મારું ગુજરાત શાળાઓમાં મુલાકાતીઓના પ્રવેશ અંગે સરકારના નિર્ણયને શિક્ષક સંઘનો આવકાર.

વિદ્યાર્થીઓની સુરક્ષા, ગોપનીયતા અને શૈક્ષણિક વાતાવરણ જાળવવા નવી સૂચનાઓનું અસરકારક અમલીકરણ કરવાની માગ

ગુજરાત સરકારના શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા શાળા પરિસરમાં મુલાકાતીઓના પ્રવેશ અંગે જાહેર કરવામાં આવેલી સૂચનાઓને ગુજરાત રાજ્ય નગર પ્રાથમિક શિક્ષક સંઘ દ્વારા હર્ષભેર આવકારવામાં આવી છે. શાળાઓમાં અભ્યાસ કરતા બાળકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા, તેમની ગોપનીયતા જાળવવા અને શિક્ષકોને શાંતિપૂર્ણ વાતાવરણમાં શૈક્ષણિક કામગીરી કરવાની અનુકૂળતા પૂરી પાડવાના હેતુથી લેવાયેલો આ નિર્ણય મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે. શાળા એ માત્ર શિક્ષણ મેળવવાનું સ્થળ નથી, પરંતુ બાળકોના સર્વાંગી વિકાસ, સંસ્કારઘડતર અને ઉજ્જવળ ભવિષ્યના નિર્માણનું કેન્દ્ર છે. આવા સંજોગોમાં શાળા પરિસરમાં અનધિકૃત પ્રવેશ અને બિનજરૂરી અવરજવર પર નિયંત્રણ રાખવું જરૂરી છે. શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા જાહેર કરાયેલી સૂચનાઓથી શાળાઓમાં શિસ્તબદ્ધ વ્યવસ્થા જળવાઈ રહેવાની સાથે વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકો માટે વધુ સુરક્ષિત વાતાવરણ ઊભું કરવામાં મદદ મળશે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

ગુજરાત રાજ્ય નગર પ્રાથમિક શિક્ષક સંઘના પ્રમુખ શ્રી ચંદ્રકાંત ખાખરીયાએ આ નિર્ણયને આવકારતાં જણાવ્યું હતું કે શાળાઓમાં બાળકોની સુરક્ષા, ગોપનીયતા અને શૈક્ષણિક હિતોનું રક્ષણ કરવું અત્યંત આવશ્યક છે. શિક્ષકોને કોઈપણ પ્રકારના બિનજરૂરી વિક્ષેપ વિના નિર્ભીક અને શાંતિપૂર્ણ વાતાવરણમાં શિક્ષણકાર્ય કરવાની તક મળવી જોઈએ. શાળામાં અભ્યાસ દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓનું ધ્યાન અભ્યાસ પર કેન્દ્રિત રહે અને શિક્ષકો પોતાની જવાબદારીઓ અસરકારક રીતે નિભાવી શકે તે માટે વ્યવસ્થિત નિયમો હોવા જરૂરી છે. શાળા પરિસરમાં કોણ પ્રવેશ કરે છે, કયા હેતુથી આવે છે અને કેટલા સમય માટે રોકાય છે તેની નોંધ રાખવાથી જવાબદારી અને પારદર્શિતા જાળવવામાં મદદ મળી શકે છે. શિક્ષક સંઘના મતે સરકારની આ પહેલ વિદ્યાર્થીઓના હિતને પ્રાથમિકતા આપતી હોવાની સાથે શાળાઓમાં યોગ્ય વ્યવસ્થાપન જાળવવાની દિશામાં પણ મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

