મારું શહેર બેંકોમાં અઠવાડિયામાં 5 દિવસ કામકાજની માંગ ફરી તેજ, UFBUએ આંદોલન ઉગ્ર બનાવવાની ચીમકી.
12 ઓગસ્ટે દેશભરમાં બેંક કર્મચારીઓ-અધિકારીઓના દેખાવો; સરકાર સમક્ષ બાકી રહેલા શનિવારોની રજા જાહેર કરવાની માંગ
સમય સંદેશ: બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં અઠવાડિયામાં પાંચ દિવસ કામકાજની લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી માંગ ફરી એકવાર ઉગ્ર બની છે. **યુનાઇટેડ ફોરમ ઓફ બેંક યુનિયન્સ (UFBU)**એ આ મુદ્દે સરકારનું ધ્યાન દોરવા માટે દેશભરમાં દેખાવો કર્યા છે અને જો માંગણી પર ઝડપથી નિર્ણય નહીં લેવાય તો આગામી દિવસોમાં આંદોલન વધુ ઉગ્ર બનાવવાની જાહેરાત કરી છે.
UFBUમાં AIBEA, AIBOC, NCBE, AIBOA, BEFI, INBEF અને INBOC સહિતના બેંક યુનિયનો સામેલ છે. યુનિયનોનું કહેવું છે કે માર્ચ 2024ના વેતન સુધારણા કરાર દરમિયાન બાકીના શનિવારોને પણ બેંક રજા જાહેર કરવા અંગે સંમતિ થઈ હતી, પરંતુ આ નિર્ણયને અંતિમ મંજૂરી મળવાની પ્રક્રિયા હજુ સુધી પૂર્ણ થઈ નથી.
2015માં બીજા અને ચોથા શનિવારની રજા થઈ હતી
યુનિયનોના જણાવ્યા મુજબ અગાઉ બેંકોમાં સોમવારથી શુક્રવાર સુધી પૂર્ણ દિવસ અને તમામ શનિવારે અડધા દિવસનું કામકાજ થતું હતું. વર્ષ 2015માં સરકાર અને ઇન્ડિયન બેંક્સ એસોસિએશન (IBA) વચ્ચેની સંમતિ બાદ બીજા અને ચોથા શનિવારને રજા જાહેર કરવામાં આવી હતી, જ્યારે બાકીના શનિવારોને પૂર્ણ કાર્યદિવસ રાખવામાં આવ્યા હતા.
તે સમયે ડિજિટલ બેંકિંગના વધતા ઉપયોગને કારણે બેંક શાખાઓમાં ગ્રાહકોની અવરજવર ઘટી રહી હોવાથી ભવિષ્યમાં બાકીના શનિવારોને પણ રજા આપવાની દિશામાં વિચારણા કરવાની સંમતિ થઈ હતી.
2024ના કરારમાં 5-ડે બેંકિંગ અંગે સંમતિ
UFBUના જણાવ્યા પ્રમાણે, માર્ચ 2024ના વેતન સુધારણા કરાર દરમિયાન IBA દ્વારા અઠવાડિયામાં પાંચ દિવસ બેંકિંગની માંગ અંગે સંમતિ આપવામાં આવી હતી.
આ વ્યવસ્થા હેઠળ ગ્રાહકો માટેના દૈનિક બેંકિંગ કામકાજના સમયમાં 40 મિનિટનો વધારો કરવાનો પ્રસ્તાવ હતો. તેના બદલામાં બાકીના શનિવારોને પણ બેંક રજા જાહેર કરવાની યોજના હતી. યુનિયનોનું કહેવું છે કે આ વ્યવસ્થાથી ગ્રાહકોના કુલ બેંકિંગ કામકાજના કલાકોમાં ઘટાડો નહીં થાય.
આ અંગે નાણાં મંત્રાલયને મંજૂરી માટે ભલામણ પણ કરવામાં આવી હોવાનું UFBUએ જણાવ્યું છે. જોકે, યુનિયનના દાવા મુજબ આ મુદ્દો બે વર્ષથી વધુ સમયથી સરકાર સમક્ષ પેન્ડિંગ છે.
