મારું શહેર ભારે વરસાદ વચ્ચે ૧૦૮ની માનવતાભરી સેવા: જામજોધપુરના કોટડા બાવીસી ગામે ઘરે જ સુરક્ષિત પ્રસૂતિ કરાવી માતા અને નવજાતને નવજીવન આપ્યું.

જામનગર જિલ્લાના જામજોધપુર તાલુકાના અંતરિયાળ વિસ્તારમાં ૧૦૮ ઇમરજન્સી એમ્બ્યુલન્સ સેવાના કર્મચારીઓએ પોતાની કર્તવ્યનિષ્ઠા, સમયસૂચકતા અને માનવતાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે. ભારે વરસાદના કારણે રસ્તાઓ સંપૂર્ણપણે કાદવ અને પાણીથી ભરાઈ જતા એમ્બ્યુલન્સ સગર્ભા મહિલાના ઘર સુધી પહોંચી શકી નહોતી. તેમ છતાં ૧૦૮ની ટીમે હિંમત ન હારતા સ્થળ પર જ સુરક્ષિત પ્રસૂતિ કરાવી માતા અને નવજાત શિશુનો જીવ બચાવ્યો હતો. આ સમગ્ર ઘટનાએ ફરી એકવાર સાબિત કર્યું છે કે ઇમરજન્સી આરોગ્ય સેવાઓમાં કાર્યરત કર્મચારીઓ કોઈપણ મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં લોકો સુધી પહોંચવા માટે પ્રતિબદ્ધ રહે છે. આ ઘટનાની સમગ્ર જિલ્લામાં પ્રશંસા થઈ રહી છે અને સ્થાનિક લોકોએ ૧૦૮ સેવાની કામગીરીને બિરદાવી છે.

આ ઘટના જામજોધપુર તાલુકાના કોટડા બાવીસી ગામના અંતરિયાળ વાડી વિસ્તારમાં બની હતી. અહીં મજૂરી કામ કરીને જીવન નિર્વાહ કરતા ૩૦ વર્ષીય કમલીબેન એયરને અચાનક પ્રસૂતિની તીવ્ર પીડા શરૂ થઈ હતી. કમલીબેનની આ ચોથી પ્રસૂતિ હોવાથી તેઓ તબીબી દ્રષ્ટિએ હાઈ-રિસ્ક કેટેગરીમાં આવતા હતા. પરિવારજનોને તેમની સ્થિતિની ગંભીરતાનો અંદાજ આવતા તેમણે વિલંબ કર્યા વિના રાજ્યની ૧૦૮ ઇમરજન્સી સેવા પર ફોન કરીને મદદ માગી હતી. સંદેશો મળતાં જ નજીકની ૧૦૮ એમ્બ્યુલન્સને ઘટનાસ્થળે મોકલવામાં આવી અને ટીમે તાત્કાલિક કામગીરી શરૂ કરી હતી.

માહિતી મળ્યા બાદ માત્ર અડધા કલાકની અંદર ૧૦૮ એમ્બ્યુલન્સના ઇમરજન્સી મેડિકલ ટેક્નિશિયન (EMT) હસમુખ સાગઠિયા અને પાયલોટ કમલેશ કંટારિયા ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગયા હતા. જોકે ભારે વરસાદને કારણે વાડી વિસ્તારમાં જતો રસ્તો સંપૂર્ણપણે કાદવ અને પાણીથી ભરાઈ ગયો હતો. એમ્બ્યુલન્સ થોડા અંતર સુધી પહોંચી શકી, પરંતુ ત્યારબાદ ખેતરો અને કીચડને કારણે વાહન આગળ લઈ જવું શક્ય બન્યું નહોતું. આવી પરિસ્થિતિમાં સામાન્ય રીતે દર્દીને હોસ્પિટલ સુધી પહોંચાડવામાં વિલંબ થવાની શક્યતા રહેતી હોય છે, પરંતુ અહીં સગર્ભાની સ્થિતિ એટલી ગંભીર હતી કે વધુ રાહ જોવી જોખમી બની શકે તેમ હતી.

