ફૂડ મોટો આદેશ: હવે તમામ ખાદ્ય પદાર્થો પર ફરજિયાત લેબલ, નિયમ તોડનાર સામે થશે કડક કાર્યવાહી.

અમદાવાદ શહેરમાં લોકો સુધી પહોંચતા ખાદ્ય પદાર્થોની ગુણવત્તા અને સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. શહેરમાં વેચાતા તમામ પેક કરાયેલા ખાદ્ય પદાર્થો પર હવે નામ, ઘટકો, પોષક તત્ત્વો સહિતની સંપૂર્ણ વિગતો દર્શાવતું લેબલ ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે. હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ, બેકરી, મીઠાઈની દુકાનો તેમજ અન્ય ખાદ્ય વેપારીઓ માટે આ નિયમનું પાલન કરવું અનિવાર્ય રહેશે. ખોરાકમાં ભેળસેળ અને ગ્રાહકોને અધૂરી માહિતી મળતી હોવાના મુદ્દાને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.

અમદાવાદમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી ખાદ્ય સુરક્ષા અંગે સતત ચિંતા વ્યક્ત થઈ રહી હતી. અગાઉ પણ મીઠાઈઓ પર ઉત્પાદન તારીખ અને સમાપ્તિ તારીખ (એક્સપાયરી) દર્શાવવાના નિયમો જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ સમય જતાં અનેક વેપારીઓ દ્વારા તેનું પાલન કરવામાં આવતું નહોતું. હવે કોર્પોરેશને વધુ કડક વલણ અપનાવી દરેક પેક કરાયેલા ખાદ્ય પદાર્થ પર સંપૂર્ણ લેબલિંગ ફરજિયાત કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે. તેનો મુખ્ય હેતુ ગ્રાહકોને તેઓ શું ખરીદી રહ્યા છે તેની સ્પષ્ટ માહિતી મળી રહે અને આરોગ્યને નુકસાન પહોંચાડતા ઉત્પાદનો પર નિયંત્રણ લાવી શકાય તે છે.

આ નિયમના અમલ માટે મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના ફૂડ વિભાગે ગુજરાત બેકર્સ એસોસિએશનના 100થી વધુ સભ્યો સાથે બેઠક યોજી હતી. બેઠક દરમિયાન વેપારીઓને યોગ્ય પેકેજિંગ, નિયમસર લેબલિંગ અને ફૂડ સેફ્ટીના તમામ ધોરણોનું પાલન કરવાની સ્પષ્ટ સૂચના આપવામાં આવી હતી. અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનાર ફૂડ બિઝનેસ ઓપરેટરો સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. આ સાથે વેપારીઓને ગ્રાહકોનો વિશ્વાસ જાળવી રાખવા ગુણવત્તા અને પારદર્શિતા જાળવવાની પણ અપીલ કરવામાં આવી હતી.

કોર્પોરેશને અગાઉ હોટલ અને રેસ્ટોરન્ટના રસોડાનું લાઈવ સ્ટ્રીમિંગ કરવાની તેમજ મીઠાઈ અને ફરસાણની દુકાનોમાં રેપિડ ફૂડ ટેસ્ટિંગ કિટ રાખવાની સૂચનાઓ પણ આપી હતી. જોકે, આ યોજનાઓનો અમલ હજુ ધીમી ગતિએ ચાલી રહ્યો છે. હાલમાં શહેરમાં માત્ર એક જાણીતી મીઠાઈ ચેઇનના લગભગ 15 આઉટલેટમાં જ ટેસ્ટિંગ કિટ ઉપલબ્ધ હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. અન્ય થોડા વેપારીઓએ જ આ પહેલમાં રસ દાખવ્યો છે, જેના કારણે કોર્પોરેશન હવે વધુ અસરકારક અમલવારી માટે સતત દેખરેખ રાખી રહ્યું છે.

નવા નિયમો મુજબ દરેક ખાદ્ય પદાર્થના પેકેટ પર ઉત્પાદનનું નામ, તેમાં ઉપયોગમાં લેવાયેલા તમામ ઘટકોની યાદી, એલર્જી અંગેની માહિતી અને પોષક તત્ત્વોની વિગતો સ્પષ્ટ રીતે દર્શાવવી પડશે. ઉપરાંત ઉત્પાદન શાકાહારી છે કે માંસાહારી તેની ઓળખ માટેનું ચિહ્ન, નેટ વજન, બેચ અથવા લોટ નંબર, ઉત્પાદન અને ઉપયોગની તારીખ, FSSAIનો લોગો તથા લાયસન્સ નંબર અને ઉત્પાદકનું સંપૂર્ણ નામ તથા સરનામું પણ ફરજિયાત લખવું પડશે. આ માહિતીના આધારે ગ્રાહકો વધુ જાગૃત બની યોગ્ય પસંદગી કરી શકશે.

ફૂડ સેફ્ટી નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ યોગ્ય લેબલિંગ માત્ર કાયદાકીય પ્રક્રિયા નથી, પરંતુ ગ્રાહકોના આરોગ્યની સુરક્ષા માટે અત્યંત જરૂરી વ્યવસ્થા છે. ઘણી વખત લોકોને કોઈ ચોક્કસ ખાદ્ય ઘટકથી એલર્જી હોય છે અથવા તેઓ આરોગ્યને ધ્યાનમાં રાખીને ઓછું મીઠું, ખાંડ કે ચરબી ધરાવતા ખોરાકની પસંદગી કરતા હોય છે. આવી સ્થિતિમાં પેકેટ પર સ્પષ્ટ માહિતી ઉપલબ્ધ હોય તો ગ્રાહકોને યોગ્ય નિર્ણય લેવામાં સરળતા રહે છે. સાથે સાથે બજારમાં ભેળસેળવાળા અથવા ગેરમાર્ગે દોરતા ઉત્પાદનો પર પણ અસરકારક નિયંત્રણ લાવી શકાય છે.

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની આ પહેલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શહેરમાં સુરક્ષિત, ગુણવત્તાયુક્ત અને પારદર્શક ખાદ્ય વ્યવસ્થા ઉભી કરવાનો છે. નિયમોના કડક અમલથી વેપારીઓમાં જવાબદારીની ભાવના વધશે અને ગ્રાહકોને પણ વિશ્વસનીય ખાદ્ય પદાર્થો ઉપલબ્ધ થશે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. જો વેપારીઓ સમયસર નવા નિયમોનું પાલન કરશે તો શહેરમાં ફૂડ સેફ્ટીના ધોરણોમાં નોંધપાત્ર સુધારો જોવા મળશે અને લોકોના આરોગ્યની સુરક્ષા વધુ મજબૂત બનશે.