મારું ગુજરાત LPG સિલિન્ડર રિફિલ બુકિંગમાં મોટી રાહત: હવે 45 નહીં, માત્ર 25 દિવસમાં ફરી બુકિંગ થશે, ગ્રામિણ ગ્રાહકોને મળશે સીધો ફાયદો.
દેશભરના કરોડો એલપીજી ગ્રાહકો માટે રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. કેન્દ્ર સરકારે LPG સિલિન્ડર રિફિલ બુકિંગના નિયમોમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર કરીને ગ્રામિણ વિસ્તારોમાં લાગુ કરાયેલી 45 દિવસની મર્યાદા હવે ફરી ઘટાડીને 25 દિવસ કરી દીધી છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાથી ગામડાઓમાં રહેતા ગ્રાહકોને એક સિલિન્ડર બુક કર્યા બાદ બીજું બુકિંગ કરવા માટે 45 દિવસની રાહ જોવી પડતી હતી, જેના કારણે અનેક પરિવારોને મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડતો હતો. હવે પુરવઠાની સ્થિતિ સામાન્ય બનતા સરકારે આ નિયમમાં રાહત આપી છે. પરિણામે શહેરોની જેમ હવે ગામડાઓમાં પણ ગ્રાહકો 25 દિવસ પછી ફરીથી રિફિલ સિલિન્ડર બુક કરાવી શકશે. સરકારના આ નિર્ણયથી ખાસ કરીને મોટા પરિવારો, ઉજ્જવલા યોજનાના લાભાર્થીઓ અને નિયમિત ગેસનો ઉપયોગ કરતા લાખો ગ્રામિણ પરિવારોને સીધો લાભ મળશે.
આ નિયમમાં થયેલા ફેરફાર પાછળનું મુખ્ય કારણ આંતરરાષ્ટ્રીય પરિસ્થિતિ સાથે જોડાયેલું છે. થોડા સમય પહેલા ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે વધેલા તણાવ, ખાડી વિસ્તારમાં સર્જાયેલા સંકટ અને હોર્મુઝ જળમાર્ગ પર પુરવઠા અંગે ઊભી થયેલી અનિશ્ચિતતાને કારણે વિશ્વભરમાં એલપીજી અને ક્રૂડ ઓઈલના સપ્લાય પર દબાણ વધ્યું હતું. ભારત પોતાની ઊર્જા જરૂરિયાતોનો મોટો હિસ્સો આયાત કરે છે, તેથી વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનમાં આવેલી કોઈપણ અડચણનો સીધો પ્રભાવ દેશના ગ્રાહકો પર પડે છે. તે સમયે ગેસનો પુરવઠો સતત જળવાઈ રહે અને દરેક ગ્રાહક સુધી સિલિન્ડર પહોંચી શકે તે માટે સરકારે ગ્રામિણ વિસ્તારોમાં રિફિલ બુકિંગ વચ્ચેનું અંતર વધારીને 45 દિવસ કર્યું હતું. આ નિર્ણય તાત્કાલિક પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવ્યો હતો.
હવે સ્થિતિમાં નોંધપાત્ર સુધારો જોવા મળતાં સરકારે ફરીથી નિયમોમાં ફેરફાર કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ, કુદરતી ગેસ અને પ્રવાસન રાજ્યમંત્રી સુરેશ ગોપીએ માહિતી આપતાં જણાવ્યું છે કે તમામ **ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs)**ને નવા નિયમો તાત્કાલિક અમલમાં મૂકવા માટે સૂચના આપવામાં આવી છે. એટલે હવે સમગ્ર દેશમાં, ખાસ કરીને ગ્રામિણ વિસ્તારોમાં રહેતા ગ્રાહકો માટે પણ રિફિલ બુકિંગનો સમયગાળો શહેરોની જેમ 25 દિવસ રહેશે. એટલે કે, એક વખત સિલિન્ડર બુક કર્યા બાદ માત્ર 25 દિવસ પૂર્ણ થયા પછી ગ્રાહક ફરીથી નવું બુકિંગ કરાવી શકશે. આ નિર્ણયથી ગ્રામિણ અને શહેરી ગ્રાહકો વચ્ચે રહેલો તફાવત પણ દૂર થયો છે.
