મારું શહેર પરિશ્રમ સ્કૂલમાં જન્માષ્ટમીની અનોખી ઉજવણી: વિદ્યાર્થીઓએ 100 સેવા કિટ બનાવી ઝૂંપડપટ્ટીના બાળકોમાં વહેંચી ખુશીઓ.
પરિશ્રમ સ્કૂલ દ્વારા આ વર્ષે જન્માષ્ટમીના પાવન પર્વની ઉજવણી માત્ર ધાર્મિક કાર્યક્રમ પૂરતી મર્યાદિત રાખવામાં આવી નહોતી, પરંતુ તેને સેવા, સંસ્કાર અને સામાજિક જવાબદારી સાથે જોડીને એક અનોખું ઉદાહરણ પૂરું પાડવામાં આવ્યું હતું. ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના જીવનમાંથી પ્રેમ, કરુણા અને માનવસેવાનો સંદેશ લઈને શાળાના વિદ્યાર્થીઓએ સમાજના જરૂરિયાતમંદ બાળકો સુધી ખુશીઓ પહોંચાડવાનો સુંદર પ્રયાસ કર્યો હતો. શાળા દ્વારા વિવિધ સેવાકીય અને સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું, જેમાં વિદ્યાર્થીઓએ ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લીધો હતો. સમગ્ર કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ વિદ્યાર્થીઓમાં માનવતા, સહકાર અને સમાજ પ્રત્યેની જવાબદારીની ભાવના વિકસાવવાનો હતો. શિક્ષકોના માર્ગદર્શન હેઠળ વિદ્યાર્થીઓએ જન્માષ્ટમીની ઉજવણીને માત્ર ઉત્સવ નહીં, પરંતુ સમાજને કંઈક પાછું આપવાની તક તરીકે સ્વીકારી હતી.
જન્માષ્ટમી નિમિત્તે શાળાના વિદ્યાર્થીઓએ પોતાના સ્વૈચ્છિક યોગદાનથી આશરે 100 જેટલી સેવા કિટ તૈયાર કરી હતી. દરેક કિટમાં બાળકોને ઉપયોગી બને તેવી જરૂરી વસ્તુઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. આ કિટ તૈયાર કરવાની સમગ્ર પ્રક્રિયામાં વિદ્યાર્થીઓએ ખૂબ જ ઉત્સાહ અને જવાબદારી સાથે ભાગ લીધો હતો. કોઈએ સામગ્રી એકત્રિત કરવામાં મદદ કરી, તો કોઈએ કિટનું પેકિંગ કર્યું. આ કામગીરી દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓએ ટીમવર્ક, સહયોગ અને સેવા જેવી મૂલ્યોને નજીકથી અનુભવ્યા હતા. શિક્ષકોએ પણ વિદ્યાર્થીઓને સમજાવ્યું કે સાચો ઉત્સવ ત્યારે જ પૂર્ણ થાય છે જ્યારે પોતાની ખુશીઓ સાથે બીજાના ચહેરા પર પણ સ્મિત લાવી શકાય. આ પહેલ દ્વારા વિદ્યાર્થીઓને બાળપણથી જ સામાજિક સંવેદનાની મહત્વપૂર્ણ શીખ મળી હતી.
તૈયાર કરાયેલી આ તમામ સેવા કિટો શાળા દ્વારા ઝૂંપડપટ્ટીમાં રહેતા નાના અને જરૂરિયાતમંદ બાળકોને વિતરણ કરવામાં આવી હતી. વિદ્યાર્થીઓ પોતે જ આ બાળકો સુધી પહોંચ્યા અને તેમને પ્રેમપૂર્વક કિટ અર્પણ કરી હતી. કિટ મળતા જ બાળકોના ચહેરા પર જોવા મળેલી ખુશી અને ઉત્સાહે સમગ્ર કાર્યક્રમને વધુ ભાવનાત્મક બનાવી દીધો હતો. આ પ્રસંગે વિદ્યાર્થીઓએ માત્ર સામગ્રીનું વિતરણ જ કર્યું નહોતું, પરંતુ તેમની સાથે સમય વિતાવ્યો, વાતચીત કરી અને મિત્રતા પણ કેળવી હતી. આ અનુભવથી વિદ્યાર્થીઓને સમજાયું કે સમાજમાં એવા અનેક લોકો છે જેમને નાની મદદ પણ મોટી ખુશી આપી શકે છે. સેવા અને માનવતાનો આ સંદેશ જન્માષ્ટમીના પર્વને સાચા અર્થમાં અર્થપૂર્ણ બનાવતો હતો.