કમલીબેનની પ્રસૂતિની પીડા ઝડપથી વધી રહી હતી અને તેમને હોસ્પિટલ સુધી પહોંચાડવા માટે પૂરતો સમય નહોતો. આવી કટોકટીભરી સ્થિતિમાં ૧૦૮ની ટીમે પોતાની તાલીમ, અનુભવ અને તબીબી કુશળતાનો ઉપયોગ કરીને સ્થળ પર જ સુરક્ષિત પ્રસૂતિ કરાવવાનો નિર્ણય લીધો. ઇમરજન્સી મેડિકલ ટેક્નિશિયન હસમુખ સાગઠિયાએ જરૂરી તબીબી સાવચેતી રાખીને ઘરે જ સફળતાપૂર્વક પ્રસૂતિ કરાવી હતી. થોડા જ સમયમાં માતાએ સ્વસ્થ નવજાત શિશુને જન્મ આપ્યો હતો. પ્રસૂતિ દરમિયાન માતા અને બાળક બંનેની સ્થિતિ પર સતત નજર રાખવામાં આવી હતી, જેથી કોઈપણ પ્રકારની જટિલતા સર્જાય તો તાત્કાલિક સારવાર આપી શકાય.

પ્રસૂતિ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થયા બાદ ટીમ સામે વધુ એક મોટો પડકાર ઊભો થયો હતો. હવે માતા અને નવજાત શિશુને સુરક્ષિત રીતે હોસ્પિટલ સુધી પહોંચાડવાના હતા, પરંતુ એમ્બ્યુલન્સ હજુ પણ આશરે ૫૦૦ મીટર દૂર ઉભી હતી. રસ્તો કાદવ અને વરસાદી પાણીથી ભરાયેલો હોવાથી સ્ટ્રેચર લઈ જવું પણ મુશ્કેલ હતું. ત્યારે ૧૦૮ના કર્મચારીઓએ સ્થાનિક ગ્રામજનોની મદદ લીધી અને માતા તથા નવજાત શિશુને ખાટલા પર સુવડાવીને કાદવથી ભરાયેલા માર્ગ પરથી ખૂબ જ સાવચેતીપૂર્વક પગપાળા એમ્બ્યુલન્સ સુધી પહોંચાડ્યા. ભારે વરસાદ અને મુશ્કેલ રસ્તા વચ્ચે પણ તેમણે કોઈપણ પ્રકારની બેદરકારી રાખ્યા વિના બંનેને સુરક્ષિત રીતે વાહન સુધી પહોંચાડવામાં સફળતા મેળવી હતી.

એમ્બ્યુલન્સ સુધી પહોંચ્યા બાદ માતા અને નવજાત શિશુને પ્રાથમિક તબીબી સારવાર આપવામાં આવી હતી અને ત્યારબાદ વધુ સારવાર તથા દેખરેખ માટે તેમને તાત્કાલિક જામજોધપુર સબ ડિસ્ટ્રિક્ટ હોસ્પિટલ ખાતે રિફર કરવામાં આવ્યા હતા. હોસ્પિટલમાં બંનેની સ્થિતિ સ્થિર હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું. આ સમગ્ર કામગીરી દરમિયાન ૧૦૮ની ટીમે માત્ર પોતાની ફરજ જ નહીં પરંતુ માનવતાની ભાવનાનું પણ ઉત્તમ ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું હતું. આરોગ્ય ક્ષેત્રે કાર્યરત કર્મચારીઓ માટે આવી પરિસ્થિતિઓ પડકારજનક હોવા છતાં તેમની તત્પરતા અને સેવાભાવના કારણે અનેક કિંમતી જીવ બચી રહ્યા છે.

આ ઘટનાની જાણ થતાં સમગ્ર વિસ્તારમાં ૧૦૮ એમ્બ્યુલન્સ સેવાના સ્ટાફની પ્રશંસા થઈ રહી છે. કમલીબેનના પરિવારજનોએ સમયસર મદદ માટે રાજ્ય સરકાર અને ૧૦૮ ઇમરજન્સી સેવાનો હૃદયપૂર્વક આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો. સ્થાનિક લોકોએ પણ જણાવ્યું હતું કે જો ૧૦૮ની ટીમ સમયસર પહોંચી ન હોત અને સ્થળ પર જ પ્રસૂતિ કરાવવાનો નિર્ણય ન લીધો હોત તો ગંભીર પરિસ્થિતિ સર્જાઈ શકી હોત. વરસાદ, કાદવ અને રસ્તાની મુશ્કેલીઓ વચ્ચે પણ ફરજ પ્રત્યેની નિષ્ઠા જાળવી રાખનાર હસમુખ સાગઠિયા અને કમલેશ કંટારિયાની કામગીરી માનવસેવાનું જીવંત ઉદાહરણ બની છે. આવી ઘટનાઓ દર્શાવે છે કે ઇમરજન્સી આરોગ્ય સેવાઓમાં કાર્યરત કર્મચારીઓની સતર્કતા, તાલીમ અને સમર્પણ અનેક પરિવારો માટે આશાનું કિરણ બની રહે છે.