મારું ગુજરાત સ્કૂલો શરૂ થતાં જ વાલીઓને મોંઘવારીનો વધુ એક ઝટકો! સ્કૂલ વાન અને રિક્ષાના ભાડામાં વધારો, પરિવારોનું બજેટ ખોરવાયું
ગુજરાતભરમાં નવા શૈક્ષણિક સત્રની શરૂઆત સાથે લાખો વિદ્યાર્થીઓ આજે ફરી શાળાના પ્રાંગણમાં પહોંચ્યા છે. ઉનાળાના લાંબા વેકેશન બાદ સ્કૂલો ફરી ધમધમતી બની છે અને વિદ્યાર્થીઓમાં નવા અભ્યાસ વર્ષની ઉત્સુકતા જોવા મળી રહી છે. જોકે, વિદ્યાર્થીઓ માટે શૈક્ષણિક વર્ષની શરૂઆત ખુશી લઈને આવી છે તો બીજી તરફ વાલીઓ માટે ખર્ચના વધતા બોજને કારણે ચિંતાનો વિષય બની છે. પહેલેથી જ સ્કૂલ ફી, યુનિફોર્મ, પુસ્તકો, નોટબુકો અને અન્ય શૈક્ષણિક સામગ્રી પાછળ મોટો ખર્ચ થઈ રહ્યો છે, ત્યારે હવે સ્કૂલ વાન અને ઓટો રિક્ષાના ભાડામાં થયેલા વધારાએ વાલીઓના બજેટને વધુ દબાણમાં મૂકી દીધું છે.
તાજેતરમાં ગેસ અને ઇંધણના ભાવમાં થયેલા વધારાના કારણે વિવિધ સેવાઓના ખર્ચમાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. તેની સીધી અસર હવે સ્કૂલ ટ્રાન્સપોર્ટેશન સેવાઓ પર પણ પડી છે. સ્કૂલ વાન અને ઓટો રિક્ષા સંચાલકોના સંગઠન દ્વારા માસિક ભાડામાં વધારો જાહેર કરવામાં આવ્યો છે, જેના કારણે હજારો પરિવારોને દર મહિને વધારાનો ખર્ચ સહન કરવો પડશે.
નવા શૈક્ષણિક સત્ર સાથે વધ્યો આર્થિક બોજ
દર વર્ષે નવા શૈક્ષણિક સત્રની શરૂઆત વાલીઓ માટે આર્થિક પડકાર લઈને આવે છે. બાળકોના એડમિશન, ફી ભરપાઈ, નવા યુનિફોર્મ, શૂઝ, બેગ, પુસ્તકો અને સ્ટેશનરી જેવી જરૂરી વસ્તુઓ માટે હજારો રૂપિયાનો ખર્ચ કરવો પડે છે. આ વર્ષે પણ વાલીઓ પહેલેથી જ વધતી મોંઘવારીનો સામનો કરી રહ્યા છે.
હવે સ્કૂલ ટ્રાન્સપોર્ટેશનના ખર્ચમાં થયેલા વધારાને કારણે ઘણા પરિવારોનું માસિક બજેટ ફરી એકવાર ગોઠવવું પડશે. ખાસ કરીને એવા પરિવારો કે જેમના બે અથવા તેથી વધુ બાળકો સ્કૂલમાં અભ્યાસ કરે છે, તેમના માટે આ વધારો વધુ અસરકારક સાબિત થઈ શકે છે.
ગેસ અને ઇંધણના ભાવવધારાની સીધી અસર
સ્કૂલ વાન અને રિક્ષા સંચાલકોનું કહેવું છે કે છેલ્લા કેટલાક સમયથી સીએનજી, પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. ઉપરાંત વાહનોના મેઇન્ટેનન્સ, સ્પેર પાર્ટ્સ, વીમા અને અન્ય ખર્ચ પણ વધી રહ્યા છે.
સંચાલકોના જણાવ્યા મુજબ, જૂના ભાડા પ્રમાણે સેવા ચાલુ રાખવી હવે આર્થિક રીતે મુશ્કેલ બની રહી હતી. પરિણામે એસોસિએશન દ્વારા ભાડામાં વધારો કરવાનો નિર્ણય લેવાયો છે.