ગામડાઓમાં રહેતા ઘણા પરિવારો માટે આ નિર્ણય ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. ઘણા પરિવારોમાં રસોઈ માટે માત્ર એક જ ગેસ સિલિન્ડર હોય છે. જો સિલિન્ડર વહેલો ખાલી થઈ જાય અને 45 દિવસ પૂર્ણ ન થયા હોય તો ગ્રાહકોને ફરી બુકિંગ કરાવી શકાતું નહોતું. આવી સ્થિતિમાં ઘણા લોકોને ફરીથી લાકડું, કોલસો અથવા અન્ય પરંપરાગત ઇંધણનો સહારો લેવો પડતો હતો. ખાસ કરીને મોટા પરિવાર, લગ્ન-પ્રસંગો, તહેવારો અથવા મહેમાનોના આગમન દરમિયાન ગેસનો વપરાશ વધુ થતો હોવાથી મુશ્કેલી વધી જતી હતી. હવે 25 દિવસની મર્યાદા લાગુ થતાં આવા પરિવારોને મોટી રાહત મળશે અને રસોઈ ગેસ માટે લાંબી રાહ જોવાની જરૂર નહીં રહે.
ભારત પોતાની કુલ એલપીજી અને ક્રૂડ ઓઈલની જરૂરિયાતનો અંદાજે 60 ટકા હિસ્સો આયાત કરે છે. તેથી વૈશ્વિક બજારમાં ભાવ વધે કે પુરવઠામાં અવરોધ આવે તો તેની અસર સીધી ભારતીય બજાર પર થાય છે. ખાડી વિસ્તારમાં સર્જાયેલા તણાવ દરમિયાન માત્ર બુકિંગના નિયમો જ નહીં પરંતુ ગેસના ભાવમાં પણ વધારો નોંધાયો હતો. જોકે છેલ્લા કેટલાક સમયથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સ્થિતિ સુધરી રહી છે. તેના કારણે સરકારે ગ્રાહકોને તબક્કાવાર રાહત આપવાનું શરૂ કર્યું છે. પુરવઠો સામાન્ય બનતાં હવે બુકિંગની મર્યાદા પણ ઘટાડવામાં આવી છે, જે સરકારના રાહત પગલાંનો એક ભાગ માનવામાં આવે છે.
ગ્રાહકો માટે વધુ એક સારા સમાચાર એ છે કે છેલ્લા કેટલાક મહિનાથી કોમર્શિયલ LPG સિલિન્ડરની કિંમતોમાં સતત ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. સપ્ટેમ્બર મહિનામાં 19 કિલોના કોમર્શિયલ સિલિન્ડરની કિંમતમાં અંદાજે 9.50થી 11.50 રૂપિયા સુધીનો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. તે પહેલાં ઓગસ્ટ મહિનામાં વિવિધ શહેરોમાં 192થી 209 રૂપિયા સુધીનો ઘટાડો નોંધાયો હતો, જ્યારે જુલાઈમાં પણ અંદાજે 183 રૂપિયા સુધીના ભાવ ઘટાડાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. આ ઘટાડાથી હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ, કેટરિંગ, ચા-નાસ્તાની દુકાનો અને અન્ય વેપારીઓને રાહત મળી રહી છે. જોકે ઘરેલુ સબસિડીવાળા સિલિન્ડરના ભાવમાં હાલમાં કોઈ મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.
એકંદરે, કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા LPG રિફિલ બુકિંગની મુદત 45 દિવસથી ઘટાડીને 25 દિવસ કરવાનો નિર્ણય લાખો ગ્રાહકો માટે મહત્વપૂર્ણ રાહત સમાન છે. ખાસ કરીને ગ્રામિણ વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો માટે આ ફેરફાર રોજિંદા જીવનને વધુ સરળ બનાવશે. સાથે જ પુરવઠાની સ્થિતિ સુધરતી હોવાના સંકેત પણ આપે છે. જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સ્થિરતા જળવાઈ રહેશે તો ભવિષ્યમાં ગેસના ભાવ અને પુરવઠા બંનેમાં વધુ સુધારો જોવા મળી શકે છે. હાલ માટે આ નિર્ણય ગ્રામિણ ગ્રાહકોને સમયસર રિફિલ મેળવવામાં મદદરૂપ બનશે, જાહેર વિતરણ વ્યવસ્થાને વધુ અસરકારક બનાવશે અને દેશભરના લાખો પરિવારોને રોજિંદા જીવનમાં મોટી રાહત આપશે.