શિક્ષણ વિભાગના તા. 21 ઓક્ટોબર, 2026ના પરિપત્રમાં શાળા પરિસરમાં મુલાકાતીઓના પ્રવેશને નિયંત્રિત કરવા અંગે વિવિધ સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે. આ સૂચનાઓ મુજબ શાળાના આચાર્યશ્રીની લેખિત મંજૂરી વિના મુલાકાતીઓના પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત શાળામાં આવનારા મુલાકાતીઓની વિગતો મુલાકાતી રજિસ્ટરમાં નોંધવી ફરજિયાત બનાવવામાં આવી છે. આ વ્યવસ્થાથી શાળામાં આવતા વ્યક્તિઓની ઓળખ અને મુલાકાતના હેતુ અંગે જરૂરી નોંધ ઉપલબ્ધ રહી શકે છે. શાળા સંચાલન માટે આ પ્રકારની વ્યવસ્થા મહત્ત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તેના દ્વારા અનધિકૃત અવરજવર પર નિયંત્રણ રાખવામાં અને જરૂરિયાતના સમયે સંબંધિત વિગતો ચકાસવામાં સરળતા રહેશે. શાળાના કર્મચારીઓ અને જવાબદાર અધિકારીઓ દ્વારા સૂચનાઓનું યોગ્ય પાલન થાય તો સુરક્ષા વ્યવસ્થાને વધુ સુદૃઢ બનાવી શકાય છે.

પરિપત્રમાં શાળા પરિસરમાં ફોટોગ્રાફી અને વીડિયોગ્રાફી કરવા પર પ્રતિબંધ સહિત બાળકોની ગોપનીયતા જાળવવા અંગેની સૂચનાઓનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આજના ડિજિટલ યુગમાં મોબાઇલ ફોન અને સોશિયલ મીડિયા દ્વારા ફોટા તથા વીડિયો ઝડપથી પ્રસારિત થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં બાળકોની ઓળખ, વ્યક્તિગત માહિતી અને ગોપનીયતાનું રક્ષણ કરવું અત્યંત જરૂરી બની ગયું છે. શાળામાં અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓની મંજૂરી અને યોગ્ય સત્તાધિકૃત પ્રક્રિયા વિના તેમના ફોટા કે વીડિયો ઉતારવા અથવા તેનો પ્રસાર કરવો અનેક પ્રકારની મુશ્કેલીઓ ઊભી કરી શકે છે. તેથી શાળા પરિસરમાં ફોટોગ્રાફી અને વીડિયોગ્રાફી અંગેના નિયમોનું પાલન કરાવવું જરૂરી છે. પરિપત્રમાં નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનાર સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવાની જોગવાઈ પણ દર્શાવવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું છે. આથી મુલાકાતીઓએ શાળાના નિયમોનું પાલન કરવું અને બાળકોની ગોપનીયતાનો આદર કરવો જરૂરી બનશે.

શ્રી ચંદ્રકાંત ખાખરીયાએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે શાળા એ શિક્ષણનું પવિત્ર મંદિર છે અને અહીંનું વાતાવરણ બાળકોના અભ્યાસ તથા વ્યક્તિત્વ વિકાસ માટે અનુકૂળ હોવું જોઈએ. શાળા પરિસરમાં બિનજરૂરી અવરજવર થવાથી શિક્ષકોની કામગીરીમાં વિક્ષેપ પડી શકે છે અને વિદ્યાર્થીઓનું ધ્યાન પણ અભ્યાસમાંથી ભટકી શકે છે. ખાસ કરીને શિક્ષણકાર્ય ચાલુ હોય તેવા સમયે અનધિકૃત વ્યક્તિઓની હાજરી શાળાની નિયમિત કામગીરીને અસર કરી શકે છે. સરકારની નવી સૂચનાઓનું પાલન થવાથી મુલાકાતીઓના પ્રવેશ માટે યોગ્ય પ્રક્રિયા અમલમાં આવશે અને શાળામાં આવશ્યક શિસ્ત જાળવવામાં મદદ મળશે. જોકે, શાળા સાથે સંકળાયેલા વાલીઓ, અધિકારીઓ અને અન્ય અધિકૃત મુલાકાતીઓ માટે જરૂરી કામગીરી સરળતાથી થઈ શકે તે માટે નિયમોનો હેતુ સ્પષ્ટ રીતે સમજાવવો પણ જરૂરી છે. સુરક્ષા અને શિક્ષણ વચ્ચે સંતુલન જાળવીને આ સૂચનાઓનો અમલ થાય તે શાળાઓના હિતમાં રહેશે.

