મારું ગુજરાત ગુજરાત-Mધ્ય પ્રદેશ વચ્ચે રેલવેનો મેગા પ્લાન: વધુ બે નવી લાઇનથી મુસાફરી બનશે ઝડપી, વેપારને પણ મળશે મોટી ગતિ.
ગુજરાત અને મધ્ય પ્રદેશ વચ્ચે મુસાફરી કરતા લાખો રેલવે મુસાફરો તેમજ વેપારીઓ માટે સારા સમાચાર સામે આવ્યા છે. ભારતીય રેલવે પશ્ચિમ ભારતમાં સૌથી વ્યસ્ત ગણાતા વડોદરા–રતલામ રેલવે રૂટને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે મોટો ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ હાથ ધરવા જઈ રહી છે. લગભગ 259 કિલોમીટર લાંબા આ મહત્વપૂર્ણ રૂટ પર હાલની બે લાઇન ઉપરાંત ત્રીજી અને ચોથી રેલવે લાઇન બનાવવાની યોજના તૈયાર કરવામાં આવી છે. આ નિર્ણયથી માત્ર ટ્રેનોની સંખ્યા જ નહીં વધે, પરંતુ મુસાફરોને સમયસર સેવા, ઓછી ભીડ અને વધુ આરામદાયક મુસાફરીનો લાભ મળશે. બીજી તરફ વેપારીઓ માટે પણ માલ પરિવહન વધુ ઝડપી અને સરળ બનશે, જેના કારણે સમગ્ર પશ્ચિમ અને ઉત્તર ભારત વચ્ચેના વેપારને નવી ગતિ મળશે.
વડોદરા–રતલામ રેલવે સેક્શન ભારતીય રેલવેના સૌથી મહત્વપૂર્ણ કોરિડોર પૈકીનું એક માનવામાં આવે છે. આ રૂટ દિલ્હી–મુંબઈ ગોલ્ડન ક્વાડ્રિલેટરલ નેટવર્કનો મુખ્ય ભાગ છે, જ્યાં દરરોજ મોટી સંખ્યામાં પેસેન્જર ટ્રેનો ઉપરાંત હજારો ટન માલસામાન લઈ જતી માલગાડીઓ દોડે છે. હાલ માત્ર બે લાઇન હોવાને કારણે અનેક વખત ટ્રેનોને સિગ્નલની રાહ જોવી પડે છે, જેના કારણે મુસાફરોને વિલંબનો સામનો કરવો પડે છે. હવે ત્રીજી અને ચોથી લાઇન ઉમેરાતા ટ્રાફિકનું દબાણ વહેંચાઈ જશે અને ટ્રેનોનું સંચાલન વધુ સુવ્યવસ્થિત બની શકશે. રેલવે અધિકારીઓનું માનવું છે કે આ પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થયા બાદ ટ્રેનોની સમયપાલનમાં પણ નોંધપાત્ર સુધારો જોવા મળશે.
નવી લાઇનોનો સૌથી મોટો લાભ મુસાફરોને મળશે. હાલમાં વ્યસ્ત સમય દરમિયાન અનેક ટ્રેનોને અન્ય ટ્રેનો પસાર થાય ત્યાં સુધી રોકવી પડે છે. ખાસ કરીને લાંબા અંતરની એક્સપ્રેસ ટ્રેનો અને માલગાડીઓ એક જ રૂટ શેર કરતી હોવાથી વિલંબ થતો રહે છે. ચાર લાઇનની વ્યવસ્થા થયા બાદ પેસેન્જર અને માલગાડીઓ માટે અલગ-અલગ સંચાલન શક્ય બનશે. પરિણામે મુસાફરીનો સમય ઘટશે, ટ્રેનો વધુ સમયસર દોડશે અને નવી ટ્રેનો શરૂ કરવાની શક્યતાઓ પણ વધશે. તહેવારો અને વેકેશન દરમિયાન વધતી ભીડને નિયંત્રિત કરવામાં પણ આ પ્રોજેક્ટ ખૂબ મદદરૂપ સાબિત થશે.