તેમનું કહેવું છે કે જો ભાડામાં વધારો ન કરવામાં આવે તો વાહન સંચાલકો માટે વ્યવસાય ચાલુ રાખવો મુશ્કેલ બની શકે છે. જોકે બીજી તરફ વાલીઓનું માનવું છે કે મોંઘવારીના સમયમાં વારંવાર થતા આવા વધારાથી સામાન્ય પરિવારો પર ભારે બોજ પડી રહ્યો છે.
ઓટો રિક્ષા અને સ્કૂલ વાનના ભાડામાં વધારો
નવી જાહેર કરાયેલી દર યાદી મુજબ સ્કૂલ ઓટો રિક્ષા અને વાનના ભાડામાં નોંધપાત્ર વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
અગાઉ 1 કિલોમીટરના અંતર માટે ઓટો રિક્ષાનું માસિક ભાડું આશરે 750 રૂપિયા હતું, જે હવે વધીને 850 રૂપિયા કરવામાં આવ્યું છે. એટલે કે પ્રારંભિક સ્તરે જ 100 રૂપિયાનો વધારો થયો છે.
તે જ રીતે સ્કૂલ વાનમાં 1 કિલોમીટર સુધીના અંતર માટે અગાઉ માસિક 1200 રૂપિયા વસૂલવામાં આવતા હતા, જ્યારે હવે આ દર વધારીને 1400 રૂપિયા કરવામાં આવ્યો છે. એટલે કે વાનમાં સીધો 200 રૂપિયાનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
સંચાલકો દ્વારા સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે અંતર વધશે તેમ દર કિલોમીટર પ્રમાણે ભાડામાં પણ વધારો થતો જશે.
લાંબા અંતરે રહેતા વાલીઓ પર વધુ અસર
જેઓ સ્કૂલથી દૂર રહે છે તેવા પરિવારો માટે આ વધારો વધુ ખર્ચાળ સાબિત થશે. ઘણા શહેરોમાં વિદ્યાર્થીઓ દરરોજ 5 થી 10 કિલોમીટર અથવા તેનાથી વધુ અંતર કાપીને સ્કૂલ પહોંચે છે.
આવા કિસ્સાઓમાં દર કિલોમીટરે વધારવામાં આવેલા ભાડાના કારણે માસિક ખર્ચમાં નોંધપાત્ર વધારો થશે. એક બાળક પાછળ થતો વધારાનો ખર્ચ આખા વર્ષ દરમિયાન હજારો રૂપિયામાં પહોંચી શકે છે.
જો પરિવારમાં બે કે ત્રણ બાળકો સ્કૂલમાં અભ્યાસ કરતા હોય તો ટ્રાન્સપોર્ટેશન પાછળ થતો વધારાનો ખર્ચ વાલીઓ માટે વધુ પડકારરૂપ બની શકે છે.
વાલીઓમાં નારાજગીનો માહોલ
સ્કૂલ ટ્રાન્સપોર્ટેશનના ભાડામાં થયેલા વધારાને લઈને ઘણા વાલીઓએ નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. તેમનું કહેવું છે કે દર વર્ષે શૈક્ષણિક સત્રની શરૂઆત સાથે કોઈને કોઈ નવા ખર્ચનો સામનો કરવો પડે છે.
વાલીઓનું માનવું છે કે એક તરફ સ્કૂલ ફીમાં વધારો થાય છે, બીજી તરફ પુસ્તકો અને યુનિફોર્મનો ખર્ચ પણ વધી રહ્યો છે. હવે ટ્રાન્સપોર્ટેશનના ભાડામાં વધારો થતાં મધ્યમ વર્ગીય પરિવારો માટે બાળકોના શિક્ષણનો કુલ ખર્ચ સતત વધી રહ્યો છે.
ઘણા વાલીઓએ સરકાર અને સંબંધિત તંત્રને ટ્રાન્સપોર્ટેશન ક્ષેત્રમાં નિયમન લાવવા માટે અપીલ કરી છે જેથી વાજબી દરો જાળવી શકાય.
સંચાલકો શું કહે છે?
સ્કૂલ વાન અને રિક્ષા સંચાલકોનું કહેવું છે કે તેઓ પણ વધતી મોંઘવારીનો સામનો કરી રહ્યા છે. સીએનજીના વધતા ભાવ, વાહનના જાળવણી ખર્ચ, ડ્રાઇવરોના વેતન અને વીમા ખર્ચમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે.
