મારું શહેર પવિત્ર પર્યુષણ પર્વનો આજથી પ્રારંભ, જામનગરના દેરાસરો અને ઉપાશ્રયોમાં ભક્તિમય માહોલ, વ્યાખ્યાન અને સમૂહ પ્રતિક્રમણનું આયોજન.
આજથી જૈન સમાજના સૌથી પવિત્ર અને આધ્યાત્મિક મહાપર્વ ગણાતા પર્યુષણ પર્વનો પ્રારંભ થયો છે. આઠ દિવસ સુધી ચાલનારા આ પવિત્ર પર્વ દરમિયાન જામનગર શહેરના વિવિધ જૈન દેરાસરો, ઉપાશ્રયો અને જ્ઞાન મંદિરોમાં ધાર્મિક કાર્યક્રમોની વિશાળ શ્રેણીનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. વહેલી સવારથી જ શ્રાવકો અને શ્રાવિકાઓ સફેદ વસ્ત્રોમાં સજ્જ થઈ ભગવાનના દર્શન, પૂજન અને પ્રતિક્રમણ માટે મોટી સંખ્યામાં ઉમટી પડ્યા હતા. સમગ્ર શહેરમાં ભક્તિ, સંયમ અને આત્મચિંતનનું અનોખું વાતાવરણ સર્જાયું છે. પર્યુષણ પર્વને જૈન ધર્મમાં આત્મશુદ્ધિ, ક્ષમા, ત્યાગ અને આધ્યાત્મિક ઉન્નતિનો મહાપર્વ માનવામાં આવે છે, જેના કારણે દરેક જૈન પરિવાર માટે આ દિવસો વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે.
જામનગર શહેરના જુદા-જુદા દેરાસરો અને ઉપાશ્રયોમાં દરરોજ સવાર અને સાંજના સમયમાં ધાર્મિક વ્યાખ્યાનોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. જૈન આચાર્યો, સાધુ-સાધ્વીજીઓ અને વિદ્વાન વક્તાઓ દ્વારા ધર્મ, સંયમ, અહિંસા, સત્ય, કરુણા અને આત્મકલ્યાણ અંગે પ્રેરણાદાયી પ્રવચનો આપવામાં આવશે. આ વ્યાખ્યાનોમાં માત્ર જૈન સમાજ જ નહીં પરંતુ અન્ય સમાજના લોકો પણ ધર્મજ્ઞાન મેળવવા માટે હાજરી આપતા હોય છે. વક્તાઓ જીવનમાં સદાચાર, ક્ષમા અને પ્રેમનું મહત્વ સમજાવીને આધ્યાત્મિક માર્ગે આગળ વધવાની પ્રેરણા આપે છે. પર્યુષણ દરમિયાન થતા આવા વ્યાખ્યાનો સમાજમાં સકારાત્મક વિચારોનું સિંચન કરે છે અને નવી પેઢીને પોતાની સંસ્કૃતિ અને ધાર્મિક મૂલ્યો સાથે જોડવાનો મહત્વપૂર્ણ પ્રયાસ બને છે.
પર્યુષણ પર્વનું સૌથી મહત્વપૂર્ણ ધાર્મિક અનુષ્ઠાન સમૂહ પ્રતિક્રમણ છે. જામનગરના વિવિધ દેરાસરો અને ઉપાશ્રયોમાં દરરોજ સાંજના સમયે મોટી સંખ્યામાં શ્રાવક-શ્રાવિકાઓ એકત્ર થઈ સમૂહ પ્રતિક્રમણ કરશે. પ્રતિક્રમણનો અર્થ છે પોતાના મન, વચન અને કાયાથી થયેલી ભૂલોનું આત્મચિંતન કરીને પ્રભુ સમક્ષ ક્ષમા યાચવી અને ભવિષ્યમાં આવી ભૂલો ન કરવાની પ્રતિજ્ઞા લેવી. આ ધાર્મિક ક્રિયા દ્વારા વ્યક્તિ પોતાના જીવનને વધુ શુદ્ધ, સકારાત્મક અને સંયમિત બનાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. બાળકો, યુવાનો, મહિલાઓ અને વડીલો સૌ ઉત્સાહપૂર્વક આ પ્રતિક્રમણમાં જોડાતા હોવાથી સમગ્ર વાતાવરણ ભક્તિમય બની જાય છે.
