સબરસ ભારત-ભુતાન વચ્ચે બનશે નવી રેલવે લાઇન, ₹3,500 કરોડના પ્રોજેક્ટથી ભુતાન સીધું ભારતીય રેલ નેટવર્ક સાથે જોડાશે.
ભારત અને ભુતાન વચ્ચે રેલ કનેક્ટિવિટી મજબૂત બનાવવા માટે કેન્દ્ર સરકારે મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. આશરે 57.5 કિલોમીટર લાંબી કોકરાઝાર-ગેલેફુ રેલવે લાઇનના નિર્માણ માટે લગભગ ₹3,500 કરોડના ખર્ચને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. કેન્દ્રીય રેલવે મંત્રાલયે આ યોજનાને **'સ્પેશિયલ રેલ પ્રોજેક્ટ'**નો દરજ્જો આપ્યો છે, જેના કારણે વિવિધ મંજૂરી પ્રક્રિયાઓ ઝડપી બનશે.
યોજના મુજબ, આ રેલવે લાઇન પૂર્ણ થયા બાદ ભુતાન પ્રથમ વખત સીધું ભારતીય રેલવે નેટવર્ક સાથે જોડાશે. કેન્દ્ર સરકાર પૂર્વોત્તર ભારત અને પડોશી દેશો સાથે કનેક્ટિવિટી વધારવા પર ભાર મૂકી રહી છે. અંદાજ મુજબ વર્ષ 2029 સુધીમાં ભુતાન સુધી ટ્રેન સેવા શરૂ કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો છે, જ્યારે સિક્કિમ સુધી ટ્રેન સેવા 2027 સુધી શરૂ કરવાની યોજના છે.
આ પ્રોજેક્ટને 'સ્પેશિયલ રેલ પ્રોજેક્ટ'નો દરજ્જો મળતાં જમીન સંપાદન, વન અને પર્યાવરણ સંબંધિત મંજૂરીઓ સહિતની વહીવટી પ્રક્રિયાઓ વધુ ઝડપથી પૂર્ણ થઈ શકશે. નવી રેલવે લાઇન ભારત અને ભુતાન વચ્ચે વેપાર, પ્રવાસન, સાંસ્કૃતિક સંપર્ક અને લોકો વચ્ચેના સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવશે. ઉપરાંત ભુતાનના મહત્ત્વાકાંક્ષી 'ગેલેફુ માઇન્ડફુલનેસ સિટી' પ્રોજેક્ટને પણ ભારતીય રેલ નેટવર્ક સાથે સીધું જોડાણ મળશે.
વ્યૂહાત્મક દૃષ્ટિએ પણ આ પ્રોજેક્ટનું વિશેષ મહત્વ છે. ભારત-ભુતાન સરહદ નજીકના સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં રેલવે કનેક્ટિવિટી વધવાથી સૈન્યની અવરજવર, લોજિસ્ટિક્સ અને આવશ્યક સામગ્રીનું પરિવહન વધુ ઝડપી અને સરળ બનશે. ખરાબ હવામાન અને ભૂસ્ખલન જેવી પરિસ્થિતિમાં પણ રેલ વ્યવસ્થા સુરક્ષા દળો માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.
આ સાથે જ 44.96 કિલોમીટર લાંબા સેવોક-રંગપો રેલ પ્રોજેક્ટ પર પણ ઝડપથી કામ ચાલી રહ્યું છે, જે સિક્કિમને પ્રથમ વખત બ્રોડ-ગેજ રેલ નેટવર્ક સાથે જોડશે. આશરે ₹12,450 કરોડના ખર્ચે બની રહેલા આ પ્રોજેક્ટમાં દેશનું પ્રથમ સંપૂર્ણ ભૂગર્ભ બ્રોડ-ગેજ રેલવે સ્ટેશન તિસ્તા બજાર ખાતે તૈયાર થઈ રહ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ ડિસેમ્બર 2027 સુધી પૂર્ણ કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો છે.
ભારત-ભુતાન અને સિક્કિમના આ બંને મહત્ત્વાકાંક્ષી રેલ પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થયા બાદ પૂર્વોત્તર ભારતની કનેક્ટિવિટી, વેપાર, પ્રવાસન અને સરહદી સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં નોંધપાત્ર વધારો થવાની અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.