ગીતા સંદેશ શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા – અધ્યાય ૧ : અર્જુન વિશાદ યોગ શ્લોક ૩૮
कथं न ज्ञेयमस्माभिः पापादस्मान्निवर्तितुम् ।
कुलक्षयकृतं दोषं प्रपश्यद्भिर्जनार्दन ॥३८॥
🍀ગુજરાતી ભાષાંતર:
"હે જનાર્દન! જ્યારે આપણે કુળના નાશથી થનારા દોષને સ્પષ્ટ રીતે જાણીએ છીએ, ત્યારે આવા પાપથી પોતાને દૂર રાખવાનો વિચાર આપણે કેમ ન કરીએ?"
🍁સરળ સમજણ:
આ શ્લોકમાં Arjuna ભગવાન Krishna ને "જનાર્દન" કહીને સંબોધે છે.
અર્જુન કહે છે:
ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો લોભને કારણે કુળનાશનો દોષ સમજી શકતા નથી.
પરંતુ આપણે તો આ દોષને સારી રીતે સમજીએ છીએ.
તેથી આપણે આવા પાપથી દૂર રહેવું જોઈએ અને યુદ્ધ ન કરવું જોઈએ.
અર્જુનનું માનવું છે કે જે વ્યક્તિને કોઈ કાર્યના ખરાબ પરિણામની જાણ હોય, તેણે તે કાર્ય કરવું જોઈએ નહીં.
🌹આધ્યાત્મિક અર્થ:
આ શ્લોક આપણને શીખવે છે કે જ્ઞાન સાથે જવાબદારી પણ આવે છે. જો કોઈ કાર્યના પરિણામની જાણ હોય, તો તે નિર્ણય ખૂબ વિચારપૂર્વક લેવો જોઈએ.
પરંતુ અર્જુનની ભૂલ એ હતી કે તે કુળનાશના દોષને જોતો હતો, પરંતુ અધર્મને રોકવાનું પોતાનું કર્તવ્ય તે ક્ષણે ભૂલી ગયો હતો. તેથી ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ આગળ તેને સમજાવશે કે ધર્મની રક્ષા માટે કર્તવ્યનું પાલન કરવું પણ એટલું જ આવશ્યક છે.
🌸મુખ્ય સંદેશ:
જ્ઞાન ધરાવનાર વ્યક્તિએ પાપથી દૂર રહેવાનો પ્રયત્ન કરવો જોઈએ.
અર્જુન યુદ્ધને કુળનાશનું કારણ માનીને તેનાથી દૂર રહેવા માંગે છે.
આ શ્લોક અર્જુનની નૈતિક ચિંતાને દર્શાવે છે.
આગળ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ કર્તવ્ય અને આત્મજ્ઞાનનો સાચો દૃષ્ટિકોણ સમજાવશે.
🌾 આગળના શ્લોક (૧.૩૯) માં અર્જુન સમજાવે છે કે કુળના નાશથી સનાતન કુળધર્મનો નાશ થાય છે અને ત્યારબાદ અધર્મ વધે છે.