ઈન્ડિયા દેશમાં રિટેલ લોનનો બૂમ, 28.3 કરોડથી વધુ લોકો લોનધારક
સરળ EMI અને ઝડપથી મળતી લોનની સુવિધાઓ વચ્ચે દેશમાં છૂટક ધિરાણ એટલે કે રિટેલ ક્રેડિટમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. લોકસભામાં રજૂ કરાયેલા તાજેતરના આંકડા મુજબ, દેશમાં સક્રિય લોનધારકોની સંખ્યા 28.3 કરોડને પાર પહોંચી ગઈ છે.
આ સાથે વ્યક્તિદીઠ સરેરાશ દેવું પણ વધીને આશરે ₹4,77,583 થયું છે. માર્ચ 2026 સુધીમાં કુલ પર્સનલ બેંક લોન ₹69.39 લાખ કરોડ સુધી પહોંચી હોવાનું જણાવાયું છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે ઘરેલુ સ્તરે ક્રેડિટ પર નિર્ભરતા સતત વધી રહી છે.
રિટેલ ક્રેડિટમાં સૌથી મોટો હિસ્સો હાઉસિંગ લોનનો છે. ઉપલબ્ધ અન્ય ઉદ્યોગ ડેટા મુજબ માર્ચ 2026માં સમગ્ર રિટેલ લોન પોર્ટફોલિયો આશરે ₹170.2 લાખ કરોડ હતો અને તેમાં હાઉસિંગ ક્રેડિટ સૌથી મોટું સેગમેન્ટ રહ્યું હતું.
જોકે, સૌથી ઝડપી વૃદ્ધિ ગોલ્ડ લોનમાં જોવા મળી રહી છે. સોનાના વધતા ભાવ અને તાત્કાલિક નાણાંની જરૂરિયાતને કારણે લોકો સોનું ગીરવે રાખીને લોન લેવાનું વધુ પસંદ કરી રહ્યા છે. RBIના તાજેતરના ડેટામાં પણ ગોલ્ડ લોનમાં મજબૂત વૃદ્ધિ જોવા મળી છે.
ગોલ્ડ લોનનો વધતો ઉપયોગ ખાસ કરીને એવા સમયે ધ્યાન ખેંચે છે જ્યારે લોકો માટે ઝડપી અને કોલેટરલ આધારિત ક્રેડિટ સરળતાથી ઉપલબ્ધ બની રહી છે. બીજી તરફ, આ પ્રકારની લોન સાથે વ્યાજ, ચુકવણીની સમયમર્યાદા અને ગીરવે મૂકેલા સોનાના જોખમને સમજવું પણ એટલું જ મહત્વપૂર્ણ છે.
આ સમગ્ર ટ્રેન્ડનો એક સકારાત્મક પાસો એ છે કે બેન્કિંગ અને નાણાકીય સેવાઓ સુધી લોકોની પહોંચ વધી રહી છે. પરંતુ બીજી તરફ, સરળતાથી મળતી લોન અને EMIની સુવિધા વચ્ચે કમાણી કરતાં વધુ દેવું લેવાની શક્યતા પણ વધી શકે છે.
આમ, ભારતમાં ક્રેડિટ માર્કેટ ઝડપથી વિસ્તરી રહ્યું છે. એક તરફ ઘર, શિક્ષણ અને અન્ય જરૂરિયાતો માટે લોન ઉપલબ્ધ થવાથી આર્થિક પ્રવૃત્તિને વેગ મળે છે, તો બીજી તરફ વધતું વ્યક્તિગત દેવું ભવિષ્યમાં નાણાકીય શિસ્ત અને ચુકવણી ક્ષમતા અંગે સાવચેતીની જરૂરિયાત પણ દર્શાવે છે.
