ઇતિહાસ 13 ઓગસ્ટનો ઇતિહાસ
1. 13 ઓગસ્ટ 1947 આઝાદીના બે દિવસ પહેલાંની ઉથલપાથલ
15 ઓગસ્ટ 1947ના રોજ ભારત આઝાદ થવાનું હતું. પરંતુ 13 ઓગસ્ટે દેશની સ્થિતિ અત્યંત સંવેદનશીલ હતી. ભારતના ભાગલા પછી હિન્દુ, મુસ્લિમ અને શીખ પરિવારો એક તરફથી બીજી તરફ સ્થળાંતર કરી રહ્યા હતા. લાખો લોકો પોતાના ઘર-વતન છોડીને નવી સરહદોની પાર જઈ રહ્યા હતા.
આ જ સમયગાળામાં દેશી રજવાડાંઓ સામે પણ મહત્વનો પ્રશ્ન હતો તેઓ ભારત સાથે જોડાશે કે પાકિસ્તાન સાથે કે સ્વતંત્ર રહેશે?
ત્રિપુરાની મહારાણી કંચનપ્રભા દેવીએ 13 ઓગસ્ટ 1947ના રોજ ભારત સાથે જોડાવા માટે મર્જર એગ્રીમેન્ટને સંમતિ આપી હતી. બીજી તરફ હૈદરાબાદના નિઝામ અને ભોપાલના નવાબ જેવા શાસકો સ્વતંત્ર રહેવા અંગે વિચાર કરી રહ્યા હતા.
એટલે 13 ઓગસ્ટનો દિવસ માત્ર આઝાદીના બે દિવસ પહેલાંનો દિવસ નહોતો—પરંતુ નવા ભારતનું રાજકીય સ્વરૂપ કેવી રીતે બનશે તે નક્કી થતું હતું.
2. ભારતના પ્રથમ ચીફ જસ્ટિસ
13 ઓગસ્ટ 1947ના રોજ સર હરિલાલ જકીસુંદાસ કાનિયાને ભારતના પ્રથમ ચીફ જસ્ટિસ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા. તેઓ તે સમયે ફેડરલ કોર્ટના ચીફ જસ્ટિસ હતા.
આ મહત્વપૂર્ણ હતું કારણ કે સ્વતંત્ર ભારત માટે નવી ન્યાયવ્યવસ્થાની સ્થાપનાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ રહી હતી.
3. 1784 — પિટ્સ ઇન્ડિયા બિલ
13 ઓગસ્ટ 1784ના રોજ બ્રિટિશ સંસદમાં Pitt’s India Bill રજૂ કરવામાં આવ્યું. તેનો હેતુ ભારતમાં બ્રિટિશ ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપનીના વહીવટ પર બ્રિટિશ સરકારનું નિયંત્રણ વધારવાનો હતો.
આ કાયદા પછી બ્રિટિશ સરકારને ભારતના વહીવટમાં વધુ સીધી ભૂમિકા મળી અને ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપની પર રાજકીય નિયંત્રણ વધ્યું.
વિશ્વના ઇતિહાસમાં 13 ઓગસ્ટ
4. 1913 — સ્ટેનલેસ સ્ટીલનું પ્રથમ ઉત્પાદન
13 ઓગસ્ટ 1913ના રોજ બ્રિટનમાં હેરી બ્રિયરલી દ્વારા સ્ટેનલેસ સ્ટીલનું પ્રથમ ઉત્પાદન કરવામાં આવ્યું હોવાનું નોંધાય છે. આ શોધે ઉદ્યોગ, રસોડાના સાધનો, મેડિકલ સાધનો અને એન્જિનિયરિંગ ક્ષેત્રમાં લાંબા ગાળે મોટો ફેરફાર કર્યો.
5. 1918 — અમેરિકન મરીન કોર્પ્સમાં મહિલાઓનો પ્રવેશ
13 ઓગસ્ટ 1918ના રોજ મહિલાઓને પ્રથમ વખત U.S. Marine Corpsમાં ભરતી થવાની મંજૂરી મળી. Opha May Johnson પ્રથમ મહિલા મરીન તરીકે નોંધાઈ.
6. 1918 — BMWની શરૂઆત
આ જ દિવસે 1918માં જર્મનીમાં BMW જાહેર કંપની તરીકે સ્થાપિત થઈ. બાદમાં BMW વિશ્વની જાણીતી ઓટોમોબાઇલ કંપનીઓમાંની એક બની.
7. 1940 — Battle of Britainમાં મોટું હવાઈ અભિયાન
13 ઓગસ્ટ 1940ના રોજ જર્મન Luftwaffeએ બ્રિટન સામે મોટા પાયે હવાઈ હુમલાનું અભિયાન શરૂ કર્યું, જેને Adlertag (Eagle Day) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન બ્રિટનના આકાશ પર નિયંત્રણ મેળવવાના જર્મન પ્રયાસનો મહત્વપૂર્ણ તબક્કો હતો.