ટૉપ ન્યૂઝ iPhoneનો ક્રેઝ કે EMIનો જાળ? યુવાનોમાં મોંઘો ફોન ખરીદવાની હોડ પરિવારનું બજેટ બગાડી રહી છે

આજના ડિજિટલ યુગમાં iPhone માત્ર સ્માર્ટફોન નહીં પરંતુ સ્ટેટસ સિમ્બોલ તરીકે પણ જોવામાં આવે છે. ખાસ કરીને યુવાનોમાં મોંઘો iPhone ખરીદવાની ઈચ્છા વધી રહી છે. પરંતુ આવકની સરખામણીએ મોંઘો ફોન ખરીદવા માટે EMI અને લોનનો સહારો લેવાથી કેટલાક પરિવારો માટે આ ખરીદી આર્થિક બોજ બની શકે છે.

Rediffના ઉપલબ્ધ અહેવાલોમાં iPhone ખરીદી માટે EMI અને NBFC ફાઇનાન્સિંગનો વધતો ઉપયોગ નોંધાયો છે; સપ્ટેમ્બર 2025ના એક Rediff અહેવાલ મુજબ લગભગ ચારમાંથી એક iPhone ખરીદદાર EMI/NBFC લોનનો ઉપયોગ કરતો હતો, ખાસ કરીને ટિયર-2 અને ટિયર-3 શહેરોમાં પણ આવી ફાઇનાન્સિંગનો ઉપયોગ વધતો હોવાનું જણાવાયું હતું.

‘હમણાં ફોન, પછી EMI’ની માનસિકતા

સરળ EMI, ક્રેડિટ કાર્ડ અને વિવિધ ફાઇનાન્સ વિકલ્પો ઉપલબ્ધ થતાં મોંઘો ફોન ખરીદવો પહેલાં કરતાં સરળ બન્યો છે. પરિણામે કેટલાક યુવાનો પોતાની માસિક આવક, બચત અને જરૂરી ખર્ચનું ગણિત કર્યા વિના માત્ર સામાજિક દેખાવ કે નવી ટેક્નોલોજીની ઈચ્છાથી ફોન ખરીદી લે છે.

પરંતુ ₹70-80 હજાર કે તેનાથી વધુ કિંમતના ફોન માટે લેવામાં આવેલી EMI દર મહિને નિશ્ચિત ખર્ચ બની જાય છે. ભાડું, શિક્ષણ, ઘરખર્ચ, મુસાફરી, અન્ય લોન અને બચત જેવી જવાબદારીઓ વચ્ચે આ વધારાનો હપ્તો બજેટ પર દબાણ લાવી શકે છે.

Gen-Zમાં સ્ટેટસ સિમ્બોલની હોડ

સોશિયલ મીડિયા પર જીવનશૈલીનું પ્રદર્શન વધ્યું છે. મોંઘો ફોન, બ્રાન્ડેડ કપડાં અને અન્ય ગેજેટ્સને સામાજિક પ્રતિષ્ઠા સાથે જોડવામાં આવતા યુવાનો પર ‘અપગ્રેડ’નું દબાણ પણ વધી શકે છે.

ખાસ કરીને મિત્રો કે સોશિયલ સર્કલમાં નવીનતમ iPhone હોવો એક પ્રકારની પ્રતિષ્ઠા માનવામાં આવે ત્યારે ‘મારી પાસે પણ એ જ ફોન હોવો જોઈએ’ એવી માનસિકતા જન્મી શકે છે.

EMI સસ્તી લાગે, પરંતુ કુલ ખર્ચ સમજવો જરૂરી

માસિક EMI ઓછી દેખાતી હોવાથી મોંઘી વસ્તુ ખરીદવી સરળ લાગે છે. પરંતુ ખરીદી પહેલાં માત્ર EMI નહીં, પરંતુ કુલ ચૂકવણી, વ્યાજ, પ્રોસેસિંગ ફી અને અન્ય ચાર્જ પણ ગણવા જરૂરી છે.

ઉદાહરણ તરીકે, કોઈ ફોનની કિંમત આવકના મોટા હિસ્સા જેટલી હોય અને તેને ખરીદવા માટે લાંબી EMI લેવી પડે, તો ફોનની કિંમત કરતાં વધુ રકમ અંતે ચૂકવવી પડી શકે છે.

સૌથી મોટો પ્રશ્ન—જરૂરિયાત કે દેખાડો?

iPhone ખરીદવો પોતે કોઈ સમસ્યા નથી. સમસ્યા ત્યારે ઊભી થાય છે જ્યારે ફોનની કિંમત વ્યક્તિની નાણાકીય ક્ષમતા કરતાં ઘણી વધારે હોય અને તેને ખરીદવા માટે દેવું કરવું પડે.

નાણાકીય નિષ્ણાતોની સામાન્ય સલાહ મુજબ કોઈપણ મોટી ખરીદી પહેલાં ત્રણ બાબતો વિચારવી જોઈએ:

• શું આ વસ્તુ ખરેખર જરૂરી છે?
• EMI ચૂકવ્યા પછી પણ દર મહિને પૂરતી બચત રહેશે?
• આવક થોડા સમય માટે ઘટે તો પણ EMI ચૂકવી શકાશે?

જો આ ત્રણેય પ્રશ્નોના જવાબ સંતોષકારક ન હોય, તો માત્ર સ્ટેટસ માટે મોંઘો ફોન ખરીદવાનો નિર્ણય ફરી વિચારવા જેવો છે.

ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ જીવન સરળ બનાવવા માટે થવો જોઈએ, પરંતુ જો એક ગેજેટ માટે લેવામાં આવેલી EMI પરિવારના બજેટ અને માનસિક શાંતિ છીનવી લે, તો એ ‘સ્માર્ટ ખરીદી’ નહીં પરંતુ નાણાકીય જોખમ બની શકે છે.