રાજ્યવ્યાપી આંદોલનની ચીમકી

આજથી અમદાવાદ, ગાંધીનગર અને સાણંદ સહિતના વિસ્તારોમાં રિક્ષા અને ટેક્સી ચાલકો ચાર દિવસની હડતાળ પર ઉતર્યા છે. 10 સપ્ટેમ્બર સુધી ચાલનારી આ હડતાળ દરમિયાન અંદાજે બે લાખ જેટલી રિક્ષા અને ટેક્સીના પૈડાં થંભી જશે. ઓનલાઇન બુકિંગ પ્લેટફોર્મ દ્વારા મળતા ઓછા ભાડા અને પૂરતું વળતર ન મળતું હોવાના આક્ષેપ સાથે યુનિયનો આંદોલનના મેદાનમાં ઉતરી છે. આ નિર્ણયનો સીધો પ્રભાવ રોજિંદા મુસાફરી કરતા હજારો લોકો પર પડશે. જોકે યુનિયને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સ્કૂલ રિક્ષા અને વાનની સેવાઓ યથાવત્ ચાલુ રહેશે, જેથી વિદ્યાર્થીઓને મોટી મુશ્કેલીનો સામનો ન કરવો પડે.

રિક્ષા અને ટેક્સી ચાલકોનું કહેવું છે કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સીએનજીના ભાવમાં સતત વધારો થયો છે, જ્યારે બીજી તરફ ઓનલાઇન એપ્લિકેશન દ્વારા મળતું ભાડું ઘટતું ગયું છે. ઓલા, ઉબર, રેપિડો અને ભારત ટેક્સી જેવી કંપનીઓ ગ્રાહકોને આકર્ષવા માટે ઓછા ભાડાની ઓફર કરે છે, પરંતુ તેનો સૌથી મોટો બોજ ડ્રાઇવરો પર પડે છે. અનેક ડ્રાઇવરોનો દાવો છે કે તેમને પ્રતિ કિલોમીટર માત્ર 8થી 10 રૂપિયાનું જ વળતર મળે છે, જેમાં ઇંધણ, વાહનની જાળવણી અને અન્ય ખર્ચ બાદ બચત લગભગ નગણી રહે છે. આવી સ્થિતિમાં પરિવારનું ગુજરાન ચલાવવું દિવસેને દિવસે મુશ્કેલ બનતું જાય છે.

યુનિયનોએ સરકાર અને સંબંધિત એગ્રિગેટર કંપનીઓ સામે અનેક મહત્વની માગણીઓ મૂકી છે. તેઓ ઇચ્છે છે કે ભાડાનું માળખું ફરીથી નક્કી કરવામાં આવે, ડ્રાઇવરોને યોગ્ય કમિશન મળે અને સરકાર દ્વારા સ્પષ્ટ નિયમો લાગુ કરવામાં આવે. તેમનું કહેવું છે કે હાલની વ્યવસ્થામાં સૌથી વધુ ફાયદો કંપનીઓને થાય છે, જ્યારે મહેનત કરનારા ડ્રાઇવરોને યોગ્ય આવક મળતી નથી. આ કારણે હજારો પરિવારો આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહ્યા છે. યુનિયનોનું માનવું છે કે જો સમયસર ઉકેલ નહીં આવે તો ડ્રાઇવરોની સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે.

હાલ આ હડતાળ મુખ્યત્વે અમદાવાદ, ગાંધીનગર અને સાણંદ વિસ્તાર સુધી મર્યાદિત રાખવામાં આવી છે, પરંતુ યુનિયનો પહેલેથી જ આગામી પગલાં અંગે ચેતવણી આપી ચૂકી છે. જો ચાર દિવસની અંદર સરકાર અને કંપનીઓ તરફથી કોઈ હકારાત્મક નિર્ણય લેવામાં નહીં આવે તો સમગ્ર ગુજરાતમાં રાજ્યવ્યાપી હડતાળ શરૂ કરવામાં આવશે. એટલું જ નહીં, મોટી રેલી યોજીને આરટીઓ કચેરી તેમજ ગાંધીનગર સ્થિત સંબંધિત સરકારી વિભાગોનો ઘેરાવ કરવાની પણ તૈયારી દર્શાવવામાં આવી છે. આથી આગામી દિવસોમાં આ મુદ્દો વધુ ઉગ્ર બનવાની શક્યતા નકારી શકાય નહીં.

આ હડતાળનો સૌથી મોટો પ્રભાવ સામાન્ય મુસાફરો પર જોવા મળશે. રોજ ઓફિસ જતાં કર્મચારીઓ, કોલેજ અને યુનિવર્સિટીના વિદ્યાર્થીઓ, હોસ્પિટલમાં જતાં દર્દીઓ તેમજ બસ સ્ટેન્ડ, રેલવે સ્ટેશન અને એરપોર્ટ તરફ જતા મુસાફરોને વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા શોધવામાં મુશ્કેલી પડશે. ખાસ કરીને વહેલી સવારે અને મોડી રાત્રે મુસાફરી કરનારાઓ માટે પરિસ્થિતિ વધુ પડકારજનક બની શકે છે. ઘણા લોકો હવે ખાનગી વાહન, સિટી બસ અથવા મેટ્રો જેવી સેવાઓનો સહારો લેવાની ફરજ પડશે.

પરિવહન ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ઓનલાઇન ટેક્સી સેવાઓના વધતા પ્રભાવ સાથે ડ્રાઇવરો અને કંપનીઓ વચ્ચે સંતુલન જાળવવું જરૂરી બની ગયું છે. એક તરફ ગ્રાહકોને સસ્તી સેવા જોઈએ છે, તો બીજી તરફ ડ્રાઇવરોને તેમની મહેનતનું યોગ્ય વળતર મળવું પણ એટલું જ મહત્વનું છે. જો આ મુદ્દાનો લાંબા ગાળાનો ઉકેલ નહીં આવે તો ભવિષ્યમાં આવી હડતાળો વારંવાર જોવા મળી શકે છે. સરકાર, કંપનીઓ અને યુનિયનો વચ્ચે સંવાદ દ્વારા મધ્યમ માર્ગ શોધવો સમયની જરૂરિયાત બની ગયો છે.

હાલ સમગ્ર રાજ્યની નજર આ ચાર દિવસના આંદોલન પર ટકેલી છે. સરકાર અને કંપનીઓ તરફથી શું નિર્ણય લેવામાં આવે છે અને યુનિયનોની માગણીઓ કેટલી હદ સુધી સ્વીકારવામાં આવે છે તેના પર આગળની સ્થિતિ નિર્ભર રહેશે. જો સમાધાન થાય તો મુસાફરોને મોટી રાહત મળશે, પરંતુ જો ચર્ચા નિષ્ફળ જશે તો રાજ્યવ્યાપી હડતાળથી પરિવહન વ્યવસ્થા પર વધુ ગંભીર અસર પડી શકે છે. તેથી આગામી દિવસોમાં સરકાર, કંપનીઓ અને યુનિયનો વચ્ચે થનારી બેઠકઓ અને નિર્ણયો અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.