ઈન્ડિયા તેલંગાણા હાઈકોર્ટની મફત યોજનાઓ પર કડક ટિપ્પણીઃ ‘આ સિલસિલો ચાલુ રહ્યો તો કુબેર પણ કંગાળ થઈ જશે’
તેલંગાણા હાઈકોર્ટમાં એક કન્ટેમ્પ્ટ કેસની સુનાવણી દરમિયાન રાજ્યમાં વધી રહેલા મફત કલ્યાણકારી યોજનાઓના ખર્ચ અને તેની લાંબા ગાળાની નાણાકીય સ્થિરતા અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. જસ્ટિસ નાગેશ ભીમપાકાએ કડક ટિપ્પણી કરતાં મફત યોજનાઓના સતત વિસ્તરણથી સરકારી તિજોરી પર પડતા બોજ અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.
સુનાવણી દરમિયાન જસ્ટિસ ભીમપાકાએ વ્યંગાત્મક રીતે કહ્યું હતું કે જો મફત યોજનાઓ આપવાનો આ સિલસિલો સતત ચાલુ રહેશે, તો એક દિવસ ‘કુબેર’ પણ કંગાળ થઈ જશે અને પોતાનું બધું ગુમાવીને મફત યોજનાઓનો લાભ લેવા માટે લાઈનમાં ઊભો રહેવાનો વારો આવી શકે છે. કોર્ટની આ ટિપ્પણી દ્વારા મફત યોજનાઓની નાણાકીય ટકાઉપણાને લઈને ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી.
હાઈકોર્ટે સરકારના સંસાધનો અને આવકના સ્ત્રોત અંગે પણ મહત્વનો સવાલ ઉઠાવ્યો હતો. કોર્ટના અવલોકન મુજબ, સરકાર ભંડોળ એકત્ર કરવા માટે સરકારી જમીનોનું વેચાણ કરી રહી છે. આ સંદર્ભમાં કોર્ટે સવાલ કર્યો હતો કે જો રાજ્યની સરકારી જમીનો જ ધીમે ધીમે વેચાઈ જશે, તો ભવિષ્યમાં સરકાર વિકાસ અને કલ્યાણકારી યોજનાઓ માટે જરૂરી નાણાં ક્યાંથી ઊભા કરશે?
કોર્ટે મફત યોજનાઓના લાભાર્થીઓની પસંદગી અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. હાઈકોર્ટે જણાવ્યું હતું કે કેટલીક યોજનાઓનો લાભ એવા લોકોને પણ મળી રહ્યો છે જેઓ ખરેખર આર્થિક સહાયના હકદાર નથી. જરૂરિયાતમંદ લોકો માટે બનાવવામાં આવેલી યોજનાઓનો લાભ જો સક્ષમ લોકો પણ લેવા લાગે, તો તેનો સીધો બોજ સરકારી તિજોરી પર પડે છે.
કોર્ટે ઉદાહરણ આપતાં ‘રાયથુ બંધુ’ જેવી યોજનાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો અને કહ્યું હતું કે કરોડપતિ લોકો પણ તેનો લાભ લઈ રહ્યા હોવાના કિસ્સા સામે આવે છે. આ સાથે કોર્ટે એવો મુદ્દો પણ ઉઠાવ્યો કે મોંઘી મોટરસાઇકલ પર ફરતા અને મોંઘા iPhone ધરાવતા લોકો પણ ગરીબો માટેની મફત અનાજ જેવી યોજનાઓનો લાભ લેતા હોય તો ખરેખર જરૂરિયાતમંદ લોકો સુધી સરકારી સહાય કેવી રીતે પહોંચશે?
હાઈકોર્ટની આ ટિપ્પણીનો મુખ્ય મુદ્દો એ રહ્યો કે કલ્યાણકારી યોજનાઓનો લાભ વાસ્તવિક જરૂરિયાતમંદ લોકો સુધી પહોંચે અને સરકારી નાણાંનો યોગ્ય ઉપયોગ થાય તે અત્યંત જરૂરી છે. સરકારની સામાજિક જવાબદારી સાથે નાણાકીય શિસ્ત જાળવવી પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ હોવાનું કોર્ટના અવલોકનોમાંથી સ્પષ્ટ થાય છે.
કોર્ટની આ કડક ટિપ્પણી બાદ મફત યોજનાઓ, સરકારી સંસાધનોના ઉપયોગ અને રાજ્યની નાણાકીય સ્થિરતા અંગે નવી ચર્ચા શરૂ થઈ છે. ગરીબ અને જરૂરિયાતમંદ વર્ગને સામાજિક સુરક્ષા આપવી જરૂરી છે, પરંતુ તેની સાથે યોજનાઓના લાભાર્થીઓની યોગ્ય ચકાસણી, સરકારી આવકના સ્ત્રોતો અને લાંબા ગાળાના નાણાકીય આયોજન પર પણ ધ્યાન આપવું જરૂરી છે.