રાજ્ય સરકારના આ શિક્ષણહિતલક્ષી નિર્ણય બદલ ગુજરાત રાજ્ય નગર પ્રાથમિક શિક્ષક સંઘ દ્વારા માનનીય મુખ્યમંત્રીશ્રી અને શિક્ષણમંત્રી શ્રીમતી રીવાબા જાડેજા સહિત શિક્ષણ વિભાગનો હૃદયપૂર્વક આભાર વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો છે. શિક્ષક સંઘે સરકાર દ્વારા વિદ્યાર્થીઓની સુરક્ષા અને શિક્ષકોને અનુકૂળ શૈક્ષણિક વાતાવરણ પૂરું પાડવા માટે લેવાયેલા પગલાને આવકારતાં જણાવ્યું છે કે શાળાઓમાં નિયમોનું પાલન થાય તે માટે તમામ સંબંધિત પક્ષોએ સહયોગ આપવો જોઈએ. શાળાના આચાર્યો, શિક્ષકો, વાલીઓ અને મુલાકાતીઓએ પોતાની જવાબદારી સમજીને સુરક્ષા સંબંધિત સૂચનાઓનું પાલન કરવું જરૂરી છે. શાળાઓમાં સુરક્ષિત વાતાવરણ ઊભું કરવું એ માત્ર સરકાર કે શિક્ષણ વિભાગની જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર સમાજની સહિયારી જવાબદારી છે. બાળકોના હિતમાં લેવાયેલા આવા નિર્ણયોને યોગ્ય રીતે અમલમાં મૂકવાથી શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં શિસ્ત અને વિશ્વાસ વધારી શકાય છે.

સાથે સાથે ગુજરાત રાજ્ય નગર પ્રાથમિક શિક્ષક સંઘ દ્વારા રાજ્યની તમામ શાળાઓમાં આ સૂચનાઓનું અસરકારક અને એકસમાન અમલીકરણ થાય તે માટે સંબંધિત અધિકારીઓ દ્વારા જરૂરી માર્ગદર્શન આપવામાં આવે તેવી અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. શાળાના આચાર્યો અને શિક્ષકોને પરિપત્રની જોગવાઈઓ અંગે સ્પષ્ટ માહિતી મળે, મુલાકાતી રજિસ્ટરની વ્યવસ્થા યોગ્ય રીતે જળવાય અને ફોટોગ્રાફી તથા વીડિયોગ્રાફી સંબંધિત નિયમોનું પાલન થાય તે માટે માર્ગદર્શક સૂચનાઓ ઉપયોગી બની શકે છે. આ સાથે નિયમોના અમલ દરમિયાન કોઈ ગેરસમજ ઊભી ન થાય તે માટે શાળાઓ અને વાલીઓ વચ્ચે યોગ્ય સંવાદ જાળવવો પણ જરૂરી છે. શિક્ષણ વિભાગની સૂચનાઓનો મુખ્ય હેતુ વિદ્યાર્થીઓની સુરક્ષા, ગોપનીયતા અને શૈક્ષણિક વાતાવરણનું રક્ષણ કરવાનો છે. આ હેતુને કેન્દ્રમાં રાખીને તમામ શાળાઓમાં નિયમોનું પાલન થાય તો બાળકોને સુરક્ષિત વાતાવરણમાં શિક્ષણ મેળવવાની તક મળશે અને શિક્ષકો પણ વધુ નિશ્ચિતતા સાથે પોતાની શૈક્ષણિક જવાબદારીઓ નિભાવી શકશે.