સબરસ ગુજરાતી સંગીત જગતને મોટો આઘાત, ગૌરાંગ વ્યાસનું 87 વર્ષની વયે નિધન

ગુજરાતી ફિલ્મ જગત અને સુગમ સંગીત ક્ષેત્રે દાયકાઓ સુધી પોતાના મધુર સંગીતથી શ્રોતાઓના હૃદય પર રાજ કરનારા જાણીતા સંગીતકાર અને ગાયક ગૌરાંગ વ્યાસનું અમદાવાદમાં મોડી રાત્રે 87 વર્ષની વયે નિધન થયું છે. તેમના અવસાનના સમાચારથી ગુજરાતી સંગીત, ફિલ્મ અને સાંસ્કૃતિક ક્ષેત્રમાં શોકની લાગણી પ્રસરી છે. ગૌરાંગ વ્યાસે પોતાના સર્જનાત્મક સંગીત દ્વારા ગુજરાતી સુગમ સંગીત અને ફિલ્મ સંગીતને આગવી ઓળખ અપાવવામાં મહત્વનું યોગદાન આપ્યું હતું.

ગૌરાંગ વ્યાસ મહાન સંગીતકાર સ્વ. અવિનાશ વ્યાસના પુત્ર હતા. સંગીતનો વારસો તેમને પરિવારમાંથી મળ્યો હતો, પરંતુ પોતાની પ્રતિભા અને મહેનતથી તેમણે આ વારસાને નવી ઊંચાઈ આપી. આશ્ચર્યની વાત એ છે કે માત્ર પાંચ વર્ષની નાની ઉંમરે તેમણે હાર્મોનિયમ પર ‘વૈષ્ણવ જન’ વગાડીને સંગીતની યાત્રા શરૂ કરી હતી. બાળપણથી જ સંગીત પ્રત્યેનો તેમનો લગાવ સમયની સાથે વધુ ગાઢ બનતો ગયો અને આગળ જતાં તેમણે સંગીતને જ પોતાના જીવનનું ધ્યેય બનાવી લીધું.

જોકે ગૌરાંગ વ્યાસે મિકેનિકલ એન્જિનિયરિંગનો અભ્યાસ કર્યો હતો અને અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા બાદ મુંબઈમાં નોકરી પણ કરી હતી. પરંતુ સંગીત પ્રત્યેનો તેમનો અગાધ પ્રેમ તેમને સતત સંગીતની દુનિયા તરફ ખેંચતો રહ્યો. આખરે તેમણે નોકરી છોડવાનો નિર્ણય લીધો અને પોતાનું સમગ્ર જીવન સંગીતને સમર્પિત કરી દીધું. આ નિર્ણય તેમના જીવનનો મહત્વનો વળાંક સાબિત થયો અને ત્યારબાદ ગુજરાતી સંગીત ક્ષેત્રે તેમની આગવી ઓળખ ઊભી થઈ.

પિતા અવિનાશ વ્યાસ સાથે તેમણે શરૂઆતના તબક્કામાં સંગીતની બારીકીઓ શીખી હતી. ‘જેસલ તોરલ’ ફિલ્મમાં પિતાના સહાયક તરીકે જોડાયા બાદ તેમણે ગુજરાતી ફિલ્મ સંગીતની દુનિયામાં સક્રિય રીતે પગ માંડ્યો. ત્યારબાદ ‘લાખો ફૂલાણી’ ફિલ્મથી સ્વતંત્ર સંગીતકાર તરીકે સફળ શરૂઆત કરી. આ ફિલ્મ બાદ તેમની પ્રતિભાની નોંધ લેવાઈ અને ગુજરાતી ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં તેમને એક સક્ષમ અને સર્જનાત્મક સંગીતકાર તરીકે સ્થાન મળ્યું.

ગૌરાંગ વ્યાસે પોતાની લાંબી કારકિર્દી દરમિયાન 100થી વધુ ગુજરાતી ફિલ્મોમાં સંગીત આપ્યું હતું. ‘ભવની ભવાઈ’, ‘મણિયારો’, ‘નસીબની બલિહારી’ સહિત અનેક ફિલ્મોમાં તેમના સંગીતે દર્શકો અને શ્રોતાઓ પર અમીટ છાપ છોડી હતી. લોકસંગીતની સુગંધ, ગુજરાતી સંસ્કૃતિની ઝલક અને આધુનિક સંગીતની સમજણનો સુંદર સમન્વય તેમના સર્જનમાં જોવા મળતો હતો. તેમના સંગીતમાં ગુજરાતી માટીની મહેક અને લોકજીવનની લાગણી સ્પષ્ટપણે અનુભવાતી હતી.

ખાસ કરીને **1981માં આવેલી ‘ભવની ભવાઈ’**નું સંગીત તેમની કારકિર્દીનું શિખર માનવામાં આવે છે. ફિલ્મને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ખ્યાતિ મળી અને તેના સંગીતે પણ ગૌરાંગ વ્યાસની પ્રતિભાને વિશાળ ઓળખ અપાવી. ગુજરાતી લોકસંગીત અને સુગમ સંગીતને ફિલ્મના માધ્યમથી વધુ વ્યાપક શ્રોતાઓ સુધી પહોંચાડવામાં તેમનું મહત્વનું યોગદાન રહ્યું. ગાયક તરીકે પણ તેમણે પોતાની આગવી છાપ છોડી હતી અને અનેક ગીતોને પોતાના સ્વર તથા સંગીતથી યાદગાર બનાવ્યા હતા.

ગૌરાંગ વ્યાસની વિદાય સાથે ગુજરાતી સંગીત જગતની એક સુવર્ણ પેઢીનો અંત આવ્યો છે. તેમણે માત્ર ગીતો અને ફિલ્મો માટે સંગીત આપ્યું નહોતું, પરંતુ ગુજરાતી સંગીતની પરંપરાને જાળવી રાખીને તેને નવી પેઢી સુધી પહોંચાડવાનું પણ મહત્વનું કાર્ય કર્યું હતું. દાયકાઓ સુધી પોતાના સૂરોથી શ્રોતાઓને મંત્રમુગ્ધ કરનારા ગૌરાંગ વ્યાસ હવે આપણી વચ્ચે નથી, પરંતુ તેમનું સંગીત, તેમનું સર્જન અને ગુજરાતી સંસ્કૃતિ પ્રત્યેનું તેમનું યોગદાન હંમેશાં જીવંત રહેશે. તેમના નિધનથી ગુજરાતી ફિલ્મ અને સુગમ સંગીત ક્ષેત્રે એક મોટી ખોટ સર્જાઈ છે.