પર્યુષણ પર્વ દરમિયાન અનેક જૈન પરિવારો ઉપવાસ, એકાસણું, બેસણું, આયંબિલ અને વિવિધ પ્રકારના તપ આરાધનાનો પણ સંકલ્પ લે છે. ઘણા શ્રદ્ધાળુઓ સતત આઠ દિવસ સુધી ઉપવાસ કરીને આત્મસાધના કરે છે, જ્યારે કેટલાક ભક્તો આયંબિલ અથવા એકાસણાં દ્વારા શરીર અને મન બંનેને સંયમમાં રાખવાનો પ્રયાસ કરે છે. જૈન ધર્મમાં તપને કર્મ નિર્જરા અને આત્મશુદ્ધિનું શ્રેષ્ઠ સાધન માનવામાં આવે છે. તેથી આ દિવસોમાં ભોજન કરતાં ભજન, આરાધના અને સ્વાધ્યાયને વધુ મહત્વ આપવામાં આવે છે. અનેક પરિવારો પોતાના બાળકોને પણ બાળપણથી જ ધર્મ અને સંયમના સંસ્કારો મળે તે માટે ધાર્મિક કાર્યક્રમોમાં સાથે લઈ આવે છે.
જૈન સમાજમાં પર્યુષણ માત્ર ધાર્મિક વિધિઓ પૂરતું સીમિત નથી, પરંતુ તે માનવતા, કરુણા અને ક્ષમાના સંદેશ સાથે જોડાયેલું મહાપર્વ છે. આ દિવસોમાં જીવદયા, દાન, ગૌસેવા, પક્ષીઓને દાણા અને જરૂરિયાતમંદોને મદદ જેવા સેવાકીય કાર્યો પણ કરવામાં આવે છે. ઘણા સ્થળોએ ધાર્મિક પુસ્તકોનું વિતરણ, આરોગ્યલક્ષી કેમ્પ અને સામાજિક સેવા પ્રવૃત્તિઓનું આયોજન પણ કરવામાં આવે છે. જૈન ધર્મના મૂળ સિદ્ધાંતો અહિંસા, અનેકાંતવાદ અને અપરિગ્રહને જીવનમાં ઉતારવાનો સંકલ્પ પણ આ પર્વ દરમિયાન લેવામાં આવે છે. આ કારણે પર્યુષણ માત્ર જૈન સમાજ માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર સમાજ માટે સદભાવના અને માનવતાનો સંદેશ આપતું પર્વ બની રહે છે.
પર્યુષણ પર્વના અંતિમ દિવસે ઉજવાતા સંવત્સરી મહાપર્વને વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવે છે. આ દિવસે દરેક વ્યક્તિ પોતાના પરિવારજનો, મિત્રો, સગાસંબંધીઓ તેમજ ઓળખીતાઓ પાસે "મિચ્છામી દુક્કડમ" કહીને ક્ષમા યાચે છે. તેનો અર્થ છે કે જાણતા કે અજાણતા મન, વચન કે કર્મથી કોઈને દુઃખ પહોંચાડ્યું હોય તો તે માટે દિલથી માફી માંગવી. ક્ષમાની આ પરંપરા વિશ્વમાં અનોખી માનવામાં આવે છે અને માનવ સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવે છે. સમાજમાં પ્રેમ, એકતા અને ભાઈચારાની ભાવના વિકસાવવામાં આ પરંપરાનું વિશેષ યોગદાન છે.
આજથી શરૂ થયેલા પર્યુષણ પર્વને લઈને જામનગર શહેરના તમામ જૈન દેરાસરો અને ઉપાશ્રયોમાં ભક્તિનો માહોલ છવાઈ ગયો છે. આગામી આઠ દિવસ સુધી ધાર્મિક પ્રવચનો, સ્વાધ્યાય, સમૂહ પ્રતિક્રમણ, તપ આરાધના અને વિવિધ ધાર્મિક કાર્યક્રમો દ્વારા સમગ્ર શહેર આધ્યાત્મિક વાતાવરણમાં રંગાઈ જશે. મોટી સંખ્યામાં શ્રાવકો-શ્રાવિકાઓ આ કાર્યક્રમોમાં જોડાઈ આત્મકલ્યાણની સાધના કરશે. પર્યુષણ પર્વ માત્ર ધાર્મિક પરંપરા જ નહીં પરંતુ આત્મશુદ્ધિ, સંયમ, કરુણા, અહિંસા અને ક્ષમાના મૂલ્યોને જીવનમાં ઉતારવાનો એક અનોખો અવસર છે, જે સમાજમાં શાંતિ, સદભાવના અને માનવતાનો સંદેશ વધુ મજબૂત બનાવે છે.