27 જાન્યુઆરીએ હડતાળ છતાં નિર્ણય નહીં
યુનિયનોના જણાવ્યા પ્રમાણે, અનેક વખત રજૂઆતો અને પ્રયાસો બાદ પણ નિર્ણય ન લેવાતા 27 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ દેશવ્યાપી બેંક હડતાળનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.
હડતાળનો મુખ્ય મુદ્દો અઠવાડિયામાં પાંચ દિવસ બેંકિંગ લાગુ કરવાનો અને માર્ચ 2024ના કરારમાં થયેલી સંમતિને અમલમાં મૂકવાનો હતો. જોકે, ત્યારબાદ પણ આ મુદ્દે સરકાર તરફથી અંતિમ નિર્ણય ન આવ્યો હોવાનો UFBUનો આક્ષેપ છે.
સ્ટાફની અછત અને વધતા કામના ભારનો મુદ્દો
UFBUએ બેંક કર્મચારીઓ અને અધિકારીઓ પર વધી રહેલા કામના ભાર અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. યુનિયનના જણાવ્યા પ્રમાણે, સ્ટાફની અછતને કારણે અનેક કર્મચારીઓ સામાન્ય કામકાજના કલાકો કરતાં વધુ સમય સુધી કામ કરી રહ્યા છે.
કેટલાક અધિકારીઓને તો શનિવાર અને રવિવારના દિવસોમાં પણ કામ માટે બોલાવવામાં આવતા હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં વર્ક-લાઈફ બેલેન્સ જાળવવા માટે પાંચ દિવસનું બેંકિંગ જરૂરી હોવાનું યુનિયનોનું કહેવું છે.
કેન્દ્ર-રાજ્ય સરકારો સહિત અનેક ક્ષેત્રોમાં 5-ડે વર્કિંગ
UFBUએ દલીલ કરી છે કે અઠવાડિયામાં પાંચ દિવસ કામકાજની વ્યવસ્થા કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારના અનેક વિભાગો ઉપરાંત RBI, LIC, ખાનગી કંપનીઓ અને અન્ય ક્ષેત્રોમાં પહેલેથી જ અમલમાં છે.
યુનિયનોના મતે, બેંક કર્મચારીઓ અને અધિકારીઓને પણ આ સુવિધાથી વંચિત રાખવી યોગ્ય નથી. ખાસ કરીને દૈનિક કામકાજના સમયમાં 40 મિનિટનો વધારો કરવાની તૈયારી હોવા છતાં બાકીના શનિવારોને રજા ન આપવાનું કોઈ યોગ્ય કારણ નથી.
સરકારને ચેતવણી, આગામી હડતાળના કાર્યક્રમની તૈયારી
12 ઓગસ્ટે દેશભરમાં બેંક કર્મચારીઓ અને અધિકારીઓએ વિવિધ સ્થળોએ દેખાવો કરીને ‘5-ડે બેંકિંગ’ની માંગને ફરીથી ઉઠાવી હતી.
UFBUએ સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે જો સરકાર આ માંગણીને સતત અવગણશે તો આંદોલનને વધુ ઉગ્ર બનાવવામાં આવશે. UFBUના નેતાઓ ટૂંક સમયમાં બેઠક કરીને આગામી હડતાળ સહિતના વિરોધ કાર્યક્રમો અંગે નિર્ણય લેશે.
યુનિયનોએ દેશભરના બેંક કર્મચારીઓ અને અધિકારીઓને આગામી આંદોલન માટે તૈયાર રહેવા પણ આહવાન કર્યું છે.
અર્થાત્, હવે બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં 5-ડે વર્કિંગનો મુદ્દો ફરી એકવાર ગરમાયો છે અને સરકારના આગામી નિર્ણય પર બેંક કર્મચારીઓ તેમજ ગ્રાહકોની નજર રહેશે.
