એજ્યુકેશન સ્કૂલોની દાદાગીરી હવે નહીં ચાલે! ધોરણ-1માં પ્રવેશ માટે પ્રી-સ્કૂલનું સર્ટિફિકેટ ફરજિયાત નથી.
ગુજરાત સરકારના પ્રાથમિક શિક્ષણ નિયામક કચેરીએ રાજ્યભરની તમામ જિલ્લા શિક્ષણાધિકારી (DEO) અને જિલ્લા પ્રાથમિક શિક્ષણ અધિકારી (DPEO)ને મહત્વપૂર્ણ સૂચના જારી કરીને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ધોરણ-1માં પ્રવેશ માટે બાલવાટિકા અથવા પ્રી-સ્કૂલનું સર્ટિફિકેટ ફરજિયાત નથી. હવે કોઈપણ શાળા આવા સર્ટિફિકેટના અભાવે બાળકને પ્રવેશ આપવાનો ઇનકાર કરી શકશે નહીં.
તાજેતરમાં એવી અનેક ફરિયાદો સામે આવી હતી કે કેટલીક ખાનગી શાળાઓ ધોરણ-1માં પ્રવેશ આપતી વખતે વિદ્યાર્થીઓ પાસેથી પ્રી-સ્કૂલ અથવા બાલવાટિકાનું સર્ટિફિકેટ ફરજિયાત માગતી હતી. ઘણા વાલીઓ પાસે આવું સર્ટિફિકેટ ન હોવાથી તેમના બાળકોના પ્રવેશમાં વિલંબ થતો હતો અથવા પ્રવેશ નકારવામાં આવતો હતો. આ બાબતને ગંભીરતાથી ધ્યાનમાં લઈને શિક્ષણ વિભાગે રાજ્યવ્યાપી સ્પષ્ટતા કરી છે.
સરકારે જણાવ્યું છે કે શિક્ષણનો અધિકાર (RTE) અધિનિયમની કલમ-14 મુજબ પ્રાથમિક શિક્ષણમાં પ્રવેશ માટે પ્રી-સ્કૂલનું પ્રમાણપત્ર ફરજિયાત બનાવી શકાય નહીં. બાળકના પ્રવેશ માટે માત્ર જન્મ પ્રમાણપત્ર (Birth Certificate) અને સરકાર દ્વારા નિર્ધારિત વય મર્યાદાને જ આધાર માનવામાં આવશે.
સર્ટિફિકેટના અભાવે પ્રવેશ રોકી શકાશે નહીં
નવી સૂચના મુજબ કોઈપણ સરકારી, ગ્રાન્ટેડ અથવા ખાનગી શાળા માત્ર એટલા કારણસર બાળકને ધોરણ-1માં પ્રવેશ આપવાનો ઇનકાર કરી શકશે નહીં કે તેણે અગાઉ બાલવાટિકા અથવા પ્રી-સ્કૂલમાં અભ્યાસ કર્યો નથી અથવા તેનું સર્ટિફિકેટ રજૂ કર્યું નથી.
શિક્ષણ વિભાગે તમામ જિલ્લા અધિકારીઓને તેમના વિસ્તારમાં આવેલી શાળાઓમાં આ નિયમનું કડક પાલન થાય તેની દેખરેખ રાખવા પણ સૂચના આપી છે.
નિયમનો ભંગ કરનાર શાળાઓ સામે કાર્યવાહી
સરકારે સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે જો કોઈ શાળા હજુ પણ પ્રી-સ્કૂલનું સર્ટિફિકેટ ફરજિયાત ગણાવી બાળકને પ્રવેશ આપવાનો ઇનકાર કરશે, તો તેને RTE અધિનિયમનો ભંગ માનવામાં આવશે. આવા કિસ્સામાં સંબંધિત DEO અને DPEO દ્વારા શાળા સામે નિયમ મુજબ કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
વાલીઓ માટે રાહતનો નિર્ણય
શિક્ષણવિદોના મત મુજબ સરકારનો આ નિર્ણય હજારો વાલીઓ માટે રાહતરૂપ સાબિત થશે. ખાસ કરીને ગ્રામ્ય વિસ્તારો અથવા એવા બાળકો કે જેમણે કોઈ પ્રી-સ્કૂલમાં અભ્યાસ કર્યો નથી, તેઓ હવે કોઈપણ વધારાના પ્રમાણપત્ર વિના ધોરણ-1માં પ્રવેશ મેળવી શકશે.
આ નિર્ણયનો મુખ્ય હેતુ દરેક બાળકને શિક્ષણનો સમાન અધિકાર મળે, પ્રવેશ પ્રક્રિયામાં અનાવશ્યક અવરોધ દૂર થાય અને કોઈપણ બાળક માત્ર પ્રી-સ્કૂલનું સર્ટિફિકેટ ન હોવાના કારણે શિક્ષણથી વંચિત ન રહે તેની ખાતરી કરવાનો છે. હવે રાજ્યની તમામ શાળાઓ માટે આ નિયમનું પાલન કરવું ફરજિયાત રહેશે.
