આંતરરાષ્ટ્રીય કેનેડાનો અમેરિકાને જડબાતોડ જવાબ! 600થી વધુ અમેરિકી વસ્તુઓ પર 50% સુધીનો ટેરિફ, ટ્રેડ વોર વધુ ભડક્યો.
અમેરિકા અને કેનેડા વચ્ચેનો વેપાર વિવાદ હવે વધુ ગંભીર તબક્કામાં પહોંચી ગયો છે. અમેરિકાના નવા ટેરિફના જવાબમાં કેનેડાએ પણ આક્રમક વલણ અપનાવી 600થી વધુ અમેરિકી ઉત્પાદનો પર 15 ટકાથી લઈને 50 ટકા સુધીનો જવાબી ટેરિફ લાગુ કરી દીધો છે. બંને દેશો વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી વેપાર વાટાઘાટો કોઈ પરિણામ પર પહોંચી ન શકતાં કેનેડાએ આ મોટું પગલું ભર્યું છે. આ નિર્ણય બાદ ઉત્તર અમેરિકાના વેપાર સંબંધોમાં ફરી એકવાર તણાવ વધ્યો છે અને તેની અસર વૈશ્વિક બજારો પર પણ જોવા મળી શકે છે.
કેનેડા સરકારે જાહેર કરેલા નવા નિયમો 8 સપ્ટેમ્બરની મધ્યરાત્રિથી અમલમાં આવ્યા છે. આ હેઠળ કુલ 629 અમેરિકી ઉત્પાદનો પર નવા આયાત શુલ્ક લાગુ કરાયા છે. શરૂઆતમાં 874 વસ્તુઓની યાદી તૈયાર કરવામાં આવી હતી, પરંતુ વેપારી સંગઠનો અને ઉદ્યોગોની રજૂઆત બાદ તેમાં ફેરફાર કરીને દરિયાઈ ખાદ્યપદાર્થોની કેટલીક શ્રેણીઓને બહાર રાખવામાં આવી હતી. અંતિમ યાદીમાં સ્ટીલ, ફર્નિચર, કપડાં, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ સાધનો સહિત અનેક મહત્વપૂર્ણ વસ્તુઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ ઉત્પાદનોની કુલ આયાતનું મૂલ્ય આશરે 27.6 અબજ કેનેડિયન ડોલર એટલે કે લગભગ 20 અબજ અમેરિકી ડોલર જેટલું હોવાનું માનવામાં આવે છે.
કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીએ દેશને સંબોધતા જણાવ્યું કે હવે અમેરિકા પરની આર્થિક નિર્ભરતા ઘટાડવાનો સમય આવી ગયો છે. તેમણે વેપારીઓ અને ઉદ્યોગોને નવા બજારો શોધવા અને સ્થાનિક ઉત્પાદનને વધુ પ્રોત્સાહન આપવા અપીલ કરી હતી. તેમના જણાવ્યા મુજબ આર્થિક પરિવર્તનનો માર્ગ સરળ નહીં હોય અને શરૂઆતમાં કેટલીક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડશે, પરંતુ લાંબા ગાળે દેશ માટે તે વધુ ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે કોઈપણ દેશ પર અતિશય નિર્ભરતા ભવિષ્યમાં જોખમરૂપ બની શકે છે.
કેનેડાના આ નિર્ણયનો મુખ્ય હેતુ અમેરિકાના ઔદ્યોગિક રાજ્યો પર દબાણ ઊભું કરવાનો હોવાનું માનવામાં આવે છે. ખાસ કરીને મિશિગન, ઓહાયો અને અન્ય ઉત્પાદન આધારિત રાજ્યોમાંથી મોટી માત્રામાં કેનેડામાં નિકાસ થાય છે. નવા ટેરિફ લાગુ થતાં આ રાજ્યોના ઉત્પાદકો અને નિકાસકારોને સીધી અસર થઈ શકે છે. વેપાર નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ પગલાથી બંને દેશોના ઉદ્યોગો પર ખર્ચ વધશે અને અનેક ઉત્પાદનો ગ્રાહકો માટે વધુ મોંઘા બની શકે છે.
આ વેપાર વિવાદની શરૂઆત ત્યારે થઈ હતી જ્યારે અમેરિકાએ ગત મહિને કેનેડાના વાઇન, ફર્નિચર, ડેરી ઉત્પાદનો, સિમેન્ટ અને સ્પોર્ટ્સ સામગ્રી સહિત લગભગ 20 અબજ ડોલરના સામાન પર વધારાનો ટેરિફ લાગુ કર્યો હતો. તેના જવાબમાં કેનેડાએ પણ હવે કડક કાર્યવાહી કરીને સમાન પ્રતિક્રિયા આપી છે. હાલમાં કેનેડાની કુલ નિકાસમાંથી લગભગ 68 ટકા નિકાસ અમેરિકા તરફ જાય છે, તેથી બંને દેશો વચ્ચેનો વેપાર બંનેની અર્થવ્યવસ્થા માટે અત્યંત મહત્વનો છે. છતાં બંને સરકારો પોતાના આર્થિક હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને કડક વલણ અપનાવી રહી છે.
આ દરમિયાન અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પણ કેનેડાના ઉત્પાદનો પર વધુ ટેરિફ લાદવાની ચેતવણી આપી છે. ખાસ કરીને કેનેડિયન બોમ્બાર્ડિયર વિમાનો અને વાહનો પર વધુ આયાત શુલ્ક લગાવવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. જો અમેરિકા તરફથી વધુ પ્રતિબંધો લાદવામાં આવશે તો કેનેડા પણ નવા જવાબી પગલાં લઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં બંને દેશો વચ્ચેનો ટ્રેડ વોર વધુ ભડકી શકે છે અને ઉત્તર અમેરિકાના વેપાર પર તેની લાંબા ગાળાની અસર જોવા મળી શકે છે.
આ સમગ્ર વિવાદની અસર ઉત્તર અમેરિકાના ત્રણ દેશો વચ્ચેના USMCA (United States–Mexico–Canada Agreement) વેપાર કરાર પર પણ પડી શકે છે. વેપાર સંબંધોમાં વધતા તણાવને કારણે આ કરારના ભવિષ્ય અંગે પણ સવાલો ઊભા થયા છે. જો બંને દેશો વચ્ચે સમાધાન નહીં થાય તો વેપાર, રોકાણ, ઉત્પાદન અને રોજગારી પર તેની વ્યાપક અસર પડી શકે છે. હાલ વિશ્વભરના રોકાણકારો અને વેપાર નિષ્ણાતોની નજર અમેરિકા અને કેનેડા વચ્ચેની આગામી ચર્ચાઓ પર ટકેલી છે, કારણ કે બંને દેશો વચ્ચેનો આ ટ્રેડ વોર વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થાને પણ અસર કરી શકે છે.
