મારું શહેર નેપાળમાં મહાપ્રલય: 105 ભારતીયો સહિત સેંકડો લોકો ગુમ, ભોટેકોશી નદીમાં અચાનક પૂરથી ગામો તણાયા.

કાઠમંડુ: નેપાળમાં બુધવારે કુદરતી આફતે વિકરાળ સ્વરૂપ ધારણ કરતાં ભોટેકોશી નદીમાં આવેલા વિનાશક પૂરે ઉત્તર અને મધ્ય નેપાળના અનેક વિસ્તારોમાં ભારે તારાજી સર્જી છે. તિબેટ તરફથી અચાનક આવેલા જળપ્રવાહને કારણે નદી કિનારાના ગામો, બજારો, હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સ અને માર્ગો પાણીમાં ગરકાવ થઈ ગયા છે. પ્રાથમિક અહેવાલો મુજબ અનેક લોકોના મોત થયા છે, જ્યારે 105 ભારતીય પ્રવાસીઓ સહિત સેંકડો લોકો ગુમ હોવાનું જણાવાયું છે. બચાવ કામગીરી યુદ્ધના ધોરણે ચાલુ છે.

નેપાળના પૂર પૂર્વાનુમાન વિભાગ અને સ્થાનિક અહેવાલો અનુસાર બુધવારે સવારે ભોટેકોશી નદીમાં પાણીનું સ્તર અચાનક ભયજનક રીતે વધી ગયું હતું. પૂરના ધસમસતા પ્રવાહે રસુવા જિલ્લાના તિમુરે, સ્યાફ્રુબેસી, બેત્રાવતી, મૈલુંગ, સલ્લેટાર, શાંતિબજાર સહિત અનેક વસાહતોમાં ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું હતું. અનેક મકાનો, દુકાનો, વાહનો અને પુલો પાણીમાં તણાઈ ગયા હતા, જ્યારે હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સને પણ મોટું નુકસાન થયું છે.

નેપાળ ટુરિઝમ બોર્ડના જણાવ્યા મુજબ આ દુર્ઘટનામાં લાપતા થયેલા 291 વિદેશી પ્રવાસીઓમાં 105 ભારતીયોનો સમાવેશ થાય છે, જેને કારણે ભારત માટે પણ ચિંતાજનક સ્થિતિ ઊભી થઈ છે. સ્થાનિક સુરક્ષા એજન્સીઓના જણાવ્યા મુજબ નેપાળ પોલીસ અને સશસ્ત્ર પોલીસ દળના અનેક જવાનો પણ લાપતા છે. અત્યાર સુધીમાં કેટલાક લોકોને સુરક્ષિત બહાર કાઢવામાં આવ્યા છે, જ્યારે લાપતા લોકોની શોધ માટે હેલિકોપ્ટર અને બચાવ ટીમોની મદદ લેવામાં આવી રહી છે.

ચીનના તિબેટ સ્વાયત્ત ક્ષેત્રના ગ્યિરોંગ વિસ્તારમાં ભારે ભૂસ્ખલન અને ગ્લેશિયર લેક ફાટવાની સંભાવનાને આ પૂરના મુખ્ય કારણ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. હવામાન નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ નેપાળમાં સ્થાનિક સ્તરે ભારે વરસાદ નહોતો, પરંતુ તિબેટમાંથી અચાનક આવેલા જળપ્રવાહના કારણે આ વિનાશ સર્જાયો છે. બંને દેશોની એજન્સીઓ સેટેલાઇટ ડેટાના આધારે ઘટનાના ચોક્કસ કારણોની તપાસ કરી રહી છે.

પૂરની અસરને ધ્યાનમાં રાખીને નેપાળ સરકારે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં હાઈ એલર્ટ જાહેર કર્યું છે. નેપાળી સેના, પોલીસ અને સશસ્ત્ર પોલીસ બળ દ્વારા મોટા પાયે રાહત અને બચાવ અભિયાન ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે. એમઆઈ-17 સહિત કુલ 12 હેલિકોપ્ટર બચાવ કામગીરીમાં જોડાયા છે અને અનેક લોકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવામાં આવ્યા છે. નદી કિનારે વસતા લોકોને સ્થળાંતર કરવાની કામગીરી પણ ચાલુ છે.

નેપાળમાં આવેલા આ જળપ્રલયની અસર ભારત સુધી પહોંચવાની સંભાવનાને પગલે બિહારમાં પણ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. ભોટેકોશી નદી આગળ જઈને ત્રિશૂલી અને ત્યારબાદ ગંડક નદીમાં ભળતી હોવાથી બિહારના સરહદી જિલ્લાઓમાં આપત્તિ વ્યવસ્થાપન તંત્રને સજ્જ રહેવા સૂચના આપવામાં આવી છે. અધિકારીઓ પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખી રહ્યા છે અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને સાવચેત રહેવા અપીલ કરવામાં આવી છે.

આ દુર્ઘટનાએ ફરી એક વખત હિમાલય ક્ષેત્રમાં ગ્લેશિયર લેક આઉટબર્સ્ટ ફ્લડ (GLOF) જેવી કુદરતી આફતોના વધતા જોખમ સામે ગંભીર ચેતવણી આપી છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આબોહવા પરિવર્તનના કારણે હિમનદીઓ ઝડપથી પીગળી રહી છે, જેના કારણે ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓનું જોખમ વધુ વધી શકે છે. હાલમાં સમગ્ર નેપાળમાં રાહત, બચાવ અને લાપતા લોકોની શોધખોળનું કાર્ય સતત ચાલુ છે.