સંચાલકોના મતે, છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ઓપરેશનલ ખર્ચમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે પરંતુ ભાડામાં તે પ્રમાણે વધારો કરવામાં આવ્યો નહોતો. તેથી હવે ભાડામાં સુધારો કરવો જરૂરી બની ગયો હતો.
તેમનું કહેવું છે કે આ વધારો માત્ર ખર્ચને સંતુલિત કરવા માટે કરવામાં આવ્યો છે અને તેનો હેતુ વાલીઓ પર બિનજરૂરી બોજ નાખવાનો નથી.
મધ્યમ વર્ગ માટે સૌથી મોટો પડકાર
મોંઘવારીની અસર સૌથી વધુ મધ્યમ વર્ગ પર જોવા મળી રહી છે. આવકમાં મર્યાદિત વધારો જ્યારે ખર્ચમાં સતત વધારો થતો હોવાથી પરિવારો માટે ઘરેલુ બજેટનું સંચાલન મુશ્કેલ બની રહ્યું છે.
શિક્ષણ, આરોગ્ય, ઘરભાડું, વીજળી, ગેસ અને દૈનિક જરૂરિયાતોની વસ્તુઓના વધતા ખર્ચ વચ્ચે હવે સ્કૂલ ટ્રાન્સપોર્ટેશનનો વધારાનો ખર્ચ પણ ઉમેરાયો છે.
અર્થશાસ્ત્રીઓના મતે, આવા નાના લાગતા ખર્ચમાં વધારો લાંબા ગાળે પરિવારોની બચત અને ખરીદ શક્તિ પર અસર કરે છે.
ખાનગી વાહન તરફ વળવાની શક્યતા
કેટલાક વાલીઓ હવે બાળકોને સ્કૂલ છોડવા અને લેવા માટે પોતાના વાહનનો ઉપયોગ કરવાની વિચારણા કરી રહ્યા છે. જોકે તેમાં પણ પેટ્રોલ, સમય અને ટ્રાફિકની સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
ખાસ કરીને મોટા શહેરોમાં સવારે અને બપોરે સ્કૂલ સમય દરમિયાન ટ્રાફિકનું ભારણ વધુ રહે છે. તેથી દરેક પરિવાર માટે આ વિકલ્પ વ્યવહારુ બની શકે તેમ નથી.
શિક્ષણનો ખર્ચ સતત વધી રહ્યો છે
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં શિક્ષણ સાથે સંકળાયેલા લગભગ તમામ ખર્ચમાં વધારો નોંધાયો છે. સ્કૂલ ફી, પુસ્તકો, ડિજિટલ શિક્ષણ સાધનો, કોચિંગ ક્લાસ અને ટ્રાન્સપોર્ટેશન સહિતના ખર્ચમાં સતત વધારો થવાથી વાલીઓ પર આર્થિક દબાણ વધી રહ્યું છે.
નવા શૈક્ષણિક વર્ષની શરૂઆત સાથે થયેલો સ્કૂલ વાન અને ઓટો રિક્ષાના ભાડાનો વધારો ફરી એકવાર એ વાત તરફ ધ્યાન દોરે છે કે શિક્ષણ મેળવવું હવે માત્ર શૈક્ષણિક નહીં પરંતુ આર્થિક પડકાર પણ બની રહ્યું છે.
વાલીઓની નજર હવે આગામી નિર્ણયો પર
હાલમાં ભાડામાં થયેલા વધારાને કારણે વાલીઓમાં ચિંતા અને અસંતોષ બંને જોવા મળી રહ્યા છે. આગામી સમયમાં ઇંધણના ભાવમાં વધુ વધારો થશે કે ઘટાડો, તેના આધારે ટ્રાન્સપોર્ટેશનના દરોમાં પણ ફેરફાર થઈ શકે છે.
પરંતુ હાલની સ્થિતિમાં નવા શૈક્ષણિક સત્રની શરૂઆત સાથે જ વાલીઓના ખિસ્સા પર વધુ એક બોજ આવી પડ્યો છે. શિક્ષણના વધતા ખર્ચ વચ્ચે સ્કૂલ વાન અને ઓટો રિક્ષાના ભાડામાં થયેલો વધારો હજારો પરિવારો માટે માસિક બજેટનું ગણિત ફરીથી ગોઠવવાની ફરજ પાડી રહ્યો છે.