સબરસ SCO સમિટમાં ગૂંજ્યો ભારતનો સંદેશ: પાકિસ્તાનની હાજરીમાં PM મોદીની આતંકવાદ સામે કડક ચેતવણી.
કિર્ગિસ્તાનની રાજધાની બિશ્કેકમાં યોજાયેલી 26મી શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઈઝેશન (SCO) સમિટમાં ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આતંકવાદ સામે દુનિયાને એક સ્પષ્ટ અને કડક સંદેશ આપ્યો. આ સમિટમાં પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શાહબાઝ શરીફ, ચીનના પ્રમુખ શી જિનપિંગ, રશિયાના પ્રમુખ વ્લાદિમીર પુતિન તેમજ અન્ય સભ્ય દેશોના ટોચના નેતાઓ હાજર હતા. આવી મહત્વપૂર્ણ બેઠક દરમિયાન વડાપ્રધાન મોદીએ કોઈ દેશનું નામ લીધા વિના સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે આતંકવાદ સામે લડવામાં કોઈપણ પ્રકારના બેવડા ધોરણો ચાલશે નહીં. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે માત્ર આતંકવાદીઓને નહીં, પરંતુ તેમને આશ્રય આપતી, નાણાંકીય મદદ કરતી અને વિચારધારા ફેલાવતી સમગ્ર આતંકવાદી ઇકોસિસ્ટમને જડમૂળથી નષ્ટ કરવી પડશે. ભારતે વર્ષોથી આતંકવાદનો સામનો કર્યો છે અને આ અનુભવના આધારે વિશ્વ સમક્ષ ફરી એકવાર કડક વલણ રજૂ કર્યું.
સમિટ દરમિયાન પોતાના સંબોધનમાં વડાપ્રધાન મોદીએ કહ્યું કે કોઈપણ દેશ આતંકવાદને પોતાની વિદેશ નીતિનું સાધન અથવા વ્યૂહાત્મક સંપત્તિ તરીકે ઉપયોગ કરી શકે નહીં. તેમણે સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો કે આતંકવાદીઓને સુરક્ષિત આશ્રય આપનારા દેશોને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે જવાબદાર ઠેરવવા જરૂરી છે. મોદીએ કહ્યું કે જો કોઈ દેશ પોતાની જમીન પરથી આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓને પ્રોત્સાહન આપે છે અથવા આતંકવાદીઓને મદદ કરે છે, તો તે માત્ર પોતાના પડોશી દેશો માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વ માટે ખતરો બની જાય છે. આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે પાકિસ્તાન લાંબા સમયથી આતંકવાદને આશ્રય આપવાના આરોપોનો સામનો કરી રહ્યું છે. સમિટના મંચ પરથી ભારતે ફરી એકવાર સ્પષ્ટ કર્યું કે આતંકવાદ સામે વૈશ્વિક એકતા અને કડક કાર્યવાહી જ સમયની સૌથી મોટી જરૂરિયાત છે.
વડાપ્રધાન મોદીએ વૈશ્વિક સુરક્ષાની બદલાતી પરિસ્થિતિઓ પર પણ વિશેષ ભાર મૂક્યો. તેમણે જણાવ્યું કે આજની ડિજિટલ અને એકબીજા સાથે જોડાયેલી દુનિયામાં કોઈપણ વિસ્તારનો સંઘર્ષ માત્ર સ્થાનિક સમસ્યા રહેતો નથી. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા યુદ્ધો અને તણાવનું ઉદાહરણ આપતા તેમણે કહ્યું કે એક વિસ્તારની અશાંતિ સમગ્ર વિશ્વની ઊર્જા સુરક્ષા, દરિયાઈ વેપાર, સપ્લાય ચેઇન અને વૈશ્વિક અર્થતંત્રને અસર કરે છે. ખાસ કરીને વિકાસશીલ અને ગ્લોબલ સાઉથના દેશો પર તેની સૌથી વધુ અસર પડે છે. મોદીએ સભ્ય દેશોને અપીલ કરી કે તેઓ રાજકીય મતભેદોને શાંતિપૂર્ણ સંવાદ દ્વારા ઉકેલે અને વૈશ્વિક સ્થિરતા જાળવવા માટે મળીને કામ કરે. તેમણે કહ્યું કે વિશ્વમાં શાંતિ અને વિશ્વાસ જ વિકાસનો સૌથી મોટો આધાર છે.
