હવામાન ચોમાસાની વિદાય પહેલાં વરસાદનો વધુ એક જોરદાર રાઉન્ડ, 21 રાજ્યોમાં ભારે વરસાદનું એલર્ટ.
દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસું હવે ધીમે ધીમે વિદાય તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, પરંતુ તે પહેલાં દેશના અનેક વિસ્તારોમાં મેઘરાજા વધુ એક વખત જોરદાર બેટિંગ કરવા તૈયાર છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD)ની નવી આગાહી મુજબ 9થી 11 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન દેશના 21 રાજ્યોમાં ભારે વરસાદ, વીજળીના કડાકા, તેજ પવન અને કેટલીક જગ્યાએ વાવાઝોડા જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે. હવામાન વિભાગે લોકોને સતર્ક રહેવા અને સ્થાનિક તંત્રની સૂચનાઓનું પાલન કરવાની અપીલ કરી છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ આ વરસાદ ખેડૂતો માટે રાહતરૂપ સાબિત થઈ શકે છે, કારણ કે ચોમાસાના અંતિમ તબક્કામાં જમીનમાં જરૂરી ભેજ જળવાઈ રહેશે.
IMDના અનુમાન પ્રમાણે 12થી 21 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન પણ મધ્ય ભારત, પશ્ચિમ ભારત, દક્ષિણ ભારત અને પૂર્વ ભારતના અનેક વિસ્તારોમાં વરસાદનો વધુ એક સક્રિય તબક્કો જોવા મળશે. કેટલાક વિસ્તારોમાં સામાન્ય કરતાં ઓછો વરસાદ નોંધાયો હોવાથી આ અંતિમ વરસાદ ખેતી માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે. ખાસ કરીને ખરીફ પાકને અંતિમ તબક્કે પાણીની જરૂરિયાત પૂરી કરવામાં આ વરસાદ ઉપયોગી બનશે અને જળાશયોમાં પણ પાણીની આવક વધવાની સંભાવના છે.
રાજધાની દિલ્હી અને ઉત્તર પ્રદેશમાં આગામી થોડા દિવસોમાં હવામાનમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળશે. દિલ્હીમાં 11 સપ્ટેમ્બર સુધી 30થી 40 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન સાથે વરસાદની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. ઉત્તર પ્રદેશના મેરઠ, આગ્રા, કાનપુર, વારાણસી અને ગોરખપુર સહિતના અનેક જિલ્લાઓમાં 70થી 80 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાવા સાથે ભારે વરસાદનું એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. આ દરમિયાન પાણી ભરાવા અને વૃક્ષો પડવાની ઘટનાઓ બની શકે તેવી શક્યતા હોવાથી લોકોને સાવચેતી રાખવા જણાવાયું છે.
બિહાર અને ઝારખંડમાં પણ આગામી દિવસોમાં ભારે વરસાદની સંભાવના છે. બિહારના પટના, ગયા, મુઝફ્ફરપુર, ભોજપુર સહિત 21 જિલ્લાઓમાં 60થી 70 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન સાથે ભારે વરસાદ પડી શકે છે. ઝારખંડના રાંચી, જમશેદપુર અને આસપાસના વિસ્તારોમાં પણ 10 સપ્ટેમ્બર સુધી ગાજવીજ સાથે વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી અનેક જિલ્લાઓમાં પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ હોવાથી આ નવા વરસાદને કારણે નદી-નાળાઓમાં પાણીનું સ્તર વધુ વધી શકે છે.
ઉત્તરાખંડ અને હિમાચલ પ્રદેશ જેવા પહાડી રાજ્યોમાં ભારે વરસાદને કારણે ભૂસ્ખલનનું જોખમ વધુ વધી ગયું છે. દહેરાદૂન, નૈનીતાલ, મનાલી અને શિમલા સહિતના વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ અને તેજ પવનનું એલર્ટ આપવામાં આવ્યું છે. પ્રવાસીઓ તેમજ સ્થાનિક લોકોને પહાડી વિસ્તારોમાં બિનજરૂરી મુસાફરી ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. માર્ગો બંધ થવા, કાટમાળ ખાબકવા અને વાહનવ્યવહાર પ્રભાવિત થવાની શક્યતા હોવાથી આપત્તિ વ્યવસ્થાપન તંત્રને પણ સતર્ક રાખવામાં આવ્યું છે.
પશ્ચિમ અને મધ્ય ભારતના રાજ્યોમાં પણ વરસાદી માહોલ યથાવત રહેવાની શક્યતા છે. રાજસ્થાનના જયપુર, ઉદયપુર, કોટા અને બિકાનેરમાં 60થી 70 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન સાથે ભારે વરસાદ પડી શકે છે. મધ્ય પ્રદેશના ભોપાલ, ઇન્દોર અને ઉજ્જૈનમાં પણ વરસાદ સાથે તેજ પવનની આગાહી છે. આ ઉપરાંત ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, છત્તીસગઢ, ઓડિશા, તમિલનાડુ, કેરળ અને આસામ સહિતના રાજ્યોમાં પણ ગાજવીજ અને વરસાદી ઝાપટાં જોવા મળી શકે છે. ખેડૂતો માટે આ વરસાદ પાકની વૃદ્ધિ અને જમીનમાં ભેજ જાળવવામાં મદદરૂપ બનશે.
હવામાન નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર ચાલુ ચોમાસામાં દેશના કેટલાક વિસ્તારોમાં સરેરાશ કરતાં અંદાજે 14 ટકા ઓછો વરસાદ નોંધાયો છે, જેમાં અલ નીનોની અસરને મુખ્ય કારણ માનવામાં આવે છે. તેમ છતાં ચોમાસાની વિદાય પહેલાં થનારો આ અંતિમ વરસાદ પાણીના સંગ્રહમાં વધારો, કૃષિ માટે રાહત અને અનેક વિસ્તારોમાં ગરમીમાંથી રાહત આપનાર સાબિત થઈ શકે છે. જોકે ભારે વરસાદની આગાહીને ધ્યાનમાં રાખીને નદીકાંઠાના વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો, પ્રવાસીઓ અને ખેડૂતોને સાવચેત રહેવાની તથા હવામાન વિભાગની તાજી આગાહીઓ પર સતત નજર રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.