લોખંડના સળિયાનો ભેદ ક્યારે ઉકેલાય છે અને જવાબદાર સામે કઈ પ્રકારની કાર્યવાહી થાય છે.