કાર્યક્રમ દરમિયાન સ્થાનિક પોલીસ વિભાગના અધિકારીઓ અને સ્ટાફ પણ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. તેમણે વિદ્યાર્થીઓને કાયદાનું પાલન, નાગરિક તરીકેની ફરજો અને પોતાના અધિકારો અંગે સરળ ભાષામાં મહત્વપૂર્ણ માર્ગદર્શન આપ્યું હતું. વિદ્યાર્થીઓને ટ્રાફિક નિયમો, સાયબર સુરક્ષા, બાળ સુરક્ષા અને સામાજિક જવાબદારી જેવા વિષયો અંગે પણ માહિતી આપવામાં આવી હતી. પોલીસ અધિકારીઓએ વિદ્યાર્થીઓને સમજાવ્યું કે સારા નાગરિક બનવા માટે માત્ર શિક્ષણ પૂરતું નથી, પરંતુ કાયદાનું પાલન અને સમાજ પ્રત્યે જવાબદારી નિભાવવી પણ એટલી જ જરૂરી છે. વિદ્યાર્થીઓએ પણ વિવિધ પ્રશ્નો પૂછીને પોતાની જિજ્ઞાસા વ્યક્ત કરી હતી. આ કાર્યક્રમથી બાળકોમાં કાયદા પ્રત્યે જાગૃતિ અને વિશ્વાસ બંનેમાં વધારો થયો હતો.
આ પ્રસંગે કોમ્યુનિટી હેલ્થ સેન્ટર (CHC)ના તબીબી સ્ટાફે પણ હાજરી આપી હતી. આરોગ્ય નિષ્ણાતોએ વિદ્યાર્થીઓ તેમજ ઝૂંપડપટ્ટીના બાળકોને સ્વચ્છતા, વ્યક્તિગત આરોગ્ય અને તંદુરસ્ત જીવનશૈલી અંગે વિસ્તૃત માહિતી આપી હતી. હાથ ધોવાની યોગ્ય રીત, પૌષ્ટિક આહારનું મહત્વ, શુદ્ધ પાણી પીવાની જરૂરિયાત તેમજ સામાન્ય બીમારીઓથી બચવાના ઉપાયો અંગે માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું. બાળકોને નિયમિત આરોગ્ય તપાસ, રસીકરણ અને સ્વચ્છ વાતાવરણના મહત્વ વિશે પણ સમજાવવામાં આવ્યું હતું. આરોગ્ય જાગૃતિના આ કાર્યક્રમથી બાળકોમાં સ્વસ્થ જીવન જીવવાની પ્રેરણા મળી હતી. શિક્ષણની સાથે આરોગ્ય પ્રત્યે જાગૃતિ પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે તેવો સંદેશ આ કાર્યક્રમ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો.
જન્માષ્ટમીની ઉજવણીને વધુ રંગીન બનાવવા માટે શાળા પરિસરમાં પરંપરાગત મટકી ફોડ કાર્યક્રમનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. વિદ્યાર્થીઓએ શ્રીકૃષ્ણના બાળપણની યાદ અપાવતો આ કાર્યક્રમ ખૂબ જ ઉત્સાહ અને આનંદ સાથે માણ્યો હતો. વિવિધ ટીમોમાં વહેંચાયેલા વિદ્યાર્થીઓએ એકબીજાના સહયોગથી મટકી સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. સમગ્ર શાળા પરિસરમાં દેશભક્તિ અને ધાર્મિક ગીતોની સાથે ઉત્સવમય વાતાવરણ સર્જાયું હતું. શિક્ષકો અને વાલીઓએ પણ વિદ્યાર્થીઓને પ્રોત્સાહન આપ્યું હતું. મટકી ફોડ કાર્યક્રમ દરમિયાન સુરક્ષાના તમામ નિયમોનું પાલન કરવામાં આવ્યું હતું, જેથી વિદ્યાર્થીઓ સુરક્ષિત રીતે ઉત્સવનો આનંદ માણી શકે. આ કાર્યક્રમ દ્વારા વિદ્યાર્થીઓમાં ટીમ સ્પિરિટ, નેતૃત્વ અને સહકારની ભાવના વધુ મજબૂત બની હતી.
પરિશ્રમ સ્કૂલ દ્વારા આયોજિત જન્માષ્ટમીનો આ સમગ્ર કાર્યક્રમ માત્ર ધાર્મિક ઉજવણી નહીં પરંતુ શિક્ષણ, સેવા, સંસ્કાર, આરોગ્ય અને સામાજિક જવાબદારીનો સુંદર સમન્વય બની રહ્યો હતો. એક તરફ વિદ્યાર્થીઓએ જરૂરિયાતમંદ બાળકોને મદદ કરીને માનવતાનો સંદેશ આપ્યો, તો બીજી તરફ પોલીસ અને આરોગ્ય વિભાગના માર્ગદર્શનથી કાયદાકીય અને આરોગ્ય જાગૃતિ પણ પ્રાપ્ત કરી. સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો દ્વારા ભારતીય પરંપરા અને સંસ્કૃતિ સાથેનો સંબંધ વધુ ગાઢ બન્યો હતો. આવા કાર્યક્રમો વિદ્યાર્થીઓના સર્વાંગી વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે અને તેમને માત્ર સારા વિદ્યાર્થી નહીં પરંતુ જવાબદાર અને સંવેદનશીલ નાગરિક બનવાની પ્રેરણા આપે છે. પરિશ્રમ સ્કૂલનો આ પ્રયાસ સમાજ માટે પણ એક પ્રેરણાદાયી ઉદાહરણ બની રહ્યો છે, જ્યાં ઉત્સવની સાચી ઉજવણી બીજાના જીવનમાં ખુશીઓ વહેંચીને કરવામાં આવી હતી.
રીપોટર સુભાષ માવદીયા માધવપુર ઘેડ