ગીતા સંદેશ શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા – અધ્યાય ૨ : સાંખ્ય યોગ શ્લોક ૩

क्लैब्यं मा स्म गमः पार्थ नैतत्त्वय्युपपद्यते ।
क्षुद्रं हृदयदौर्बल्यं त्यक्त्वोत्तिष्ठ परन्तप ॥३॥

ગુજરાતી ભાષાંતર

ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે કહ્યું:
"હે પાર્થ! આ નિર્બળતા તારા માટે યોગ્ય નથી. હૃદયની આ ક્ષુદ્ર દુર્બળતાનો ત્યાગ કર અને હે પરંતપ! ઊભો થા."

સરળ સમજણ

આ શ્લોકમાં Krishna અર્જુનને હિંમત અને આત્મવિશ્વાસ સાથે કર્તવ્યનું પાલન કરવાની પ્રેરણા આપે છે.

ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ કહે છે:

"ક્લૈબ્યં" એટલે કાયરતા અથવા મનની નિર્બળતા. આવી નબળાઈ એક વીર યોદ્ધાને શોભતી નથી.

"ક્ષુદ્રં હૃદયદૌર્બલ્યમ્" એટલે હૃદયની નાની અને ક્ષણિક કમજોરી.

"ઉત્તિષ્ઠ" એટલે ઊભા થાઓ, જાગો અને તમારા કર્તવ્ય માટે તૈયાર થાઓ.

"પરંતપ" એટલે શત્રુઓને પરાજિત કરનાર વીર. આ સંબોધન દ્વારા શ્રીકૃષ્ણ અર્જુનને તેની વાસ્તવિક શક્તિનું સ્મરણ કરાવે છે.

આધ્યાત્મિક અર્થ

આ શ્લોકનો સંદેશ માત્ર અર્જુન માટે જ નહીં, પરંતુ દરેક મનુષ્ય માટે છે.

જીવનમાં ઘણી વખત ભય, નિરાશા અને મૂંઝવણ આપણને કર્તવ્યથી દૂર લઈ જવાનો પ્રયાસ કરે છે. પરંતુ સાચો માર્ગ એ છે કે વિવેક, હિંમત અને આત્મવિશ્વાસ સાથે પોતાની જવાબદારીઓ નિભાવવી.

ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ શીખવે છે કે ક્ષણિક લાગણીઓથી નહીં, પરંતુ ધર્મ અને કર્તવ્યથી પ્રેરિત થઈને નિર્ણય લેવો જોઈએ.

જીવનમાં શીખવા જેવું

મુશ્કેલ સમયમાં મનોબળ ગુમાવવું નહીં.

ક્ષણિક ભય કે નિરાશા આપણા નિર્ણયો પર હાવી ન થવા દેવી.

પોતાની અંદરની શક્તિને ઓળખવી અને કર્તવ્યનું પાલન કરવું.

સાચી બહાદુરી મુશ્કેલીઓથી ભાગવામાં નહીં, પરંતુ તેનો ધર્મપૂર્વક સામનો કરવામાં છે.

મુખ્ય સંદેશ

ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ અર્જુનને નિર્બળતા છોડીને ઊભા થવાની પ્રેરણા આપે છે.

હૃદયની નબળાઈ ક્ષણિક હોય છે; હિંમત અને ધર્મ શાશ્વત છે.

દરેક વ્યક્તિએ મુશ્કેલ સમયમાં પોતાના કર્તવ્યથી વિમુખ થવું જોઈએ નહીં.

 આગળના શ્લોક (૨.૪) માં અર્જુન ભગવાન શ્રીકૃષ્ણને કહે છે કે, "હે મધુસૂદન! હું ભીષ્મ પિતામહ અને દ્રોણાચાર્ય જેવા પૂજનીય ગુરુઓ સામે બાણ કેવી રીતે ચલાવી શકું?"