આંતરરાષ્ટ્રીય ભારત-ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચે ઐતિહાસિક વેપાર સમજૂતીની તૈયારી: પહેલા જ દિવસથી 57% નિકાસ ટેરિફ ફ્રી, વેપાર અને રોકાણને મળશે નવી ગતિ.

ભારત અને ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચે આર્થિક સંબંધોને નવી ઊંચાઈએ લઈ જતી એક મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત સામે આવી છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ઈન્ડોનેશિયા, ઓસ્ટ્રેલિયા અને ન્યૂઝીલેન્ડના બહુરાષ્ટ્રીય પ્રવાસ દરમિયાન ન્યૂઝીલેન્ડે ભારત સાથેના પ્રસ્તાવિત મુક્ત વેપાર કરાર (Free Trade Agreement) અંગે મોટી જાહેરાત કરી છે. આ સમજૂતી અમલમાં આવ્યા બાદ ન્યૂઝીલેન્ડમાંથી ભારત તરફ નિકાસ થતા 57 ટકા ઉત્પાદનો પર પ્રથમ જ દિવસથી કોઈપણ પ્રકારનો ટેરિફ લાગશે નહીં, જેના કારણે બંને દેશો વચ્ચે વેપાર, રોકાણ અને આર્થિક સહયોગને નોંધપાત્ર વેગ મળવાની અપેક્ષા છે.

હાલ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ઓસ્ટ્રેલિયાના સત્તાવાર પ્રવાસે છે અને ત્યારબાદ તેઓ 10 અને 11 જુલાઈએ ન્યૂઝીલેન્ડની મુલાકાતે જશે. આ પ્રવાસ દરમિયાન બંને દેશોના વડાપ્રધાનો વચ્ચે દ્વિપક્ષીય સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે અનેક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થવાની છે. આ પહેલાં જ ન્યૂઝીલેન્ડના વડાપ્રધાન ક્રિસ્ટોફર લક્સને વેપાર કરારને લઈને સકારાત્મક સંકેત આપતાં બંને દેશોના ઉદ્યોગો માટે મોટા અવસરની જાહેરાત કરી છે.

ન્યૂઝીલેન્ડના વડાપ્રધાન ક્રિસ્ટોફર લક્સને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'એક્સ' પર જણાવ્યું કે ભારત સાથેના પ્રસ્તાવિત મુક્ત વેપાર કરારથી ન્યૂઝીલેન્ડના વેપારીઓ અને ઉદ્યોગોને વિશાળ બજાર મળશે. તેમણે જણાવ્યું કે કરાર અમલમાં આવ્યા બાદ ન્યૂઝીલેન્ડમાંથી ભારત મોકલાતા 57 ટકા ઉત્પાદનો સંપૂર્ણપણે ટેરિફ મુક્ત રહેશે. આ પગલાથી બંને દેશો વચ્ચેનો વેપાર વધુ સરળ, ઝડપી અને સ્પર્ધાત્મક બનશે.

લક્સને જણાવ્યું કે ભારત વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓમાંનું એક છે અને ન્યૂઝીલેન્ડ માટે ભારત સાથેના વેપારી સંબંધો ભવિષ્ય માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે મુક્ત વેપાર કરાર બંને દેશોના ખેડૂતો, ઉત્પાદકો, નિકાસકારો અને ઉદ્યોગોને સીધો લાભ પહોંચાડશે.

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો ન્યૂઝીલેન્ડ પ્રવાસ અનેક દૃષ્ટિએ ઐતિહાસિક માનવામાં આવી રહ્યો છે. લગભગ ચાર દાયકાના લાંબા સમય બાદ ભારતના કોઈ વડાપ્રધાન ન્યૂઝીલેન્ડની સત્તાવાર મુલાકાતે જઈ રહ્યા છે. ન્યૂઝીલેન્ડના વડાપ્રધાનના આમંત્રણ બાદ યોજાયેલા આ પ્રવાસ દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચે વેપાર ઉપરાંત સંરક્ષણ, રોકાણ, ટેક્નોલોજી, કૃષિ, શિક્ષણ, નવીનતા અને ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં સહકાર વધારવા અંગે ચર્ચા થશે.

મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, વડાપ્રધાન મોદી અને વડાપ્રધાન લક્સન વચ્ચે યોજાનારી દ્વિપક્ષીય બેઠકમાં બંને દેશો વચ્ચેના આર્થિક સંબંધોની વ્યાપક સમીક્ષા કરવામાં આવશે. ખાસ કરીને વેપાર વધારવા, પરસ્પર રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવા, સપ્લાય ચેઇન મજબૂત બનાવવા, આધુનિક ટેક્નોલોજીમાં સહકાર વધારવા અને ક્રિટિકલ મિનરલ્સ જેવા વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રોમાં ભાગીદારી મજબૂત કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવશે.

આ ઉપરાંત સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં સહયોગ, સમુદ્રી સુરક્ષા, સાઇબર સુરક્ષા અને ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં સ્થિરતા જાળવવા માટે બંને દેશો વચ્ચે વધુ સંકલન વધારવા અંગે પણ ચર્ચા થવાની શક્યતા છે.

ન્યૂઝીલેન્ડ પ્રવાસ દરમિયાન વડાપ્રધાન મોદી ઑકલેન્ડ શહેરમાં ભારતીય મૂળના લોકો સાથે પણ મુલાકાત કરશે. તેઓ ભારતીય સમુદાયને સંબોધિત કરશે તેમજ અગ્રણી ઉદ્યોગપતિઓ, રોકાણકારો અને રમતગમત ક્ષેત્રની પ્રતિષ્ઠિત હસ્તીઓ સાથે પણ બેઠક યોજશે. આ મુલાકાતનો મુખ્ય હેતુ બંને દેશોના લોકો વચ્ચેના સાંસ્કૃતિક અને આર્થિક સંબંધોને વધુ ગાઢ બનાવવાનો છે.

ભારતીય સમુદાય ન્યૂઝીલેન્ડના વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપી રહ્યો છે. વેપાર, શિક્ષણ, આરોગ્ય, માહિતી ટેક્નોલોજી અને વિવિધ વ્યવસાયોમાં ભારતીય મૂળના લોકોની નોંધપાત્ર હાજરી હોવાથી બંને દેશો વચ્ચે લોકોના સ્તરે પણ મજબૂત સંબંધો વિકસ્યા છે.

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો આ સમગ્ર વિદેશ પ્રવાસ ભારતની 'એક્ટ ઈસ્ટ' અને 'ઇન્ડો-પેસિફિક' નીતિને વધુ મજબૂત બનાવવાના પ્રયાસનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ માનવામાં આવે છે. તેમણે 6 જુલાઈથી શરૂ થયેલા પ્રવાસ દરમિયાન સૌપ્રથમ ઈન્ડોનેશિયાની મુલાકાત લીધી હતી, ત્યારબાદ ઓસ્ટ્રેલિયામાં વિવિધ કાર્યક્રમોમાં ભાગ લીધો અને હવે પ્રવાસના અંતિમ તબક્કામાં તેઓ ન્યૂઝીલેન્ડ પહોંચશે.

આ સમગ્ર પ્રવાસનો મુખ્ય ઉદ્દેશ હિંદ-પ્રશાંત ક્ષેત્રના મહત્વપૂર્ણ દેશો સાથે ભારતના વેપાર, રોકાણ, ટેક્નોલોજી, સંરક્ષણ, ક્લીન એનર્જી અને ક્રિટિકલ મિનરલ્સ જેવા વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રોમાં સહકારને વધુ મજબૂત બનાવવાનો છે.

વિશ્લેષકોના મતે, ભારત અને ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચેનો સંભવિત મુક્ત વેપાર કરાર બંને દેશોની અર્થવ્યવસ્થાને નવી દિશા આપી શકે છે. ખાસ કરીને 57 ટકા ઉત્પાદનો પર ટેરિફ દૂર થવાથી વેપાર ખર્ચમાં ઘટાડો થશે, નિકાસમાં વધારો થશે અને બંને દેશોના ઉદ્યોગોને નવા બજારોમાં વધુ સ્પર્ધાત્મક બનવાની તક મળશે.

આ કરાર અમલમાં આવ્યા બાદ ભારત અને ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચેનો દ્વિપક્ષીય વેપાર નોંધપાત્ર રીતે વધશે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. સાથે જ રોકાણ, રોજગારી, ટેક્નોલોજી ટ્રાન્સફર અને ઉદ્યોગ વિકાસને પણ નવી ગતિ મળશે, જેના કારણે બંને દેશોની લાંબા ગાળાની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી વધુ મજબૂત બનશે.