રાજકારણ E20 પેટ્રોલના માઇલેજ વિવાદ પર નીતિન ગડકરીનું મોટું નિવેદન, કહ્યું- કારનું માઇલેજ યોગ્ય રીતે માપવું જરૂરી
કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રી નિતિન ગડકરીએ E20 પેટ્રોલને લઈને ચાલી રહેલા માઇલેજ વિવાદ પર મહત્વપૂર્ણ સ્પષ્ટતા કરી છે. દેશમાં E20 પેટ્રોલ એટલે કે 20 ટકા ઇથેનોલ મિશ્રિત પેટ્રોલના ઉપયોગ બાદ વાહનોનું માઇલેજ ઘટી રહ્યું હોવાના દાવાઓ વચ્ચે ગડકરીએ કહ્યું છે કે સામાન્ય કાર માલિક પોતાની કારનું માઇલેજ વૈજ્ઞાનિક રીતે ચોક્કસ માપી શકતો નથી. તેમણે જણાવ્યું કે વાહનનું વાસ્તવિક માઇલેજ જાણવા માટે અધિકૃત ડીલરશિપના ટેસ્ટિંગ મશીન અથવા પ્રમાણભૂત પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. એક ઇન્ટરવ્યુ દરમિયાન તેમણે E20 પેટ્રોલના કારણે માઇલેજમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થવાના દાવાઓને નકારી કાઢ્યા હતા અને કહ્યું હતું કે આ મુદ્દે યોગ્ય માહિતી અને ટેક્નિકલ સમજ જરૂરી છે.
E20 પેટ્રોલ ભારતમાં પેટ્રોલમાં 20 ટકા સુધી ઇથેનોલ ભેળવીને તૈયાર કરવામાં આવે છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા દેશમાં ઇથેનોલ બ્લેન્ડેડ ફ્યુઅલને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે, કારણ કે તેનો હેતુ પેટ્રોલિયમ આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો, ખેડૂતોને લાભ પહોંચાડવાનો અને પર્યાવરણને થતા નુકસાનમાં ઘટાડો કરવાનો છે. જોકે, E20 પેટ્રોલના ઉપયોગને લઈને કેટલાક વાહનચાલકો દ્વારા ફરિયાદ કરવામાં આવી રહી છે કે અગાઉની સરખામણીએ તેમની કારનું માઇલેજ ઓછું મળી રહ્યું છે. સોશિયલ મીડિયા અને અન્ય માધ્યમોમાં પણ આ મુદ્દે ચર્ચા ચાલી રહી છે.
આ વિવાદ વચ્ચે નીતિન ગડકરીએ જણાવ્યું કે વાહનનું માઇલેજ અનેક પરિબળો પર આધાર રાખે છે. ડ્રાઇવિંગની રીત, રસ્તાની સ્થિતિ, ટ્રાફિક, વાહનની જાળવણી, ટાયરનું પ્રેશર અને એન્જિનની સ્થિતિ જેવા અનેક મુદ્દાઓ માઇલેજને અસર કરે છે. માત્ર પેટ્રોલમાં ઇથેનોલ મિશ્રણને કારણે જ માઇલેજમાં ઘટાડો થાય છે એવું સીધું કહી શકાય નહીં. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે કોઈપણ વાહનનું માઇલેજ જાણવા માટે યોગ્ય ટેક્નિકલ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ કરવો જરૂરી છે.
કેન્દ્રીય મંત્રીએ કહ્યું કે સામાન્ય લોકો ઘણીવાર પોતાની રીતે માઇલેજ માપે છે, જેમાં ભૂલ થવાની શક્યતા રહે છે. કેટલાક લોકો એક-બે વખતના ઇંધણ ભરાવવાના અનુભવના આધારે માઇલેજ અંગે નિષ્કર્ષ કાઢે છે, પરંતુ તે હંમેશા ચોક્કસ આંકડો દર્શાવતું નથી. તેમણે સલાહ આપી કે જો કોઈ વાહન માલિકને પોતાના વાહનના માઇલેજ અંગે શંકા હોય તો તેમણે અધિકૃત સર્વિસ સેન્ટર અથવા ડીલર પાસે જઈને યોગ્ય ટેસ્ટિંગ કરાવવું જોઈએ.
ગડકરીએ E20 પેટ્રોલના વિરોધમાં કરવામાં આવતા કેટલાક દાવાઓને ફગાવતા જણાવ્યું કે ભારતની ઓટોમોબાઇલ કંપનીઓએ પણ E20 અનુકૂળ વાહનોનું ઉત્પાદન શરૂ કરી દીધું છે. નવા વાહનોને ધ્યાનમાં રાખીને એન્જિન ટેક્નોલોજીમાં જરૂરી ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. સરકાર દ્વારા પણ વાહન ઉત્પાદકોને E20 ફ્યુઅલ માટે જરૂરી ટેક્નિકલ તૈયારી કરવા માટે માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું છે.
E20 પેટ્રોલનો અમલ ભારતની ઊર્જા નીતિનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ માનવામાં આવે છે. ભારત હાલમાં પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની મોટી માત્રામાં આયાત કરે છે, જેના કારણે વિદેશી ચલણ પર મોટો ખર્ચ થાય છે. ઇથેનોલ બ્લેન્ડિંગ વધારવાથી આયાતી ક્રૂડ ઓઈલ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. સાથે જ શેરડી અને અન્ય કૃષિ ઉત્પાદનોમાંથી બનતા ઇથેનોલના કારણે ખેડૂતો અને ખાંડ ઉદ્યોગને પણ આર્થિક લાભ મળવાની શક્યતા છે.
જોકે, નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે E20 ફ્યુઅલના ફાયદા સાથે ગ્રાહકોમાં જાગૃતિ પણ જરૂરી છે. વાહન માલિકોએ પોતાની કારની ક્ષમતા, ફ્યુઅલની ગુણવત્તા અને યોગ્ય જાળવણી અંગે ધ્યાન આપવું જોઈએ. સરકાર અને ઓટોમોબાઇલ ક્ષેત્ર દ્વારા પણ ગ્રાહકોને E20 અંગે યોગ્ય માહિતી પહોંચાડવી જરૂરી છે.
E20 પેટ્રોલ અંગે ચાલી રહેલા વિવાદ વચ્ચે નીતિન ગડકરીનું નિવેદન એ વાત પર ભાર મૂકે છે કે વાહનના પ્રદર્શન અંગે કોઈપણ નિર્ણય ટેક્નિકલ તપાસ અને પ્રમાણભૂત માપદંડોના આધારે લેવો જોઈએ. સરકાર તરફથી ઇથેનોલ મિશ્રિત પેટ્રોલને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે ત્યારે ગ્રાહકોની શંકાઓ દૂર કરવા માટે પારદર્શક માહિતી અને યોગ્ય માર્ગદર્શન મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
