મારું ગુજરાત 85 લાખથી વધુ EPS પેન્શનરોને મોટો ઝટકો! ન્યૂનતમ પેન્શન ₹7,500 નહીં થાય, સરકારનો લોકસભામાં સ્પષ્ટ જવાબ.

કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન એટલે કે EPFO હેઠળની કર્મચારી પેન્શન યોજના EPS-95ના લાખો પેન્શનરો માટે નિરાશાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. છેલ્લા ઘણા સમયથી ન્યૂનતમ માસિક પેન્શન રૂ. 1,000થી વધારીને રૂ. 7,500 કરવાની માંગ પેન્શનર સંગઠનો દ્વારા કરવામાં આવી રહી છે. જોકે, સરકારે લોકસભામાં આપેલા જવાબમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હાલ ન્યૂનતમ પેન્શન વધારીને રૂ. 7,500 કરવાનો કોઈ પ્રસ્તાવ સરકારના વિચારાધીન નથી. શ્રમ અને રોજગાર મંત્રાલય તરફથી આપવામાં આવેલા આ જવાબ બાદ લાંબા સમયથી પેન્શન વધારાની રાહ જોઈ રહેલા લાખો નિવૃત્ત કર્મચારીઓને મોટો ઝટકો લાગ્યો છે. પેન્શનર સંગઠનો દ્વારા સરકાર સમક્ષ અનેક વખત રજૂઆતો કરવામાં આવી હોવા છતાં હાલની પેન્શન મર્યાદામાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.

સરકારના જણાવ્યા મુજબ, EPS હેઠળ હાલ ન્યૂનતમ માસિક પેન્શન રૂ. 1,000 છે, જે 1 સપ્ટેમ્બર, 2014થી લાગુ છે. લોકસભામાં પૂછાયેલા પ્રશ્નના જવાબમાં કેન્દ્રીય શ્રમ અને રોજગાર રાજ્ય મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે પેન્શન યોજનાની નાણાકીય સ્થિરતા અને ભવિષ્યની જવાબદારીઓને ધ્યાનમાં રાખીને હાલની વ્યવસ્થા જાળવી રાખવામાં આવી છે. એટલે કે, હાલમાં રૂ. 7,500 ન્યૂનતમ પેન્શન કરવાની કોઈ સત્તાવાર દરખાસ્ત નથી. સરકાર દ્વારા EPSની ન્યૂનતમ પેન્શન વ્યવસ્થા જાળવવા માટે બજેટરી સહાય આપવામાં આવે છે. આ યોજના હેઠળ પેન્શન ફંડમાં કર્મચારી અને નોકરીદાતા તરફથી નિર્ધારિત યોગદાન કરવામાં આવે છે. સરકારનો મુખ્ય ભાર પેન્શન યોજનાને લાંબા ગાળે નાણાકીય રીતે ટકાઉ રાખવા પર હોવાનું જણાવાયું છે.

આ નિર્ણયની સીધી અસર દેશમાં EPS હેઠળ પેન્શન મેળવી રહેલા 85 લાખથી વધુ પેન્શનરો પર પડે છે. સરકારી આંકડા મુજબ, 31 માર્ચ 2026 સુધીમાં દેશમાં કુલ 85,84,604 પેન્શનરો EPS હેઠળ માસિક પેન્શન મેળવી રહ્યા હતા. પેન્શનર સંગઠનોનું કહેવું છે કે હાલના સમયમાં રૂ. 1,000ની ન્યૂનતમ માસિક પેન્શનથી નિવૃત્ત કર્મચારી માટે જીવનનિર્વાહ કરવો અત્યંત મુશ્કેલ છે. મોંઘવારી, દવાઓ, ઘરખર્ચ અને રોજિંદી જરૂરિયાતોના વધતા ખર્ચને ધ્યાનમાં રાખીને ન્યૂનતમ પેન્શનની રકમમાં નોંધપાત્ર વધારો થવો જોઈએ તેવી તેમની લાંબા સમયથી માંગ છે. ખાસ કરીને EPS-95 રાષ્ટ્રીય સંઘર્ષ સમિતિ સહિતના સંગઠનો દ્વારા રૂ. 7,500 ન્યૂનતમ પેન્શન ઉપરાંત મોંઘવારી ભથ્થા જેવી માંગણીઓ પણ સમયાંતરે ઉઠાવવામાં આવી છે.

પેન્શનર સંગઠનોના જણાવ્યા પ્રમાણે, છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી તેઓ સરકાર સમક્ષ પોતાની માંગણીઓ રજૂ કરી રહ્યા છે. વિવિધ સ્તરે રજૂઆતો, બેઠકો અને શાંતિપૂર્ણ વિરોધ પ્રદર્શન દ્વારા ન્યૂનતમ પેન્શન વધારવાની માંગ કરવામાં આવી છે. સંગઠનોનું કહેવું છે કે નિવૃત્તિ બાદ નિયમિત આવકનો મુખ્ય આધાર પેન્શન હોય છે અને ખાસ કરીને ઓછી પેન્શન મેળવનારા વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે વધતી મોંઘવારી વચ્ચે રૂ. 1,000ની રકમ પૂરતી નથી. બીજી તરફ સરકાર EPS ફંડની નાણાકીય સ્થિરતા અને ભવિષ્યની જવાબદારીઓને ધ્યાનમાં રાખીને હાલની વ્યવસ્થા ચાલુ રાખી રહી છે. આથી સરકાર અને પેન્શનર સંગઠનો વચ્ચેની માંગ અને નાણાકીય વ્યવસ્થાની વચ્ચેનો તફાવત હજુ યથાવત છે.

સરકારી આંકડા પ્રમાણે નાણાકીય વર્ષ 2026 સુધીમાં EPS હેઠળ રૂ. 15,819.28 કરોડનું પેન્શન ચૂકવવામાં આવ્યું છે. હાલ રૂ. 7,500 ન્યૂનતમ પેન્શનનો પ્રસ્તાવ વિચારાધીન ન હોવાનો સરકારનો જવાબ આવ્યા બાદ પેન્શનરોમાં ફરી નિરાશા જોવા મળી શકે છે. જોકે, પેન્શનર સંગઠનો હજુ પણ સરકાર સમક્ષ પોતાની માંગ ઉઠાવતા રહેશે અને આગામી સમયમાં ન્યૂનતમ પેન્શન વધારવા અંગે નીતિગત નિર્ણય લેવાય તેવી આશા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. હાલમાં સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે EPS પેન્શનરોને રૂ. 7,500 ન્યૂનતમ પેન્શન મળવાની કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત થઈ નથી અને રૂ. 1,000ની ન્યૂનતમ માસિક પેન્શન વ્યવસ્થા યથાવત છે.