આતંકવાદની સાથે વડાપ્રધાન મોદીએ નશાકારક પદાર્થોની હેરાફેરી અને સંગઠિત અપરાધને પણ ગંભીર પડકાર ગણાવ્યો. તેમણે જણાવ્યું કે ડ્રગ્સની તસ્કરી માત્ર કાયદાકીય સમસ્યા નથી, પરંતુ તે યુવાનોના ભવિષ્યને બરબાદ કરતી સૌથી મોટી સામાજિક સમસ્યા છે. આતંકવાદ અને ડ્રગ્સ વચ્ચેનો સંબંધ પણ તેમણે સ્પષ્ટ કર્યો અને કહ્યું કે ગેરકાયદેસર નાણાંનો ઉપયોગ ઘણી વખત આતંકવાદી સંગઠનો સુધી પહોંચે છે. તેમણે SCO દ્વારા સ્થાપિત ડ્રગ્સ કંટ્રોલ, સાયબર સુરક્ષા અને સંગઠિત અપરાધ સામેના સંયુક્ત મિકેનિઝમને વધુ મજબૂત બનાવવા પર ભાર મૂક્યો. સાથે જ સભ્ય દેશો વચ્ચે ગુપ્તચર માહિતીની આપ-લે, ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ અને સંયુક્ત કાર્યવાહી વધારવાની પણ જરૂરિયાત વ્યક્ત કરી.
કનેક્ટિવિટી અને વિકાસના મુદ્દે પણ ભારતે પોતાનું સ્પષ્ટ વલણ રજૂ કર્યું. વડાપ્રધાન મોદીએ જણાવ્યું કે ભારત હંમેશા વેપાર, પરિવહન અને પ્રાદેશિક વિકાસને પ્રોત્સાહન આપતી પહેલનું સમર્થન કરે છે. પરંતુ કોઈપણ કનેક્ટિવિટી પ્રોજેક્ટ એવો ન હોવો જોઈએ જે કોઈ દેશની પ્રાદેશિક અખંડિતતા અથવા સાર્વભૌમત્વને નુકસાન પહોંચાડે. તેમણે કહ્યું કે SCOના ચાર્ટરમાં પણ તમામ સભ્ય દેશોના સાર્વભૌમ અધિકારોનો આદર કરવાનો સિદ્ધાંત સમાવિષ્ટ છે. મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ભવિષ્યમાં માત્ર રસ્તા, રેલવે અને બંદરો જ નહીં, પરંતુ ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી, સરળ કસ્ટમ્સ પ્રક્રિયા અને આધુનિક લોજિસ્ટિક્સ પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું પડશે, જેથી સભ્ય દેશો વચ્ચે વેપાર વધુ સરળ અને ઝડપી બની શકે.
પોતાના સંબોધનના અંતિમ ભાગમાં વડાપ્રધાન મોદીએ SCOના આગામી 25 વર્ષ માટે લોકો કેન્દ્રિત અભિગમ રજૂ કર્યો. તેમણે કહ્યું કે સંગઠનના તમામ નિર્ણયોનો લાભ સામાન્ય નાગરિકો, યુવાનો, ખેડૂતો, વેપારીઓ અને સ્ટાર્ટઅપ્સ સુધી પહોંચવો જોઈએ. માત્ર સરકારો વચ્ચેના સંબંધો પૂરતા નથી, પરંતુ લોકો વચ્ચે સાંસ્કૃતિક, શૈક્ષણિક અને સામાજિક સંબંધો પણ મજબૂત બનવા જોઈએ. તેમણે યુવા આદાન-પ્રદાન, સંશોધન, નવીનતા, ટેક્નોલોજી અને શિક્ષણ ક્ષેત્રે સહકાર વધારવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. મોદીએ જણાવ્યું કે જો SCOના સભ્ય દેશો મળીને કામ કરશે તો સમગ્ર યુરેશિયન ક્ષેત્રમાં શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને વિકાસનું નવું અધ્યાય લખી શકાશે.
સમિટ દરમિયાન ઔપચારિક બેઠક ઉપરાંત અનેક મહત્વપૂર્ણ દ્વિપક્ષીય મુલાકાતો પણ યોજાઈ. ફોટો સેશન દરમિયાન વડાપ્રધાન મોદીએ રશિયાના પ્રમુખ વ્લાદિમીર પુતિન અને ચીનના પ્રમુખ શી જિનપિંગ સાથે ટૂંકી ચર્ચા કરી હતી. ત્યારબાદ તેમણે ઈરાનના પ્રમુખ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન સાથે અલગ બેઠક યોજી જેમાં દ્વિપક્ષીય સંબંધો, પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને વેપાર જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ. પુતિન સાથેની મુલાકાતમાં પણ ભારત-રશિયા સહયોગ અને વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓ અંગે વિચારવિમર્શ થયો. સમગ્ર સમિટ દરમિયાન ભારતે સ્પષ્ટ રીતે એવો સંદેશ આપ્યો કે તે આતંકવાદ સામે શૂન્ય સહનશીલતાની નીતિ પર અડગ છે, સાથે જ શાંતિ, વિકાસ, કનેક્ટિવિટી અને વૈશ્વિક સહકારના માર્ગે આગળ વધવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. બિશ્કેકની આ સમિટ ભારત માટે માત્ર રાજદ્વારી સફળતા જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક મંચ પર પોતાની મજબૂત અને જવાબદાર ભૂમિકા વધુ મજબૂત રીતે રજૂ કરવાની મહત્વપૂર્ણ તક પણ સાબિત થઈ.