વેપાર અને ઉદ્યોગ ક્ષેત્ર માટે પણ આ યોજના ખૂબ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. ગુજરાત દેશનું મહત્વપૂર્ણ ઔદ્યોગિક રાજ્ય છે અને વડોદરા, અંકલેશ્વર, ભરુચ તેમજ આસપાસના વિસ્તારોમાંથી મોટી માત્રામાં માલસામાન દેશના વિવિધ રાજ્યોમાં મોકલવામાં આવે છે. મધ્ય પ્રદેશ મારફતે ઉત્તર ભારત તરફ જતો આ કોરિડોર માલ પરિવહન માટે ખૂબ જ વ્યસ્ત રહે છે. વધારાની રેલ લાઇન બનવાથી માલગાડીઓને વધુ સરળતાથી ચલાવી શકાશે, જેના કારણે પરિવહન ખર્ચમાં ઘટાડો, સમયની બચત અને ઉદ્યોગોને ઝડપી સપ્લાય ચેઇનનો લાભ મળશે. વેપારીઓ માટે આ વિકાસ લાંબા ગાળે આર્થિક વૃદ્ધિમાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપી શકે છે.
આ સાથે જ વડોદરા વિસ્તારમાં અન્ય એક મહત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટને પણ મંજૂરી આપવામાં આવી છે. વિશ્વામિત્રીથી ડભોઈ વચ્ચેની લગભગ 33 કિલોમીટર લાંબી રેલવે લાઇનને અંદાજે 394 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે ડબલ કરવામાં આવશે. હાલમાં આ રૂટ પર માત્ર એક જ ટ્રેક હોવાથી ટ્રેનોની અવરજવર મર્યાદિત છે. ડબલ લાઇન બન્યા બાદ આ રૂટ પર વધુ ટ્રેનો દોડાવી શકાશે અને સંચાલન વધુ સરળ બનશે. ખાસ વાત એ છે કે આ માર્ગ ગુજરાતના વિશ્વપ્રસિદ્ધ પ્રવાસન સ્થળ સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી સાથે જોડાય છે. તેથી આ પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થયા બાદ પ્રવાસીઓને પણ વધુ સારી અને ઝડપી રેલ સુવિધા ઉપલબ્ધ થશે.
રેલવે નિષ્ણાતોના મતે આ બંને પ્રોજેક્ટ માત્ર મુસાફરો માટે નહીં પરંતુ સમગ્ર પશ્ચિમ ભારતના વિકાસ માટે માઈલસ્ટોન સાબિત થઈ શકે છે. વધારાની ક્ષમતાને કારણે ભવિષ્યમાં નવી એક્સપ્રેસ ટ્રેનો શરૂ કરવાની તક મળશે. સાથે જ વધતા ઔદ્યોગિક વિકાસને ધ્યાનમાં રાખીને માલગાડીઓનું સંચાલન પણ વધુ કાર્યક્ષમ બનશે. રેલવે માટે પણ ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ સરળ બનશે અને અકસ્માતનું જોખમ ઘટાડવામાં મદદ મળશે. લાંબા ગાળે આ પ્રોજેક્ટ દેશના સૌથી વ્યસ્ત રેલ કોરિડોર પૈકીના એકને વધુ મજબૂત બનાવશે.
એકંદરે જોઈએ તો વડોદરા–રતલામ વચ્ચે ત્રીજી અને ચોથી લાઇન તેમજ વિશ્વામિત્રી–ડભોઈ રૂટનું ડબલિંગ ગુજરાતના રેલવે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં મોટું પરિવર્તન લાવનાર સાબિત થઈ શકે છે. મુસાફરોને વધુ ઝડપી, સુરક્ષિત અને સમયસર મુસાફરી મળશે, જ્યારે વેપારીઓને માલની હેરફેરમાં મોટી રાહત મળશે. સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી જેવા પ્રવાસન સ્થળ સુધી પહોંચવું પણ વધુ સરળ બનશે. આગામી વર્ષોમાં આ પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થયા બાદ ગુજરાત, મધ્ય પ્રદેશ અને ઉત્તર ભારત વચ્ચેની રેલ કનેક્ટિવિટી નવા સ્તરે પહોંચે તેવી સંપૂર્ણ શક્યતા છે.
